De bewindsman waarschuwde de Kamer gisteren wel voor te hooggespannen verwachtingen. In een debat over het doorberekenen van CO2-emissierechten aan eindgebruikers zei Brinkhorst dat het probleem niet ligt bij de energiebedrijven, maar bij de energieproducenten. Zij hebben op grond van Europese besluitvorming hun uitstootrechten begin dit jaar gratis gekregen van de nationale overheden. Deze producenten maken nu 'windfall profits' door deze rechten door te berekenen in de groothandelsprijzen voor elektriciteit, aldus Brinkhorst. Uiteindelijk komen de verhoogde prijzen zo ook terecht op de nota's van eindgebruikers.

De Tweede Kamer is tevreden met Brinkhorsts toezegging dat de toezichthouder, de DTe, de zaak zal onderzoeken. Maar een groot deel van de Kamer onderschrijft de opvatting van de minister dat een werkelijke oplossing van het probleem uit Brussel moet komen. 'Het systeem van emissierechten is er steeds op gericht geweest de energieprijzen hoger te maken om de uitstoot van CO2 te beperken', aldus Brinkhorst. 'De richtlijn voor de emissiehandel ligt vast tot 2012 en kan alleen bij unanimiteit worden gewijzigd.' De minister heeft goede hoop dat ook andere landen niet gelukkig zijn met het gratis verstrekken van emissierechten aan de producenten. Het Europees Parlement was aanvankelijk voorstander van het veilen van deze rechten, maar de lidstaten beslisten anders in de Raad van Ministers.

Brinkhorst wees er wel op dat bij het veilen van rechten de kosten waarschijnlijk voor honderd procent zouden zijn doorberekend. Nu komt, volgens onderzoek van ECN, veertig tot zeventig procent van de waarde van de rechten terecht op de rekening voor eindafnemers.

De oppositiepartijen PvdA en SP wezen Brinkhorst erop dat bij een veiling de opbrengst in de staatskas zou zijn gevloeid. Het kabinet had consumenten dan kunnen compenseren voor de hogere energierekening. 'Het geld gaat nu naar de bedrijven en niet naar de consument', aldus het nieuwe kamerlid Ewout Irrgang van de SP.

Vooral CDA en PvdA drongen er bij Brinkhorst op aan onderzoek te vragen van de DTe. Beide partijen lieten zich kritisch uit over de liberalisering van de energiemarkt. CDA'er Jos Hessels vindt dat de energiebedrijven zich te veel opstellen 'als winstgedreven bedrijven'. In de ogen van het CDA zijn het 'nog steeds nutsbedrijven, voor honderd procent in publieke handen', aldus Hessels. De PvdA'er Ferd Crone dreigde de steun van zijn partij voor de liberalisering op te zeggen als de doorberekening niet stopt. Kees Vendrik (Groen Links) hield zijn collega's echter voor dat 'de Nuons van deze wereld' gewoon doen wat van ze verlangd wordt, namelijk commercieel gaan denken.