CO2-markt; Met
16,80, pas op de plaats; de trend blijft bullish [20apr]
De CO2-markt neemt deze week even pas op de plaats: de dagvolumes
zijn lager 23 miljoen ton; vorige week 34 miljoen ton en de prijs daalt iets
door winstneming van 17 euro naar 16,75 per ton CO2. De veiling van 200.000 Oostenrijkse
emissierechten op 11 april op sloot daar iets onder me 16,40. Dit was een van de laatste
daden door het Nederlandse platform Climex. Het CDM-contract daalt mee van 13 naar 12,80
De andere energieprijzen daalden eveneens: het Duitse stroomcontract daalde 66 cent naar 59.17/MWh. Een vat Brent
olie daalde $ 1,45 naar $125.20/vat. Het
Britse gascontract voor mei daalde 0,3% naar 61.20 pence per therm.

Trend: Een duidelijke,
langzame bull-tred
Langzaam maar zeker tekent zich een forward curve af voor het
CO2-contract, waarmee investeerders meer rekening zullen gaan houden.
Sinds de ramp in Japan in maart is de niet alleen de CO2-prijs van
het lopende jaar gestegen, maar ook de spread tussen de opeenvolgende
jaarcontracten. Deels door de inflatiestijging, maar deels door de druk op de CO2-prijs en
deels door het lange termijn effect van de inzet van kernenenergie, zien we de spread
tussen jaarcontracten vergoten.
§
Was het verschil
tussen het december 2011 en december 2012 contract enige maanden geleden nog 0,50 cent, nu
is dat zon 0,80 cent.
§
Ook voor het langer
termijn contract is de spread vergroot. Was het verschil tussen het december 2011 en
december 2020 contract een maand geleden nog 5 euro, nu is de 2011-2020 spread 11,30 euro.
En al wordt er nog weinig in het
2020-contract gehandeld het meest
actief worden CO2-contracten t/m dec. 2014 verhandeld -
het lange termijn CO2-prijs effect heeft wel invloed op de beslissingen van
energiebedrijven om al dan niet te investeren in nieuwe kolencentrales, of deze beslissing
uit te stellen.
'Back in business again' [ 24 mrt 2011]
Na de diefstal van miljoenen tonnen aan
emissierechten in de registers door phishing en hacking zijn de emissierechten weer
terecht; ze kunnen het register immers niet uit. Oostenrijkse en Tsjechische bedrijven
hebben hun gestolen rechten weer terug. De veiligheidsmaatregelen en bescherming zijn nu
aangescherpt. We are in business again:
De handel in CO2-futures liep sowieso
door; maar nu is ook de 24-uurs spothandel (maximaal
10% van de markt) weer open.
Er is wat meer volatiliteit in vraag/aanbod en prijs. Er
wordt ingekocht door energiebedrijven die de CO2-kosten willen vastzetten door toekomstige
stroom-contracten, wat de prijs opdrijft.
Prijsverhoging
wordt versterkt door de stopzetting van kerncentrales in Duitsland, door de ramp in Japan,
en de discussie over kernenergie in diverse Lidstaten. Dat betekent meer kolen-stook, dus
meer CO2-emissies, meer emissierechten nodig en dus een
hogere CO2-prijs; eigenlijk is dat een correctie van de prijs die omlaag
ging toen Duitsland besloot de kerncentrales langer open te houden (nu 16.60) Euro
120.000!
Er is ook winstneming. Als een bedrijf
40kton emissierechten verkoopt voor euro 17/ton, die het 2 maanden geleden voor euro
12/ton had gekocht had hij vorige week euro 200.000 verdiend.
Bedrijven die emissierechten nodig hebben voor hun CO2-verplichting kunnen ook
winst boeken door spread trade. Een bedrijf
dat voor 2011 300.000 ton emissierechten p/jaar heeft gekregen, kan voor 30.000 ton
CO2-emissies afdekken (maximaal 10% van de emissies) met
zgn, CDM-credits. Deze kosten nu euro 12,60. Omwisselen van emissierechten voor
CDM-credits levert door het prijsverschil deze week Euro
120.000 winst op.
Prijsprognoses
Deutsche bank verwacht dat de prijs eind 2011 18 euro wordt. De grens van 17 euro is
recentelijk een paar maal doorbroken. Maar door schommeling in olie, gas- en kolen-prijs
en dus onzekere stroomprijs en winstnemingen is deze er steeds weer onder gedoken.
Begin maart vond in Amsterdam het jaarlijkse Carbon Markets Insights plaats. Pointcarbon
presenteerde daar de prognoses voor 2020. Men verwacht dat de prijs in 2020 op Euro 30 per
ton CO2 komt. Als de EU voor 30% reductie gaat wordt het 40 Euro; als alles economisch
tegenzit wordt het 20 Euro.
Momentum
nodig
Andere experts hielden het publiek voor dat voorspellingen beter niet uit moeten komen en
dat de handel het best floreert als er black swans voorkomen: onverwachte
events. Voordat speculanten, die toch nodig zijn voor liquiditeit, de CO2-markt weer
betreden moeten er wel nieuw momentum komen, zoals de regelmatige Europese veilingen van 1
miljard ton emissierechten per jaar.
Meer aandacht voor futures-emissiehandel na diefstal bij
spothandel [16 febr]
Prognoses hadden het eerder voorspeld, de 15 euro-grens
wordt dit jaar sowieso gebroken, richting 20 euro. Groeivertraging, uitstel van
investeringen, en het voorlopig vroeg einde van de winter had dat alleen wat uitgesteld.
De prijzen van emissierechten voor de futures van 2012 t/m 2020 zijn in
contango, d.w.z. de opvolgende jaren zijn hoger door de opslag van interest-rente.
