Kosten van klimaatbeleid lopen verder op voor Europese industrie
Zie ook:
- Aanwijzing Europese Commissie 2e Allocatieronde: meer harmonisatie; minder emissierechten, NAP-2 (9/1)
- reactie Economische Zaken: "We gaan Kyoto wel halen; uitstootnormen per bedrijf worden wel strenger"

KAREL BECKMAN

AMSTERDAM - 'Het wordt krapper. Er valt weinig meer uit te delen aan CO2-rechten.' Wiel Klerken, klimaatexpert van VNO-NCW, vergadert op dit moment wekelijks over de verdeling van CO2-uitstootrechten voor de periode 2008-2012. In totaal mag de Nederlandse industrie dan 108,6 miljoen ton CO2 per jaar uitstoten, zo heeft de regering bepaald. Maar die hoeveelheid moet worden verdeeld over een veel grotere groep bedrijven dan in de eerste fase van het emissiehandelssysteem (2005-2007), toen er 112 miljoen ton te verdelen was.

In die eerste periode is de industrie nog ontzien. Veel bedrijven wisten zelfs de hun toegewezen rechten (zij mogen onder de emissiehandelsrichtlijn rechten verkopen als ze minder uitstoten dan hun norm of bijkopen als ze hun norm overschrijden) te gelde te maken. Alleen de energiesector kreeg strenge normen opgelegd.

De energiebedrijven slaagden er echter voor een groot deel in de extra kosten door te berekenen in de stroomprijzen, die vorig jaar alle records braken. Daardoor kwam de rekening van het klimaatbeleid toch weer bij de industrie te liggen.

Die rekening dreigt nu verder op te lopen. De Europese Commissie heeft in een 'aanwijzing' laten weten dat de uitstoot van de industrie nog fors omlaag moet. Voor Nederland geldt daarnaast dat een groot aantal bedrijven waarvoor de regering eerder een vrijstelling had bedongen, nu wel mee moet gaan doen. Het gaat om uiteenlopende bedrijven - van asfaltcentrales tot glastuinders en ziekenhuizen - die stookinstallaties van minimaal 20 megawatt in huis hebben. Nederland heeft in Brussel vergeefs gepleit voor een uitzonderingspositie voor deze bedrijven, zegt een woordvoerder van EZ. 'Dit gaat voor deze bedrijven veel kosten en rompslomp opleveren, terwijl ze goed zijn voor slechts enkele procenten van de CO2-uitstoot. Wij zijn erg teleurgesteld dat de Commissie hier niets aan wil doen.'

Daar komt bij dat ook nieuwkomers een stuk van de CO2-taart opeisen. 'We gaan een periode van economische groei in', zegt Klerken. Zo overweegt chemiebedrijf Sabic een miljard te gaan investeren in een naftakraker in Geleen, maar wil daarvoor wel uitstootrechten hebben. Verder willen diverse energiebedrijven nieuwe stroomcentrales gaan bouwen. Het bedienen van Sabic zal geen probleem zijn, verwacht EZ, maar of dat ook geldt voor 'nieuwkomers' die later aankloppen, is niet te zeggen. Emissiehandel-expert Vianney Schyns van Utility Support Group, een dochter van Sabic en DSM , vindt het schandalig dat er geen regeling is voor nieuwkomers. 'Als de pot leeg is, is hij leeg. Dat druist in tegen het principe van gelijke behandeling.' Binnen de industrie wordt al gemord over de verdeling van de rechten. Hans Grünfeld, directeur van de vereniging voor energiegrootverbruikers VEMW, vindt dat de energiesector moet worden gekort ten gunste van de industrie. 'De stroomproducenten maken overwinsten doordat ze de CO2-kosten kunnen doorberekenen. Bovendien concurreren zij niet met bedrijven buiten de EU.' VNO-NCW vindt het korten op één sector echter 'niet verstandig', zegt Klerken.

Klerken maakt zich meer zorgen over de concurrentiepositie van de Europese industrie in haar geheel. De VS, Australië, Japan, China, Korea en India hebben gisteren op een conferentie in Sydney herhaald dat ze niet aan verplichte emissiereductie willen meedoen. Dat kan zo niet blijven, vindt Klerken. 'De EU moet ervoor zorgen dat na 2012 de hele wereld meedoet.'

CO2-prijsstijging blijft beperkt

De aankondiging van de Europese Commissie dat de uitstoot van CO2 verder omlaag moet, heeft niet geleid tot een spectaculaire stijging van de CO2-prijzen. Volgens Albert de Haan, directeur van de emissiehandelsbeurs ECX (European Climate Exchange), en Tames Rietdijk, Chief Technology Officer van concurrent Climex, komt dat omdat ook de mogelijkheden worden verruimd voor zowel bedrijven als overheden om buiten de EU projecten uit te voeren waarmee de uitstoot van broeikasgassen wordt teruggedrongen. De 'credits' die daarmee worden verdiend, mogen bedrijven meetellen bij hun eigen verplichtingen. Overheden kunnen de credits gebruiken om de normen voor hun nationale industrie te verlichten. De Haan en Rietdijk verwachten wel dat als gevolg van de strenge Brusselse aanpak de CO2-prijzen zich zullen stabiliseren op het huidige, vrij hoge niveau.