Belgische bedrijven eisen winsten van energiebedrijven met emissierechten terug [22 jan]

Er woedt een vinnige discussie in Belgie over de 1,2 miljard euro die grote bedrijven - de Belgische spoorwegen NMBS op kop - te veel betaald hebben aan Electrabel. De Creg, die toezicht houdt op de elektriciteits- en gasmarkt, becijferde in mei vorig jaar dat de Belgische bedrijven tussen 2005 en 2008 meer dan een miljard euro te veel betaalden aan Electrabel. De energieregulator vindt windfall profits niet kunnen. Op dit moment loopt er een bemiddelingsprocedure tussen Electrabel en de bedrijven. Electrabel betwist de studie van de Creg.

In Nederland speelt deze discussie niet. ECN had wel becijferd dat in Nederland van 2005-2007 over 15-80% van de gratis toegekende emissierechten was doorberekend in de stroomprijs. Maar de Nederlandse regering heeft besloten vanaf 2008 de energiebedrijven daarom een 'windfal profits korting' op te leggen. Van de in deze periode toegekende emissierechten [voor de bedrijven 10% minder dan emissies in 2005] wordt 15% gekort en besteed ter compensatie van de stroomprijsverhoging van bedrijven en huishoudens. Een aantal energiebedrijven heeft hier echter beroep tegen ingebracht bij de Raad van State; na de zomer komt daar een uitspraak over.

Politieke discussie
In een persbericht stelt Groen!-Kamerlid Tinne Van der Straeten dat 'het doorrekenen van gratis emissierechten overal in Europa is gebeurd'. 'Dit is onethisch en een financiële aderlating voor de bedrijven die zij zeker met de financiële crisis kunnen missen als kiespijn. De bedrijven moeten dus ook snel elke euro terugkrijgen die zij ten onrechte teveel hebben betaald.'

De Energieminister heeft weinig zin zich hier in te mengen. Men wil dat de bedrijven en Electrabel samen tot een oplossing komen.
'Uw antwoord is schaamteloos. Het is een slag in het gezicht van de bedrijven die tussen 2005 en 2007 minstens 1,2 miljard te veel betaald hebben. Wie bent u eigenlijk? U bent toch minister van Energie? Doe dan iets, treed op!' haalde Groen!-kamerlid Tinne Van der Straeten vorige week uit naar Paul Magnette de minister van Energie.

Maar Minister van Ondernemen Vincent Van Quickenborne (Open VLD) kant zich tegen windfall profits. 'Iets wat gratis verkregen wordt, mag niet worden doorgerekend in om het even welke prijs', zei Van Quickenborne deze week in de kamercommissie bedrijfsleven. 'Dat stuwt in casu de elektriciteitsprijzen, die al hoog zijn, nog meer de hoogte in. Meer nog, het resulteert in een ongeoorloofde winst.' Van Quickenborne steunt de juridische acties die de NMBS op stapel staan heeft om 25 miljoen euro terug eisen van Electrabel, 'Ik hoop dat andere bedrijven zullen volgen.'

Spoorwegen bereiden procedure tegen Electrabel voor
Vorige week lekte n.l. uit dat de NMBS-directie juridische stappen plant tegen energieproducent Electrabel. De NMBS wil 28 miljoen euro, die het te veel betaalde aan Electrabel terug. Electrabel rekende de Belgische bedrijven 1,2 miljard euro te veel aan. Het gaat om CO2-uitstootrechten die Electrabel zelf gratis heeft gekregen. De winst daarop zijn de zogenaamde windfall profits. De vraag is of die ethisch verantwoord zijn. De Standaard kon een nota inkijken die duidelijk maakt waarop het overleg vast zit. In verschillende punten wordt eerst duidelijk gedefinieerd wat windfall profits zijn. En er voorstellen dit te vermijden en te compenseren, onder meer via een extra belasting van de energieproducenten. In de nota staat een definitie van windfall profit: 'Wanneer het verschil tussen de extra opbrengsten en de extra uitgaven door de invoering van de regelgeving rond verhandelbare CO2-emissierechten positief is, kunnen we spreken van windfall profit.'

Electrabel verdedigt doorbereken emissierechten
Electrabel vindt het logisch dat het gratis verworven CO2-uitstootrechten, toch aanrekent aan de klanten. 'CO2 is een meerkost voor ons, onder meer door investeringen in CO2-zuinigere installaties. Door de gratis emissierechten worden die kosten wat gedrukt', zegt Electrabel-woordvoerster Lut Vande Velde. 'Daarom is er ook geen enkele reden voor compensaties.''Alles draait om de vraag of windfall profits onethisch zijn of gewoon good business', zegt Rudi Thomaes, de gedelegeerd bestuurder van het VBO. Het VBO is in het overleg betrokken, maar vertegenwoordigt zowel Electrabel als de gedupeerde bedrijven. 'Is het goed management als je emissierechten die je gratis kreeg niet aanrekent aan je klanten?', vraagt Thomaes zich af.
Vanuit managersstandpunt lijkt dat inderdaad geen goede zet. Electrabel kan aanvoeren dat de markt nu eenmaal zo werkt en dat het netjes binnen de lijntjes kleurt die door de overheid zijn uitgezet. Volgens de werknota gaat het om 'onvolmaakte regelgeving'.

De wetgeving is inderdaad niet waterdicht en ook nog in beweging. Je zou kunenn zeggen dat het juist is dat de energiebedrijven de waarde van emissierechten al doorbereken; dat stimuleert bedrijven en huishoudens om energie en emissies te besparen. Maar je zou de bebdrijven dan eigenlijk moeten verplichten het gekd te investeren in duurzame energie enh CO2-besparing. Het bestuur van Vattenfell heeft dat ook beloofd. Je zou een ook windfall profit heffing kunnen opleggen, die niet betaald hoeft te worden bij CO2-investeringen. Nu vanaf 2013 energiebedrijven de emissierechten zelf moeten kopen. zullen de stroomprijzen ook hoog blijven.

jc@emissierechten.nl