Dat heeft bank Société General (SG) ertoe gebracht haar prognose voor de CO2-prijs voor
2011 terug te brengen van 19 naar 15,40 euro/ton. De energieprijzen trekken weer aan,
waardoor er weer ruimte is voor hogere CO2-prijzen.

De weg omhoog voor de futures prijs wordt nog bevorderd
door de negatieve aandacht voor directe spothandel. Die handel gaat binnen 24 uur in cash,
snel en daarom met risicos. De Europese Commissie had na phishing
diefstal en inbraak in systemen van bedrijven van een paar miljoen emissierechten in een
paar registers, de fysieke overdracht van emissierechten tussen de rekeningen
en emissieregisters stilgelegd. De Commissie en de Emissie-autoriteiten kunnen de
beveiliging aanscherpen en de rekeninghouders controleren. Want voor ontvreemding is een
eigen rekening nodig.
De Registers van Nederland, Frankrijk, Duitsland, Portugal,
Slowakije en het VK zijn weer open; die zijn veilig. Spothandel en het overdragen van
emissierechten van rekening naar rekening is daar weer mogelijk. Het Spaanse register gaat
ook open. Een spotprijs zien we nog niet genoteerd. SG verwacht dat de spotprijs, als de
spot-platforms, zoals Climex, weer opengaan dit jaar met bijna een euro lager dan die van
emissierechten zal zijn.
Dus is er meer aandacht voor futures, via beurs en OTC,
sowieso meer dan 80% van de handel. De handel neemt ook toe met een dagvolume van 20
miljoen ton emissierechten. De handel heeft daar niet stilgelegen en ook is daar geen
sprake van een beurscrash of zo. Het vertrouwen onder markt-deelnemers in
futures-emissiehandel is goed.Maar men wil dat de Commissie de emissierekeningen net zo
beveiligd als bankrekeningen.
Bedrijven nog weinig forward looking
Het idee is dat energie-bedrijven nog voorzichtig zijn met
het aangaan van forward stroomcontracten voor na 2012. Dat zullen ze binnenkort doen,
waarna de CO2-prijs zal stijgen omdat men in de contracten de CO2-kosten moet meenemen,
zgn third phase hedging; . Geen kwestie van windfall profits meer, maar
reële kosten, omdat energiebedrijven na 2012 geen emissierechten meer gratis krijgen. Een
vraag-markt dus voorlopig. Want overschot is er nog voldoende bij de
industrie.De industrie gaat nog een proces in tot en met juli 2011 van emissiecijfers voor
de benchmark inleveren, waarna ze de gratis allocatie tot en met 2020 horen. Die bedijven
zijn nog niet actief op de CO2-markt.
CDM-prijs gesplitst
Voor het eerst zullen we volgens SG een andere prijs zien
voor zgn industriële CDM CERs, voor de HKF- en N2O-projecten van 12,10, omdat deze
door bedrijven slechts bruikbaar zijn tot mei 2013 (zie artikel over CDM elders in dit
Bulletin). De andere CDM CERs zullen een prijs van 14.10 zien, stijgend naar
18 in 2020 omdat deze t/m 2020 gebruikt kunnen worden.
CO2-prijs nog vast in een 'lastig energiecomplex [22 dec 2010]
Voor het eerst steeg de CO2-prijs na een Internationale
Klimaattop. De CO2-prijs steeg na Cancun met 0,7% naar Euro 14,69 per ton CO2e voor het
december futures-contract. Na de mislukte top in Kopenhagen daalde de prijs een paar
procent. Al heeft de top in Cancun niet direct geleid tot aanscherping van de doelen in
2020, de voorwaarden daarvoor komen wel dichterbij:
- de VN heeft bewezen transparant te kunnen onderhandelen en afspraken te kunnen maken;
- er is een mandaat en werkprogramma, zodat de volgende top, dec.2011 in Durban nadere
afspraken kan maken;
- er is een groeiende aandacht voor ambitieuzer markt-instrumenten, ook bij
ontwikkelingslanden;
- ook voor het voorkomen van tropische ontbossing en stimuleren productievere landbouw kan
de markt worden gebruikt;
- het project-mechanisme voor ontwikkelingslanden [CDM] wordt aangescherpt.
Daling door energiemarkt-complex
De CO2-prijs is echter de afgelopen week gedaald, even zelfs naar onder Euro 14, en is nu
op euro 14.34. Dat ligt evenwel niet aan de fundamentele waarden van de CO2-markt, want de
schaarste neemt toe vanaf 2011, omdat zeker de helft minder CO2-rechten gratis worden
verdeeld..
Prijsdaling komt door de situatie in het energie-marktcomplex; de samenhang tussen kolen
en gas [beide staan hoog door toename mondiale vraag] en de stroomprijzen blijven achter
[Duits 2011 stroomprijs 50/MWh]. Er is dan weinig ruimte voor meenemen
CO2-prijsverhoging in de stroomprijs. Olie steeg wat door toename vraag en afname
reserveverwachting. Dat geeft energie- en emissie-besparing voordeel.
De prijs van de 'goedkopere' CDM-credits [CERs] neemt t.o.v. de emissierechtenprijs weer
toe. Het verwachte aanbod neemt af, door de extra controles en minder investeringen, nu
euro 11.30.
De spotprijs - contante overdracht - en de futures prijs kwamen op hetzelfde uit, door de
expiratie van de futures contracten, die eind december geleverd worden. Nu, na expiratie,
neemt de prijsdruk wat af. En bedrijven die voor 2010 hun tekort wilden aanvullen hebben
dat voor de kerstvakantie gedaan.
De prijs kan nog stijgen als de winter strenger wordt; met de Elfstedentochtverwachting
mee, zeg maar. De dagvolumes zijn momenteel laag, zo'n miljoen ton CO2, waar dat op
actievere dagen meer dan 20 miljoen is. Een actieve day-trader kan dan snel tot
prijsschommelingen leiden.
