Allocatie van CO2-rechten na 2008 wordt wellicht iets strenger. Industrie krijgt extra rechten van 15% korting energiesector (22 juni)

Het ministerie van Economische Zaken heeft 23 mei een voorproef van het Allocatieplan voor CO2-emissiehandel voor na 2008, NAP-2, gepubliceerd. De voorlopige toewijzing van emissierechten aan individuele bedrijven is 14 juni bekend gemaakt. Om de totale allocatie kloppend te maken met de verplichting die Nederland onder het Kyoto Protocol heeft - 201,7 Mton worden de allocaties met 0,86 ofwel 14% gekort (de 'correctie-factor'). Met de aankoop van 20Mton per jaar is het Kyoto-budget 221,7 Mton. Daar zit wel een probleem, omdat het Natuur Milieu Planburo in haar Milieubalans 2006 (23 mei) inschat dat Nederland 2 Mton over het doel heenschiet, wat scherper beleid of strakkere allocatie nodig maakt. Naa aantal discussierondes in september is het op 26 september naar de Europese Commissie gestuurd voor goedkeuring. Eind 2006 wordt de reactie verwacht (zie de tekst van NAP-2 en de lijst van bedrijven.

Op zich is evenveel aan emissierechten beschikbaar voor aan emissiehandel deelnemende bedrijven. Maar voor de komende jaren wordt wel economische groei verwacht en er doen meer bedrijven mee. Vooralsnog gaat het om totaal 500 installaties: van raffinaderij tot brouwerij. De 'kleinere bedrijven doen mee, van grasdrogerij tot universiteit. De naftakrakers in de chemie en black carbon, die eerst uitgezonderd waren, vallen eronder, alsmede zo'n 90 glastuinbouw-bedrijven (zie ook onder deelnemende stookinstallaties).

Dat betekent dat de allocatie strenger uitpakt. Maar of dat zo is, hangt af van de individuele toewijzing. En die is dan te vergelijken met de emissiegetallen die we nu over 2005 hebben (met 6 Mton overschot voor 2005). Dan is ook meer bekend over mogelijke tekorten, die nodig zijn om emissiehandel op gang te brengen en kunnen bedrijven een keuze maken om de CO2-emissies onder het plafond te houden: make or buy.

Het is de vraag of de Europese Commissie deze 'correctie' goedkeurt, als dat niet op EU-schaal gebeurt: emissie-allocatie dient n.l. op basis te gaan van reductiemogelijkheden en niet te werken als een heffing. Ook is de vraag of een 'verkoop' van rechten door de Staat toegestaan is. De Staat mag n.l. alleen gratis toewijzen en veilen (maximaal 10%).

Reacties
Greenpeace Nederland vindt dat de overheid de bedrijven veel te veel ruimte geeft om in de periode van 2008 tot 2012 het broeikasgas CO2 uit te stoten: "De toegewezen ruimte blijft ongeveer gelijk aan wat de bedrijven nu aan emissieruimte gebruiken", aldus Greenpeace. "Op deze manier worden bedrijven nauwelijks gestimuleerd om te investeren in duurzame productiemethoden. Dit plan beschermt de industrie in plaats van het milieu." EnergieNed en VNO-NCW zijn met name tegen de energiesector-korting. Men geeft aan dat een hogere allocatie beter is om nieuwe, schonere centrales te bouwen. Essent vindt dat de industrie al meer emissieruimte heeft en vindt de regeling overbodig. DSM herhaalt haar betoog dat allocatie op zich niet juist in en meer op basis van prestatienormen moet plaatsvinden: nu krijgen in-efficiente bedrijvgen niet minder emissierechten.

Kamerbehandeling.
De politiek lijkt in een eerste reactie verdeeld; CDA is positief: 'Kyoto wordt gehaald'; PvdA en Groen Links zijn zeer kritisch. (Telegraaf). Op 15 juni discussieerde de tweede kamer met het kabinet over de allocatie. Kamerbreed was men ontevreden dat men zo laat betrokken werd bij de allocatie, die toch van belang is voor de internationale verplichtingen onder het Kyoto Protocol. Men wil het definitieve allocatieplan zeker nog een keer terugzien. De Kamer zou graag scherpere emissieplafonds hebben gezien, om investering in CO2-reducties te stimuleren. Maar men beseft dat als buurlanden dat niet doen, de concurrentiepositie van Nederland gevaar loopt. Minister Brinkhorst meldde in dat verband dat er penta-lateraal overleg opgestart is (NL, Duitsland, België, Luxemburg, Frankrijk), om de allocatie zoveel mogelijk af te stemmen.   Men hoopt dat de Europese Commissie de allocatieplannen van Lidstaten scherper maakt. Uit de huidige ontwerpen in andere landen blijkt het ambitieniveau tegenvalt. Ze leiden vooralsnog tot een reductie van 1,3% strenger t.o.v. NAP-1. De Europese Commissie wil dat de allocatieplannen samen 8% minder ruimte geven.

Specifieke punten uit NAP-2:

• Naast de verplichte sectoren (raffinage, papier etc), doen bedrijven mee die minimaal één stookinstallatie hebben met een vermogen groter dan 20 MW(thermisch). In het eerste plan vielen oorspronkelijk alle bedrijven met minimaal 20MWth aan 'gekoppelde' installaties onder het systeem. Nederland heeft toestemming nodig van de Commissie om via deze regel 'kleinere' inrichtingen buiten het systeem te houden. Het enige voordeel ligt overigens bij het toezicht op deze bedrijven; want volgens het MKB willen kleinere bedrijven juist ook kunnen profiteren van emissiehandel i.p.v. verplichte maatregelen nemen.Voordat het definitieve plan deze zomer bij de Europese Commissie wordt genotificeerd, willen minister Brinkhorst en staatssecretaris Van Geel eerst kijken hoe de grootste concurrerende landen van Nederland de definitie hanteren. Vooralsnog gaat het zoals hierboven aangegeven om totaal 500 installaties: bij de eerste allocatie ging het om 200 installaties.
• Bedrijven die niet een 20MWth installatie hebben, maar wel een aantal gekoppelde installaties van meer dan 20MWth, kunnen een beroep doen op een 'opt-in'-regeling, als ze toch met emissiehandsel mee willen doen;
• Er doen via de 'opt-in clausule 2 bestaande en een nieuw bedrijf met salpeterzuurproductie  mee, voor 50% van de N2O-(proces)emissies. Die kunnen - vertaald in CO2-equivalenten - uitgewisseld worden met CO2-rechten.
• Ter grootte van 8% van de allocatie mag een bedrijf CO2-credits van CDM- en JI-projecten gebruiken om de emissies mee af te dekken. Dat mag mag men ineens doen, of verdeeld over 2008-2012. Men mag het teveel aan CDM/JI-rechten wel verkopen of meenemen naar na 2012 ('banken'). Dat geldt overigens ook voor de emissierechten die met over heeft na 2012.
• Er is een sluitingsregeling: als een bedrijf sluit, kan de CO2-vergunning worden ingetrokken en krijgt het bedrijf geen nieuwe emissierechten meer uitgereikt;
• Er is een verhuisregeling: als een onderneming de productie op een locatie sluit en daar emissierechten voor had, dan mag hij deze emissierechten houden als de productie overgaat naar een andere locatie van de onderneming en die dan 10% of met 50Kton CO2 groeit. Dit wordt gedaan om schaal- en efficiencyvoordelen te stimuleren.

Zie ook: CO2-uitstoot industrie moet gelijk blijven (FD 24/5)

jc@emissierechten.nl