Kamerbrief: Brinkhorst gaat 'windfall profits' stroomsector door emissiehandel via veiling afromen  (3/11)

In de brief van minister Brinkhorst van 31 okt. aan de Tweede Kamer - gevolg van het kamerdebat van 11 okt - geeft hij aan wat hij aan de extra opbrengsten zonder extra kosten gaat doen die stroombedrijven als gevolg van emissiehandel kunnen hebben. En dan gaat het niet om winsten door de handel, maar om winsten door hogere stroom- prijzen als gevolg van hoge CO2-prijzen voor emissierechten die voor 95% gratis waren toegekend. Het ECN gaf in haar studie van oktober aan dat stroombedrijven 40-70% van de CO2-prijs doorberekenen. 

Brinkhorst zegt hierover in de brief het volgende:

  • DTe gaat na hoeveel rechten zijn ontvangen, wat is bijgekocht en wat het effect op prijzen en winst is geweest; ECN komt met een vervolgstudie; de uitkomsten worden febr. 2006 verwacht;
  • Brinkhorst gaat op 1 december aan zijn EU-collega's voorstellen een evenwichter allocatie te krijgen. Nu is slechts 10% veiling mogelijk bijvoorbeeld;
  • optimaal gebruik maken van veiling bij het Allocatieplan 2008-2012, d.w.z. de toegestane 10%, om winsten af te romen, want de prijs verlaag je daarmee niet; in juni 2006 neemt Brinkhorst hier een besluit over;
  • ingrijpen in de stroomprijs door NMa (o.g.v. 95b Elektriciteitswet) is niet mogelijk voor groothandelsprijzen, maar alleen t.a.v. prijzen van kleinverbruikers;
  • oligopoli van stroombedrijven verminderen door koppeling van de stroomnetten in de EU te verbeteren.
  • Hij geeft overigens aan dat oligopoli van stroomsector niet de oorzaak van de hoge stroomprijzen is, maar de hoge gasprijs.

Studies laten na het voorkomen van kosten mee te nemen.
Brinkhorst laat ECN het empirische deel van de studie naar het doorberekenen van CO2-rechten aan het eind van dit jaar herhalen. Daarnaast vraagt hij de instantie om een beter kwantitatief beeld te geven van de effecten van diverse opties voor veiling van emissierechten.
De DTE onderzoekt op haar beurt de omvang van de overwinsten. De toezichthouder gaat na hoeveel gratis rechten bedrijven hebben ontvangen, hoeveel ze hebben moeten bijkopen en wat het effect is geweest op de groothandelsprijzen en de winstgevendheid van bedrijven.
Wat achterwege blijft is te bezien of de kosten hadden voorkomen hadden kunnen worden en nog kunnen worden in de toekomst. Want energie-, olie-, emissierechtenhandelaren zijn kennelijk bereid hoge prijzen te betalen; stroom-productiebedrijven die voor nakomen emissierechten nodig hebben evenwel mijns inziens meer tijd om te bezien hoe het beste nagekomen moet worden en te wachten op meer liquiditeit en lagere prijzen. Betwijfeld kan worden of de hoge prijstijging - en dus doorrekening-  het eerste halfjaar nodig was. Het lijkt er op dat de futures, die tot doel hebben kostenrisico's te voorkomen, juist kostenverhogend hebben gewerkt. Het zou goed ook zijn de mechanismes in de emissiemarkt te onderzoeken.

CDA wil kamerdebat
Het CDA wil een spoeddebat met minister Brinkhorst. CDA-Kamerlid Jos Hessels is "ernstig teleurgesteld" door de brief, meldt het ANP. "Eerder was Brinkhorst het eens met vrijwel de hele Tweede Kamer, dat er iets moest gebeuren en daarom is toen afgezien van moties om hem tot actie te dwingen", aldus Hessels. Hij vindt dat de Tweede Kamer nu desnoods zelf met alternatieven moet komen.

Ondertussen In Duitsland
Demissionair bondskanselier Gerhard Schröder heeft het Noorse energie- en aluminiumconcern Norsk Hydro morgen naar Berlijn ontboden voor overleg over de voorgenomen sluiting van dochterondernemingen in Hamburg en Nedersaksen.Als gevolg van de fors gestegen energieprijzen in het afgelopen jaar zullen de energiekosten voor de Duitse vestigingen vanaf volgend jaar, als contracten met de energieleveranciers verlopen, vrijwel verdubbelen. De Duitse industrie klaagt al langer steen en been over de hoge energiekosten. Nadat de afgelopen jaren vooral de Duitse overheid de boosdoener was in de ogen van de ondernemingen - 40% van de stroomprijs wordt bepaald door belastingen en andere door de overheid vastgelegde kosten - krijgt inmiddels vooral de energieproducerende industrie de schuld. Deze zou met de handel in CO2 -certificaten de prijs onrechtmatig opdrijven.

Het Duitse verbond van de metaalverwerkende industrie heeft een rechtszaak aangespannen over de geldigheid van de emissiehandel. De Duitse mededingingsautoriteit onderzoekt of de handel met certificaten wordt misbruikt door Eon,RWE, Vattenfall Europe en EnBW.