Langere termijn: voor
'forward looking' bedrijven
De futures prijs van bijvoorbeeld 2020 is nu nog maar euro 22 per ton CO2. Dus een
'forward looking' bedrijf dat emissierechten nodig heeft in de toekomst en prijs-risico
voor de toekomst wil voorkomen, die kan al contracteren en is met een prijs van 22 euro in
2020 goekoop af. De beperkte mogelijkheid om nog HFK- en N2O-credits na 2011 te gebruiken
in de EU leidt volgens de Deutsche Bank tot een CO2-prijs van 30-37 in 2020.
CO2-marktanalyse: fundamentals
CO2-markt veranderen; CO2-prijs vindt langzaam weg omhoog [17 nov. 2010]
We
zien een aantal fundamentele waarden rond de CO2-markt veranderen, die invloed hebben op
vraag en aanbod naar emissierechten en de prijsvorming. Sommige van de veranderingen zijn
tijdelijk, anderen zijn wellicht structureel. De CO2-prijs vindt de weg omhoog, maar dat
gaat zo langzaam als de economie zich herstelt. Diverse besluiten in de EU kunnen die weg
wel bespoedigen.
Korte
termijn ontwikkelingen:
de
koude treedt in: niet alleen in de EU, weliswaar langzaam, maar ook in China, wat de vraag
naar brandstoffen doet toenemen en dus de prijs van brandstof; energiebesdrijven moeten
meer stoken dus emissies en emissieprijs neemt toe.
Het
Duitse stroomcontract voor 2011 staat het hoogst sinds begin oktober met 49.25/MWh.
De
kolenprijs voor 2011 staat met $107.50/ton zeer hoog; als je daarbij de hogere CO2-kosten
dan bij gas optelt, wordt de winst voor kolenstroom t.o.v
gas steeds marginaler. De CO2-prijs stijgt met de hogere stroomprijs mee.
Maar het voordeel van kolenstroom wordt steeds kleiner. Nu de CO2-prijs is gestegen naar
boven 15 Euro, het hoogste sinds een maand, wordt gas interessanter. Als dat op grote
schaal gebeurt, en men meer voor gas kiest, dan daalt de CO2-prijs weer iets waardoor
daarna kolen interessanter wordt. De capaciteit op de gasmarkt, en de ruimte voor
energiebedrijven om te switchen van kolen naar gas is echter beperkt.
Barclays
Capital voorspelt een CO2-prijsstijging van 25% in 2011 naar 20 Euro/ton, met name door
actiever inkopen van energiebedrijven
De
spread tussen het 2010 emissierecht (15,10) en de CDM-credits (12,48) is minder dan 4
Euro, maar nog steeds veel hoger dan eerder dit jaar. Het aanbod van CERs neemt af, door
de VN-onderzoeken naar HFK-projecten in China, India en Korea. En de Europese Commissie
zal eind deze maand met een Voorstel komen deze credits niet meer te gebruiken onder het
EU emissiehandelssysteem. Chinese, Indiase en Koreaanse bedrijven zijn ontstemd, want ze
volgen de regels. Maar de EU vindt de projecten weinig ambitieus. Dat verklaart de druk op
de CDM-prijs.
De
EU wil met bedrijven in die landen liever sector-afspraken maken dan via het CDM. Dan haal
je meer reducties en de kwaliteit van credits neemt toe. Indiase en Britse
bedrijven-organisaties maakten vandaag bekend bilaterale afspraken te willen maken, nu een
mondiaal akkoord nog achterwege blijft (http://planetark.org/wen/60235 ). Ook Californie Gouverneur
Schwarzenegger denkt dat een wereldwijde afspraak tussen Staten over CO2-reducties (te
beginnen met 20), het vacuüm kan vullen zolang er geen mondiaal akkoord komt (http://tinyurl.com/29fcc8j )
Lange
Termijn
De
Europese Commissie heeft nu definitief aangegeven dat de veiling van emissierechten voor
na 2013 niet volgend jaar al kan plaats vinden (http://bit.ly/bnmijl). Energiebedrijven, de helft van de Europese
emissies, krijgen vanaf 2013 geen gratis rechten meer,
maar moeten alles op de markt of veiling kopen. Men heeft behoefte aan vroege zekerheid.
Maar een latere eerste veiling, laat de huidige prijs stijgen van de in de markt
beschikbare emissierechten. Voor landen is dat wellicht een gunstig effect van later
veilen.
Pointcarbon
schat de CO2-prijs nu in op Euro 30 in 2016. Dat is 3 Euro lager dan eerst, door de
toename van duurzame energie in de EU. De trage investeringen in duurzame energie in de EU
betekenen dat de schaarse aan emissierechten t/m 2020 2,5 milard ton is. Als de EU haar
doel voor 2020 optrekt naar 30%, dan loopt het tekort zelfs toe naar 4,9 miljard, met een
CO2-prijs van 30 tot 50 Eur/ton.
Franse
bank Société General schat in dat pas in 2017
er een tekort optreedt en wel van 400 miljoen ton, met een CO2-prijs in 2020 van 22 Euro.
Bij beperkingen van het gebruik van CERs wordt dat 40 Euro/ton en met het oprekken van het
EU-doel naar 30% verwacht men een CO2-prijs van 60 Euro in 2020.
