'Electrabel haalde [met emissiehandel] windfall profit van meer dan EUR 1 mrd [Energeia, 20 mei 2008

BRUSSEL (Energeia) - Volgens de Belgische federale toezichthouder Creg hebben Electrabel en SPE in de periode 2005-2007 de CO2-prijs dooberekend aan hun zakelijke klanten, terwijl de CO2-uitstootrechten gedurende die periode gratis aan de energiebedrijven werden verstrekt. In totaal gaat het om meer dan EUR 1,2 mrd aan windfall profits. Electrabel en SPE reageren woedend op de beschuldigingen, de politiek reageert onthutst.

Zaterdag verscheen in de Vlaamse krant De Standaard de uitkomst van de studie van de Creg naar dit onderwerp. Creg-woordvoerder Tom Vanden Borre vertelt Energeia dat het rapport nog vertrouwelijk is, maar bevestigt de berichtgeving in de krant. Volgens Vanden Borre heeft de artikelschrijver zeker inzage gehad in de studie.

Na veel rekenwerk en informatie-analyse kwam de Creg tot de slotsom dat de twee elektriciteitsproducenten tussen 2005 en 2007 hun zakelijke klanten EUR 1,217 mrd aan CO2-bijdrage in rekening hebben gebracht. Dat komt volgens de federale toezichthouder neer op EUR 6,88 per MWh. Particulieren is niets in rekening gebracht.

"Hoewel dit strikt juridisch misschien niet onwettig is, zijn dergelijke praktijken in elk geval onethisch en niet te verantwoorden," stelt Unizo-gedelegeerd bestuurder Karel Van Eetvelt. Unizo is de Belgische ondernemersvereniging. Essencia, een branche-organisatie voor de chemische industrie, ziet in de studie bevestigd wat het al jaren roept.

Unizo roept de regering op om te bekijken hoe deze teveel betaalde gelden kunnen worden teruggevorderd. Bovendien wil de ondernemersvereniging dat deze praktijken "onwettig" worden. In de krant De Standaard noemt verantwoordelijk minister van Energie Paul Magnette de praktijk "onaanvaardbaar" en zegt dat Electrabel zijn fout moet rechtzetten, "zo niet komen er dwingende maatregelen". De aandacht gaat vooral uit naar Electrabel, omdat de Belgische nummer één veruit het grootste marktaandeel heeft onder zakelijke klanten. Electrabel zou voor meer dan EUR 1 mrd aan CO2-bijdrage in rekening hebben gebracht.

Het bedrijf reageert woedend op de aantijdingen van de Creg, en "acht de denigrerende en desinformerende actie waarvan zij het onderwerp is, onaanvaardbaar". In een persverklaring verwerpt Electrabel de beschuldiging, "die gebaseerd is op een onaangepaste methodologie en op talrijke betwistbare hypotheses". "De redenering die gevolgd is, heeft bovendien geen enkele zin in een vrijgemaakte markt", vervolgt het energiebedrijf zijn verdediging. Prijzen worden bepaald door een marktmechanisme, het linken van een "specifieke kost" aan de prijs heeft in een geliberaliseerde markt "geen enkele zin". Ook SPE ontkent de praktijk in een zondag uitgebrachte verklaring.

Maar het bedrijfsleven -zeker de grootverbruikers- ervaren de markt niet als vrij. Voor klanten boven een bepaald stroomverbruik is Electrabel de enige Belgische leverancier waar men kan aankloppen. Dat heet een monopolie. In De Standaard laat Energie-minister Paul Magnette een duidelijke oplossing optekenen: "Het is hoog tijd voor meer operatoren op de energiemarkt." Eenvoudiger gezegd dan gedaan.

Electrabel wijst ter verdediging ook nog op een vergelijkbaar onderzoek dat door de DTE is uitgevoerd naar de windfall profits in Nederland. Een onderzoek onder de vier grote producenten (Essent, Eon, Electrabel en Nuon) leverde een getal van EUR 19 mln aan mogelijke overwinsten op, maar de DTE was de eerste om toe te geven dat het bewijs daarvoor erg dun was. Electrabel ziet in deze "geruststellende conclusie" een bewijs van eigen onschuld. Maar de conclusie van een buitenlandse toezichthouder over het gedrag op een buitenlandse markt is niet het meest overtuigend.

Dat lijkt het bedrijf zich ook te realiseren. Electrabel vraagt daarom de Dienst voor de mededinging om een objectief onderzoek in te stellen. "Natuurlijk hebben we een dominante positie, maar het gaat erom dat we die niet misbruiken."