dewit

De Wit (Shell): geen enkel bedrijf stopt CO2 in grond, als het aansprakelijk blijft [7/4]

En waar moet die afgevangen CO2 dan allemaal blijven? Onder de grond, dat is zeker, maar waar? Voor de centrale in Australië gebruikt Shell een waterlaag, zo'n 150 kilometer verderop. In Nederland is Shell aan de gang met een bijna-leeg gasveld in Barendrecht. Het bedrijf doet samen met drie andere gegadigden mee aan een tender van het ministerie van Economische Zaken voor het binnenhalen van geld voor de opslag in dit veld. Twee van de vier kandidaten komen in aanmerking voor de zogenaamde Borssele-miljoenen.

Het veld in Barendrecht is ideaal omdat dat bijna leeg is. Bedrijven als Shell zijn wettelijk verplicht om een veld af te sluiten zogauw het leeg is en de cementen stoppen van honderden meters die er dan in de putten gestopt worden, haal je er niet zo makkelijk weer uit. Dan moet je weer opnieuw gaan boren.

Maar dan moet je wel toestemming krijgen. Vooralsnog stuit Shell echter op de weerstand van de plaatselijke bevolking. "We hebben al zoveel over ons heen gehad", zeggen ze daar. De Betuwelijn, de hoge-snelheidslijn, een Vinex-wijk die uit de grond werd gestampt en nu dit weer. En stel dat het ontsnapt. Want daar is natuurlijk iedereen als de dood voort. Dan wordt er steevast verwezen naar Kameroen waar in 1986 miljoenen tonnen CO2 uit een meer ontsnapten, waarbij honderden mensen stikten. 'Lokale overheden weten van toeten noch blazen', zo zegt president-directeur Peter de Wit.

De impact van de opslag van CO2 in Barendrecht is echter minimaal, zo zegt woordvoerder Wim van de Wiel. En de kans dat het ontsnapt is volgens hem nihil. Het verschil met Kameroen is dat als er al iets ontsnapt het veel kleinere hoeveelheden zullen zijn. Want als het ontsnapt dan is het door de put en dat gaat slechts met ongeveer een ton per minuut de lucht in. Bovendien spuit het dan omhoog waarna het in de lucht blijft 'hangen'. Het zinkt niet neer op de grond, zo zegt Van de Wiel.

Het vullen van het kleine veld in Barendrecht duurt drie jaar. Dan heb je de druk van het gas weer op het oude niveau van het gasveld gebracht. Daarna kan geëxperimenteerd worden met een groter veld in Barendrecht. Later komen de honderden andere velden en veldjes die Nederland rijk is in het vizier. Slochteren komt niet in aanmerking want dat veld is nog niet leeg. Maar er zijn nog tientallen andere gegadigden. De gemeente Rotterdam denkt al over het aanleggen van een dikke leiding naar het noorden van Nederland, waar veel van die veldjes zich bevinden.

Grote barrière is het wettelijk kader, zo zegt Peter de Wit net als de consultant vorige week op de Maasvlakte. Hierover is nog niets geregeld. Er zijn zelfs nog geen gesprekken tussen Shell en de betrokken ministeries. Wie is er aansprakelijk voor als er iets mis gaat? De bestaande wetgeving is vooral gericht op het winnen van gas of olie uit de grond, maar niet op injectie van gassen in die grond of op opslag. Shell wil eventueel nog wel aansprakelijkheid aanvaarden bij het injecteren van het CO2 in het veld, zo blijkt uit de woorden van De Wit, maar niet meer voor de periode daarna. Op het moment dat het veld is verzegeld moet aansprakelijkheid kunnen worden overgedragen, anders zal Shell het er niet in stoppen.

"Geen enkel commercieel bedrijf zal dat doen", zegt De Wit. Het duurt nog zeker zo'n vijf à zes jaar voordat dit soort zaken goed geregeld zijn.