Bij
de berekeningen van de schaarste houdt men er amper rekening mee dat er vanaf 2013 veel
nieuwe bedrijven meedoen [in chemie in aluminium bijvoorbeeld] ; die hebben geen overschot
en moeten sowieso kopen.
de
snelheid van de stijging van de CO2-prijs zal voor een groot deel van het economisch
herstel afhangen en van de plaats waar dat herstel plaatsvindt. Een belangrijke indicator
voor herstel is de index van de prijzen voor het vervoer van bulkgoederen als ijzererts,
rijst e.d., de Baltic Dry Index. Deze laat groei zien, maar zeer traag en met horten en
stoten: http://www.dryships.com/pages/report.asp
.
Lange termijn CO2-markt
bullish, maar nu lage handelsvolumes, weinig beweging [15 okt]
Het profiel van de CO2-prijs is al
gedurende enige tijd ongewijzigd, in een bandbreedte tussen 13 en 16 euro per ton CO2 voor
het contract voor emissierechten voor december 2010. De markt is nog steeds ligt
bullish, en zal de grens van 16 euro spoedig testen, maar de marktpartijen
wachten duidelijk op duidelijkheid over 4 zaken:
1. hoe de benchmarking voor industrie voor de gratis emissierechten na 2013 t.b.v.
uitpakt; wordt eind 2010.
2. of de EU haar doelstelling voor 2020 nog opschroeft van 20% naar 25% danwel 30%; het VK, Zweden,
Denemarken en Duitsland zijn daar als enige Lidstaten voor. De EU neemt
hier na de Klimaattop in Cancun, op de
EU-top, maart 2011 en besluit over
3. de vaststelling van de veilingregels en de timing;.
4. wanneer de economie nu echt aantrekt. De vooruitzichten in de VS en de EU zijn nog
steeds niet duidelijk.
De zogenaamde Baltec Dry Index,
die de prijs van goederenvervoer aangeeft en die ook als eerste de
economische crisis aankondigde, laat nog geen aantrekking van de
productie en handel zien. De olieprijs staat het
hoogst in 4 maanden, $ 82 per vat, door de vraaggroei in China, maar
elders nog weinig.
Deze 4 issues zullen bepalen of de
emissiemarkt na 2012 long of short is. De
onduidelijkheid heeft tot effect dat de prijs geen richting aangeeft en dat we lage
dagvolumes zien, onder 17 miljoen ton, waar dat voorheen meer dan 30 miljoen ton per dag
was. De veiling van 4,4, miljoen ton aan emissierechten gisteren in het VK van gisteten;
daags voor een veiling zien we vaak een daling.
CDM-markt:
stilte voor de storm
De spread tussen
emissierechten en CERs was door de toename van de kritiek op CDM-projecten toegenomen van
1,50 Euro naar 2,80 Euro; inmiddels is dat tot rust gekomen op net iets boven 2 euro. Het
niveau van emissierechten en CERs is deze maand wel iets verhoogd (13 euro per ton).
Zelfs de Nederlandse regering moedigt een
doorlichting van de CDM-markt aan, zo stond in het concept Regeerakkoord. De VN heeft dat
onderzoek al ter hand genomen. En de Europese Unie hoopt dat ten tijde van de Klimaattop
in December maatregelen genomen worden om onbetrouwbare CDM-projecten (de opgeklopte
HFK-reductie van koelmiddelenfabrieken in China, Korea en India). En mocht dat niet
lukken, dan kan de EU zelf haar CO2-markt sluiten voor het gebruik van HFK-credits. De
Europese Commissie wil het toelaten van goedkoper CDM-credits voor na 2013
sowieso beperken, om prijsverhoging te stimuleren.
De organisatie van bedrijven die onder
emissiehandel vallen of in CO2-credits handelen, IETA, worstelt zelf met het onderwerp. De
handelaren en projectontwikkelaars en de energiehandelaren (EFET) vinden dat de regels
tijdens het spel niet veranderd mogen worden. De bedrijven die emissierechten nodig hebben
om aan de CO2-verplichtigen te voldoen zien wel het afbreukrisico van opgeklopte
CDM-credits en willen wel wijzingen. Overigens zal aanscherpen van regels waarschijnlijk
leiden tot waardevermeerdering en hogere prijzen van nieuwe projecten.
CO2-prijzen matigen enigszins; nog te weinig lange
termijn signalen [23 sept].
Na de
zomerdip, waarbij de CO2-prijs van 16 naar 14 euro per ton CO2 daalde, is de run van de
CO2-prijs naar boven iets gematigd. De reden is dat lange termijn signalen, voor 2020, nog
uitblijven.
De CO2-prijs daalde van het 2010 contract van 15.70 naar iets onder 15 euro per ton, wat
voor sommige handelaren een teken was te verkopen. De korte run was te wijten aan
besluiten over CDM-credits, waardoor het aanbod daalde en de prijzen van beschikbare CERs
en emissierechten steeg.
De markt als geheel is momenteel ook iets matiger, door de dalende gasprijs in het VK
(46,50p/therm, zomer 2011) en de Duitse stroomcontracten (52,06/MWh). De kolenprijs steeg
iets ($ 97,35 per ton) Olie-prijs is
met stabiel want de markt ($ 74,20 per vat) verwacht dat de economie in de VS weer iets
aantrekt.
Risicos
zijn te mijden maar grote investeringen zijn nog niet rendabel
Maar de
CO2-markt zelf ontbeert lange termijn signalen. Een bedrijf dat geen risico wil lopen en
prijsonzekerheid wil vermijden en in compliance wil zijn in 2020, kan zich op
de beurs van een contract voor December 2020 voor 23,38 euro per ton CO2 verzekeren; dat
was eerder 24 euro.
