Vanaf 2005 handel met derde landen toegestaan

VAN ONZE REDACTEUR

STRAATSBURG - Het Europees Parlement gaat akkoord met het uitbreiden van de handel in CO2-emissierechten tot landen buiten de Europese Unie. Hiermee is een belangrijke stap gezet om met ingang van volgend jaar via de handel in emissierechten de uitstoot van CO2 te verminderen conform de Kyoto-afspraken.

De afspraak om Europese bedrijven toe te staan ook emissierechten buiten de EU op te bouwen of te kopen, maakt het voor vervuilende ondernemingen makkelijker om aan de nationale doelstellingen te voldoen. Indien een bedrijf in een lidstaat meer CO2 uitstoot dan is toegestaan, kan het deze overschrijding compenseren wanneer het elders minder broeikasgassen produceert of rechten aankoopt.

Aanvankelijk zou dit compensatiemechanisme pas vanaf 2008 van kracht worden. De vroegere Oostbloklanden zijn wel tot 2008 uitgesloten van het opbouwen van emissierechten, zo heeft de Europese Unie eerder besloten.

Het Europees Parlement vindt niet dat het Kyoto-protocol van kracht moet zijn alvorens de handel in emissierechten kan starten. De Kyoto-afspraken zijn formeel nog niet van kracht, omdat Rusland het akkoord nog niet heeft geratificeerd. Het is moeilijk een peil te trekken op wat Moskou precies wil met 'Kyoto'. De politieke signalen hierover lopen sterk uiteen.

Volgens deskundigen is het gevolg van de koppeling dat bedrijven zich niet meer hoeven blind te staren op hun nationale allocatieplan (nap), waarin per industriële installatie de CO2-uitstoot is vastgelegd voor de periode 2005-2008. Jos Cozijnsen, milieuconsultant en auteur van 'Emissierechten' vindt de koppeling een gunstige ontwikkeling voor bedrijven. 'Ze moeten nu meer oog krijgen voor de handel. In ontwikkelingslanden kun je makkelijker je emissiedoelen halen en vanaf 2008 zelfs ook in andere industrielanden. De markt wordt groter en ook het volume. Voor minder geld boek je meer resultaat.'

Het planten van bossen in ontwikkelingslanden is in het Europese emissieplan geen optie om extra rechten te verkrijgen. Ook het opwekken van energie via waterkracht moet meer dan 20 megawatt opleveren om te voldoen aan de criteria voor opbouw van emissierechten. Wel in aanmerking komen projecten in ontwikkelingslanden waarbij wordt overgeschakeld van kolengestookte centrales naar gasgestookte energieopwekking.

Volgens een Noorse onderzoeksinstituut zullen in 2007 emissierechten wereldwijd een waarde van $ 10 mrd vertegenwoordigen.

De komende maanden moeten de lidstaten hun nationale allocatieplannen verantwoorden in Brussel. De Europese Commissie houdt een oogje in het zeil om te voorkomen dat overheden te royaal zijn bij het uitdelen van emissierechten. Tien van de vijftien lidstaten hebben overigens verzuimd om tijdig, voor 31 maart, hun allocatieplan officieel in te dienen bij de Commissie.

De Nederlandse industrie mag 115 mln ton CO2 tussen 2005 en 2007 uitstoten, zo zijn minister Brinkhorst van Economische Zaken en het bedrijfsleven eerder dit jaar overeengekomen.

Het verzet tegen het systeem van emissierechten en -handel roept bij een groeiend aantal bedrijven in de EU verzet op. De doelstelling om in 2012 de uitstoot van CO2 met 8% te verlagen ten opzichte van de uitstoot in 1990 is volgens diverse bedrijfstakken te ambitieus. De Europese werkgeversorganisatie Unice vindt dat hierdoor de concurrentiepositie en het innovatief milieubeleid worden geschaad.

Marktdata

Waarde emissierechten wereldwijd in 2007: $ 10 mrd

Per ton kooldioxide: euro 5 in 2005 oplopend tot euro 20 in 2012

EU-jaaromzet in 2012: 90 mln ton, goed voor euro 1,8 mrd

Circa 12.000 bedrijven in de EU krijgen emissierechten

Nederlandse allocatie van 2005-2007: 115 mln ton