Emissiehandel en
Energiecentrales met CO2-opslag, hoe moet dat nu?
In mijn column voor de Nieuwsbrief voor New Values
(sept) schreef ik dat CO2-emissiehandel en CO2-opslag hand-in-hand gaan. Mij wordt nu
de vraag gesteld, maar hóe gaan ze dan? Hoe moet de allocatie plaatsvinden voor een
centrale - kolengestookt, of gasgestookt - die zijn CO2-emissies afvangt en opslaat in
onderliggende of nabijgelegen lege olie- of gas-velden? Heeft zo'n centrale wel recht op
emissierechten?
Ik dacht daar ook aan toen ik in de Leeuwarder Courant van 5 okt.
las dat Staatssecretaris van Milieu Van Geel SEQ en kans wil geven en steunen. Een VN/IPCC-rapport heeft onlangs op het enorm opslagpotentieel gewezen;
maar toont aan dat de kosten soms te hoog zijn en dat monitoring essentieel is. SEQ wil
een gasgestookte centrale bouwen bij Drachten en de gas die ze gebruikt scheiden van de
CO2 en die weer terug injecteren en daarmee extra gas er uit duwen. Voor een kolencentrale
die emissierechten heeft en biomassa bijstookt bijvoorbeeld is het eenvoudig: die houdt
emissierechten over. Voor de Shell raffinaderij die CO2 verkoopt aan papierbedrijf OMYA of
de glastuinbouw ook: die houdt emisierechten over. Maar heeft een emissieloze centrale
recht op emissies?
Mijn antwoord gaat terug naar de basis van emissiehandel.
Er ligt een plafond op de CO2-emissies. En dat plafond moet emissiereductie stimuleren.
Reduceer je meer dan verplicht, dan kun je verkopen. Dan is er benchmarking: degene die
extra (t.o.v. het gemiddelde of t.o.v. de wereldtop) bespaart krijgt extra rechten. Dat is
ook zo in het Nederlandse NAP bepaald. Benchmarking betekent een correctie t.o.v. de
historische en toekomstige emissies.
Alloceren volgens CO2-benchmark voor een gas/kolencentrale
Bij nieuwe centrales ga je uit van potentiële emissies. Een gas- en kolencentrale heeft potentieel emissies. De ene wat meer, de ander wat minder. Een centrale die biomassa bijstookt of alle CO2 opslaat, of vervoert naar glastuinbouw of industrie niet. Maar potentieel heeft hij emissies. Mocht hij de CO2 niet kwijt kunnen, dan heeft hij de rechten nodig om te kunnen emitteren.
De Monitoring Richtlijn gaf al aan dat CO2-opslag en CO2-overdracht een relatie hebben met emissiehandel en dat het nodig is goed bij te houden waar de CO2 blijft en hoe het wordt aangewend (art 4.2.2.1.2. Richtlijn). Het Nederlands Monitoringbesluit geeft ondergrondse CO2-opslag specifiek aan (Art 13.3).
Engeland staat klaar om
CO2-opslag te gebruiken om CO2 van kolencentrales te vervoeren naar olievelden om daar de
laatste olie er uit te halen en CO2 op te slaan. Mijns inziens is dat nodig voor het
klimaatprobleem en zou het juist zijn om waar emissie worden bespaard door CO2-opslag, de
emissierechtenwaarde die dat heeft ten volle te benutten voor de noodzakelijke
investeringen. Je kunt het ook anders steunen, en subsidiëren dat besef ik, maar
gezien vanuit de emissiehandel-regelgeving lijkt het mij een logische conclusie. Het
is wellicht een lastige conclusie en een moedige, maar speelt
met vele issues, die met emissiehandel samenhangen, omdat het een door overheden
geconstrueerde markt is, waar nog weinig ervaring mee is. Maar wel een met een duidelijk
en maatschappelijk dóel en dat helpt.
Allocatie aan centrales met CO2-opslag, met allocatie volgens CO2-benchmark, uit de studie over de relatie tussen CO2-opslag en EU-emissiehandel en de rol die het daarbij kan spelen door Jos Cozijnsen voor SenterNovem, juli 2005: "The Use of Carbon Capture and Storage under the EU Emissions Trading Scheme".
In het Duitse Allocatieplan staat dat nieuwe centrales zich aan een benchmark van potentiële emissies moet houden en dienovereenkomstig emissierechten krijgt. Dat kan bij CO2-opslag ook. Met een benchmark benadering van energiecentrales in het emissiehandelssysteem (x gram per kWh) krijg je een steeds schoner energiesysteem, althans je reserveert er steeds minder emissierechten voor. Want CO2-opslag zal steeds normaler worden en benchmark worden. Als dat is bereikt, zijn er geen emissierechten meer nodig.
Kernenergie valt niet onder
emissiehandel; schoon fossiel wel.
Een kerncentrale valt hier niet onder. Die valt ook niet onder het
EU-emissiehandelssysteem, omdat het geen stookinstallatie heeft voor fossiele
brandstoffen. Die heeft ook geen historische emissies, maar ook geen potentiële emissies.
Bij een gas- of kolencentrale wél. Een centrale met CO2-opslag is op zich een "broeikasgasinstallatie",
die "een gevolg kán hebben voor de emissie" in de Wet Milieubeheer
(art 16.1 lid 2). Het gaat er niet om of en hoe de overheid de ene of andere technologie
moet stimuleren en subsidiëren. De vraag is hoe is de positie van CO2-opslag in een
emissiehandelssysteem is. Dat is de vraag die ik hier heb willen beantwoorden.