In afwachting
van besluiten EU
Maar een
bedrijf dat wil zien of geplande lange termijn duurzame investeringen rendabel zijn - de
prognose voor 2020 ligt tussen 25 en 40 euro per ton! - wacht op een aantal besluiten in
de EU:
men wacht op
zekerheid vanuit de Europee Commissie omtrent de
CO2-benchmark per ton product in de chemie en raffinage bijvoorbeeld
(Zie: http://ec.europa.eu/environment/climat/emission/benchmarking_en.htm). Dat bepaalt
hoeveel emissierechten een bedrijf gratis krijgt (als men bij de 10% efficiëntste
bedrijven hoort) en hoeveel hij moet bijkopen van 2013 tot 2020. De regels worden eind dit
jaar verwacht. Het indienen van de cijfers moet een bedrijf dan in het voorjaar van 2011
doen. De veiling van de eerste emissierechten voor 2013 zal daarna pas plaats vinden.
de
energiesector wacht af of de EU eind dit jaar haar CO2-doelstelling
voor 2020 nog opschroeft van 20% t.o.v. 1990 naar 25% of 30%. De nieuwe Britse
regering riep daar onlangs weer toe op. De energiebedrijven wachten ook af op het inbreken
van de winter, waardoor emissies stijgen, en ze extra emissierechten moeten kopen.
de markt
wacht ook nog af of de EU inderdaad een groot
aantal type CDM-credits vanaf 2013 niet meer op de Europese CO2-markt toelaat om van
de discussie over de HFC-projecten en wellicht andere CDM-projecten met industriële
gassen af te zijn. Het imago van de CO2-markt wordt geschaad door aanhoudende verhalen
over opgeschroefde emissie-reducties en fraude in met name Chinese koelmiddel-fabrieken.
De VN is een onderzoek gestart en heeft de uitgifte van CERs van een een groot aantal
HFK-projecten uitgesteld (http://cdm.unfccc.int/RSS/cdmnews ) Maar als de
VN geen duidelijke regels afspreekt, kan de EU eenzijdig besluiten haar emissiemarkt
daarvoor te dicht te gooien. Ook maakt de jaarlijkse handel in HFK-credits (200 miljoen
ton) maar een half % van de mondiale handel uit (8,7 miljard ton), bedrijven zullen dan
over moeten stappen naar duurdere CERs en de CO2-prijs zal stijgen.
Dat zijn
allemaal belangrijke ontwikkelingen, en het eindresultaat bepaalt waar de CO2-prijs naar
toe gaat. Zo drukte het besluit van de Duitse regering om de kerncentrales langer open te
houden de lange termijn CO2-prijs juist.
CO2-markt wordt steeds
interessanter [1 sept 2010]
De markt heeft instrumenten (opties) en strategieën (swops
en banking) ontwikkeld om prijsonzekerheden en grote schommelingen te voorkomen. De
toekomstige prijs is nog onzeker maar er is wel een prijssignaal. De CO2-markt belooft
geen gouden bergen, maar emissiebeleid levert in de toekomst steeds meer geld op. De
Europese Unie heeft de schaarste voor de langere termijn vastgesteld. Vanaf 2013 zijn er
jaarlijks 1,74% minder emissierechten beschikbaar dan nu. Dat wordt aangescherpt als er
een internationaal akkoord komt.
Stijging CO2-prijzen
De CO2-prijs voor het december 2010-contract is boven de 15 euro-grens/ton CO2 gekomen en
gaat richting 16 euro. CO2-marktanalisten gaan uit van een CO2-prijs eind dit jaar van 16
tot 20 Euro. Het CDM-contract is 10% gestegen (iets boven 13 euro) door het onderzoek van
de VN naar CDM-rekenmethodes. Dat beperkt het aanbod en verhoogt dus de waarde. Mochten de
VN maatregelen tegen CDM nemen en de EU HFK-credits niet meer accepteren stijgt de
CO2-prijs volgens Deutsche Bank naar 25 Euro in 2011. Als bewijs van lange termijn signaal
en de mogelijkheid toekomstige risicos te vermijden is het interessant dat op de
European Climate Exchange (ECX) sinds augustus contracten voor emissierechten van 2013 t/m
2020 te koop zijn. Een emissierecht voor 2020 kost nu iets minder dan 24 euro: een
indexering van iets minder van 1% per jaar. Als de EU haar 2020-doel naar 30% optrekt kan
de prijs in 2020 67 euro worden.
Rol van projecten en CDM verandert
De kritiek de afgelopen jaren op de CDM, in het bijzonder de HFK-reducties en de
verdenking dat verouderde fabrieken in China en India wel erg makkelijk aan credits komen
heeft een andere visie op het CDM en projecten in het algemeen gebracht. En er zouden
CO2-rechten gegeven kunnen worden aan CO2-projecten in de EU zelf. De EU wil het
CDM-creditmechanisme voortaan voorbehouden aan armere landen en met China en India
sectorale afspraken maken ook ter verbetering van het level playing field van
de Europese industrie. In Amerika was die visie en kritiek op het CDM er al, maar werd dat
gebruikt om dan maar geen CO2-maatregelen in eigen huis de nemen. Interessant is dat in
landen als Brazilië en India zelf wordt gewerkt aan sectorale cap-and-trade systemen.
Fragmentering van CO2-markt als kans.
Vroeger werd fragmentering van de CO2-markt als gevaar gezien, waarbij systemen en prijzen
als postzegels per systeem verschillen. Nu de VN niet in staat lijkt te zijn een mondiale,
ambitieuze CO2-markt op te tuigen (teveel politieke verschillen en anti-markt-sentiment)
is het samenbrengen van fragmenten juist de enige kans. In Australië en de VS is een
federaal systeem afhankelijk van verkiezingsuitslagen, maar in die landen is er voortgang.
California en de Westelijke Staten (WCI) in de VS organiseren een CO2-markt. New York met
RGGI. Er zijn opties voor koppeling aan buitenlandse systemen en aan voorkomen van
ontbossing. In Nieuw-Zeeland is die er al. Er zijn al 3 Chinese CO2-beurzen. Japan bereidt
een CO2-markt voor.
CO2-Markt: rustig beeld; weinig actie [15 maart 2010]
Zoals gebruikelijk was er begin maart
weinig actie, omdat tientallen CO2-handelaren in Amsterdam waren op de jaarlijkse
Pointcarbon CO2-markt conferentie. Maar ook wacht de markt af wanneer de veiling van
emissierechten voor na 2012 plaatsvindt. Want vanaf 2013 moeten m.n. energiebedrijven voor
al de benodigde emissierechten naar de markt en de veilingen. En hoe eerder de veilingen
pl;aatshebben, hoe lager de prijs. Energiebedrijven wachten nog even af met bijkopen.
In de wandelgangen werd er veel over de
BTW-fraude gesproken, die weliswaar ook op andere snelle markten voorkomt, maar toch veel
schade, letterlijk en figuurlijk heeft teweeggebracht.
En al is door een aantal Lidstaten, w.o. Nederland, snel maatregelen genomen
en is de BTW-plicht verlegd, waardoor de BTW-carousel onmogelijk is, sommige Lidstaten
hebben dat nog nagelaten. En je ziet de fraudeurs, die nog niet zijn opgepakt, naar die
landen uitwijken. Herstel van vertrouwen is
waar de markt behoefte aan heeft. Op de
conferentie probeerden analisten en markthandelaren de moed er in de houden. Want ofschoon
de huidige prijs voldoende is voor het moment, een helder, lange termijn prijssignaal en
het liefst omhoog, ontbreekt.

Toch
prijssignalen
Er is nog geen aanleiding om een
prijsdaling te verwachten. Even was er angst voor een double dip, d.w.z. een
tweede val in de economie en aandelen door de recessie. Maar dat lijkt vooralsnog mee te
vallen. Als die tweede val er komt, zal het
gevolg op de CO2-prijs beperkt zijn, omdat die, na de eerste recessie, in augustus 2008,
teveel gecorrigeerd ijkt te zijn. Pointcarbon en Deutsche Bank en Baclays Capital
presenteerden op de conferentie haar verwachting van de CO2-prijs na 2012.
Tot en met 2012 is er nog een overschot
aan emissierechten en CDM-credits van 0,5 miljard ton CO2.
Omdat vanaf 2013 het aantal beschikbare
emissierechten elk jaar minstens 1,74% afneemt is er van 2013 tot 2020 een tekort aan
emissierechten van meer dan 2,5 miljard ton; dat wordt 4,6 miljard in het strengste
scenario. En omdat het merendeel van de rechten geveild gaat worden verwachten analisten
een prijs tussen 15 en 30 euro per ton CO2. Zodra
er een nieuw Klimaatakkoord is en er koppeling met andere emissierechten plaatsvindt, is
een CO2-prijs mogelijk tussen 25 en 30 euro.
CO2-prijs weer op niveau van voor de Klimaattop [24 dec]
De CO2-prijs daalde na de tegenvallende
Klimaatbijeenkomst in Kopenhagen in eerste instantie van EUR 13,50 naar EUR 12,42. Hij
herstelde zoicxh daarna iets tot net onder de 13 euro. Dat is het niveau van voor de
klimaattop, die dus niets veranderde aan de fundamentele vraag en aanbod naar
emissierechten.
Voor Kopenhagen zag je de prijs oplopen in de hoop dat er goede en duidelijke
afspraken zouden komen. Nu dat is tegengevallen, zie je een correctie naar het niveau van
voor de klimaattop. Maar aan het feit dat de prijs dinsdag alweer iets steeg, kan je zien
dat dit geen instorting van de markt is.
Lauren Segalen, hoofd emissiehandel van het Japanse bedrijf Nomura, deelt de
langetermijnvisie van Cozijnsen. Tegenover persbureau Bloomberg verklaarde Segalen: Het
Europese emissiehandelsysteem is behoorlijk robuust en de afspraken en doelstellingen
lopen sowieso door tot 2020.
Volgens ons is het ook logisch dat de markt niet volledig in elkaar klapt. Europa
heeft nog steeds reductiedoelstellingen van 20 procent voor 2020. Tot die tijd wordt er
sowieso gehandeld in emissierechten.
Verder wijzen we erop dat energiebedrijven na 2013 al hun emissierechten op de
emissiemarkt moeten kopen. Het duurt nu wat langer dan het had geduurd mét een
robuust akkoord, maar als je het ons vraagt gaat die prijs uiteindelijk gewoon richting de
20 euro.

CO2-Markt: nervositeit bij
handelaren [16 nov]
Schaarste
weer in zicht
De CO2-prijs schommelt de laatste weken tussen de 13 en 14 euro voor het december
2009-contract. Hij staat nu op 13,50 (olie en stroomprijzen trekken wat aan). De
CDM-credits uit ontwikkelingslanden blijven wat prijs en volume betreft achter. Met de
groei die in de Euro-landen weer 0,4% toeneemt lijkt het met het overschot aan
emissierechten snel afgelopen. Over 2009 hebben veel industriële sectoren nog
emissierechten over. Maar gedurende het afgelopen jaar is veel van dat overschot al aan de markt aangeboden.

En de groei in Nederland alleen al blijkt
groter dan de reservepot van 18 miljoen ton emissierechten t/m 2012 aan emissierechten
voor nieuwkomers. Het totale aantal aangevraagde emissierechten aan uitbreidingen, nieuw
bedrijven en nieuwe energiecentrales overschrijdt de pot met twee miljoen ton (Emissiehandel Nieuwsbrief vanuit 13 november VROM.] Bij toewijzing
zal de Emissie-autoriteit de kaasschaaf hanteren en krijgt iedereen wat minder.
Hieruit blijkt dat in eerste instantie, het totaal aantal rechten voor de periode
2008-2012, 10% onder de emissies in 2005, op zich een significant tekort creëerde. De
economische crisis blijkt het tekort wel enige jaren te hebben uitgesteld.
Een double dip wat overschot aan emissierechten betreft lijkt niet te
gebeuren. Al geeft Barclays Capital aan dat de CO2-prijs eind dit jaar en begin 2010 nog 2
euro kan zakken. Voor de volgende periode na
2012 verwacht Pointcarbon van 28 Euro in 2013 tot 40 euro in 2020. Energiebedrijven zijn
na 2012, wat emissierechten betreft, volledig van veilingen en de CO2-markt afhankelijk.
Nervositeit
bij CO2-handelaren neemt toe.
Handelaren zijn nerveus over de uitkomst
van de mondiale klimaattop in
december in Kopenhagen en het effect op de markt en de lange termijn CO2-prijzen. De
handelsvolumes zijn niet hoog (zon 14 miljoen per dag). De markt wil graag de
bovengrens testen en een forward curve zien. En investeerders willen weten
wanneer innovatie lonend wordt. Het was eenvoudig geweest als er in december een nieuw
verdrag ligt met een reductiedoel in 2020 van 30%. Maar nu hebben wereldleiders in
Singapore bijeen op de vergadering van de Asia-Pacific Economic Cooperation (Apec), op
initiatief van de Deense premier, die de klimaattop voorzit, voorgesteld dat in 2 stappen
te doen:
1. In
december dit jaar afspraken maken over het na Koppenhagen al beginnen met financieren van
klimaatmaatregelen en -bescherming in ontwikkelingslanden en afspraken maken over de
bescherming van tropische bossen. En er kan verder gewerkt worden aan de architectuur,
afspraken om CDM te verbeteren, nieuwe instrumenten te ontwikkelen etc.
2. een
mandaat afspreken om te onderhandelen over een juridische instrument voor 2020 en 2050
uiterlijk december 2012. Dat geeft de VS de tijd om in de Senaat een emissiehandelssysteem
uit te werken met reducties voor 2020 en 2050; die is in Kopenhagen nog niet zover. Het besluit in Bali van december 2007 bevatte
zon mandaat niet en het was afgesproken voordat Obama president werd.
Opgeschroefde verwachtingen ten spijt,
het is een goed voorstel. Want de 190 landen waren ook nog niet zover. De Kyoto
Protocol-verplichtingen lopen tot 2013. Dus 2010 is met 2 jaar ratificatie nog net op
tijd, als de VS dan maar meedoen. En Obama probeert aldaar op bezoek, ook China mee te
krijgen.
Na Kopenhagen kan de CO2-prijs hierdoor
inderdaad even 2 euro naar beneden. Maar dat heeft dan niet te maken met schaarste aan
emissierechten, maar met het feit dat beleggers en speculanten de markt dan even zullen
laten voor wat het is om later weer terug te keren.
Opleving CO2-prijs was nazomereffect [27 aug ]
Na een zomer waarin de prijs tussen de
range van 13 en 15 euro per ton CO2 schommelde, afhankelijk van tijdelijke omstandigheden
was de CO2-prijs medio augustus door de grens van 15 euro gebroken; nu 15,30 per ton CO2.
Even raakte de handelsprijs zelfs de 16 euro, de hoogste prijs sinds drie maanden. Maar
met nog steeds kleine volumes, rond 13 miljoen rechten, terwijl dat gebruikelijk boven de
20 miljoen per dag ligt moet dat aan de krapte aan de markt te wijten zijn. Er was extra
vraag door de energiesector. En er was meer interesse vanuit de financiële sector die
speculatief op economische signaleren reageerden. Door de hoge temperatuur in veel delen
van Europa en de druk op het stroomnetwerk nam de elektriciteitsproductie en de daarmee
gepaard gaande emissies snel toe. Het aanbod van emissierechten nam niet toe, wat de
snelle prijsstijging tot gevolg had. Kennelijk hebben industriële bedrijven, die door de
trage economie met overschotten aan emissierechten komen te zitten, hier niet een
voorschot op genomen. Het kan zijn dat de markt het einde aan de economische krimp aan
ziet komen, omdat de stijging van de olieprijs, nu 74 dollar, lijkt aan te houden. De
stijging van de CO2-prijs lijkt evenwel al tot stand gekomen; wilt u nog profiteren van de
afgelopen stijging, dan moet er snel gehandeld worden.

Echte CO2-prijsstijgingen naar de langere termijn.
De prijsverhoging van de CDM-credits
nu 13,30 euro per ton- van projecten in
ontwikkelingslanden, die voor een deel emissierechten kunnen vervangen ging niet gelijk
op; de spread tussen emissierechtenprijs en die van CDM-credits nam toe tot 2
euro. Dat is een verder teken dat er nog geen zicht is op een verscherping van de algehele
vraag en aanbod situatie op de CO2-markt. Een prijs naar boven de 18 euro bijvoorbeeld
wordt door de meeste analisten dit jaar dan ook niet verwacht. De lange termijn
CO2-prijssignalen zijn nog matig en de prijsstijging zal zeer langzaam en pas tegen het
einde van deze periode 2011/2012 plaatsvinden. Er worden al stroomcontracten voor 2013
verhandeld; sommige energiebedrijven zullen daarbij meer forward looking zijn
dan anderen en de schaarste na 2012 inboeken in de stroom-prijs. Maar uit onderhandelingen
over een nieuw Klimaatakkoord voor na 2012, waar in december in Kopenhagen afspraken over
gemaakt moeten worden, kan opgemaakt worden dat industrie-landen hun kruit nog droog
houden en nog niet al te ambitieuze doelen willen stellen. En de discussies in de Senaat
over een aankomend Amerikaans emissiehandelssysteem laaiden afgelopen maand al hoog op
zonder dat duidelijk is wanneer de leidende democraten een voorstel daartoe ter stemming
gaan brengen.
CO2-markt maakt pas op de plaats [13 juli]
Er is amper een tekort aan emissierechten, en daardoor is
de prijs van het december 2009 emissierechten-contract op de beurs gedaald naar 13 euro.
Het 15 euro-prijsniveau van 2 weken geleden is voorlopig een plafond gebleken. De markt
onderkent daarmee dat een CO2-prijs richting 18 tot 20 euro er momenteel niet in zit.
De stijgende aandelenkoers blijkt nog te weinig te berusten
op herstel van de economie. De olieprijs 75 dollar per vat stijgt langzaam.
Een stijgende olieprijs heeft diverse gevolgen: het maakt energiebesparing interessanter,
dus dalende emissies en CO2-prijs. Maar het kan op een economische groei duiden, met
meelopende emissies en CO2-prijsstijging. Echter, de stijgende olievraag kan ook vanuit
het Oosten komen, zonder groei in de EU.

Nederland
Het emissiehandelssysteem wordt steeds beter in de Nederlandse wetgeving ingebed en
vernieuwing ervan wordt voorbereid. De regering startte consultaties tot 1 juli over
aanpassingen voor de wet CO2-emissiehandel (zie hier:). Het gaat om een aantal wijzigingen om de vergunningverlening
te vergemakkelijken. Een uitgebreide openbare vergunningsprocedure vervalt. En het wordt
mogelijk gemaakt om een aantal CDM- en JI-credits naar een volgende periode, na 2012, mee
te nemen. En het wordt mogelijk gemaakt om AAU's te bezitten, dat wil zeggen rechten van
het Nederlandse nationale Kyoto-budget. Dat betekent dat bedrijven in Nederland
CO2-projecten zouden kunnen doen, in ruil voor verhandelbare AAUs. En de aanpassing
koppelt CO2-opslag aan het systeem voor emissiehandel. Het maakt het mogelijk dat
CO2-rechten worden gespaard en kosten voorkomen bij opslag van CO2 en waar CO2 vrijkomt
emissierechten moeten worden ingeleverd.
Internationaal
De onderhandelingen voor een nieuw VN-klimaatakkoord, te sluiten in Kopenhagen in december
2009, vonden de afgelopen 2 weken plaats (zie hier) . Ondanks het feit dat de VS meegaander was dan voorheen en ook
zelf voorstellen indiende, zitten de onderhandelingen muurvast. De industrielanden lijken
inderdaad tot december te willen wachten voordat ze toereikende CO2- doelstellingen op
tafel willen leggen. Landen als China en India wachten hier op en of
financieringsvoorstellen. Er is een groeiende groep ontwikkelingslanden: Mexico, Costa
Rica, Zuid Korea, Zuid Afrika en ook China dat zelf meer CO2-maatregelen gaat nemen.
Er is dus een kans dat er naast op in plaats van het
mondiale klimaatverdrag er bilaterale afspraken komen met China en Brazilië bijvoorbeeld
en dat er sowieso een internationale CO2-markt ontstaat met de EU, VS en andere grote
landen. Dat zou een lange termijn signaal aan het bedrijfsleven zijn en zou de lange
termijn waarde van CO2-rechten verhogen.
Voorspellen
CO2-markt steeds lastiger; daling op korte termijn mogelijk [21 april].
Uit
het rapport van de Europese Commissie over de emissiecijfers over 2008 kan je afleiden dat
Europese bedrijven het eerste halfjaar door de schaarste aan emissierechten vanaf 2008,
flink hebben moeten besparen of bij moeten kopen.
Zie: Rapportage
CO2-emissies 2008: daling 4,2%. Prijs CO2 stijgt 1 [JC 1 apr.]
Vanaf
September kromp de economie voor een aantal productiesectoren. Men ging massaal verkopen,
waardoor de prijs erg daalde.
Wat betekenen de cijfers voor de schaarste en de prijs de komende
tijd
Omdat
de totale emissieruimte over 2008-2012 10% beneden de emissies van 2005 is, was er een
grotere kans op een tekort. Het tekort in 2008 was 4%. Wat de prijs nu gaat doen, hangt af
van de vraag of bedrijven al rekening houden met het tekort dat tegen 2012 weer verder
toeneemt of dat ze oog hebben voor de recessie nu en liever het overschot over 2009 al
cashen. Societe General vindt de CO2-markt 'bullish' en verwachte sterke stijgingen.
Societe General en Deutsche Bank gaan uit van een schaarste tot aan 2012 van maximaal 80
Mton, terwijl men voor de recessie uit ging van 200 Mton.
Barclays Capital verwacht dat de recessie lang aanhoudt en verwacht dat er
een overschot van 20 Mton is tot 2012.
Voorspellen
lastiger
De
verwachtingen liggen ver uit elkaar - van 14 tot 44 in -2012 - en het wordt steeds
moeilijker een toekomstplaatje te schetsen. Onbekend is hoe lang de recessie aanhoudt en
welke emissiehandels-sectoren het vooral treft. Maar bovendien speelt er een aantal
factoren die specifiek zijn voor de CO2-markt:
Een statistisch berekend overschot aan emissierechten komt vaak pas
veel later of helemaal niet op de markt; bekend is dat Poolse bedrijven een overschot
hebben. Dit is nog niet op de markt aangeboden.
Bedrijven ontwikkelen heel eigen en verschillende strategieën voor
emissiehandel. Sommigen zijn heel actief op de markt, anderen minder, weer anderen
handelen een keer per jaar, terwijl weer ander hun CO2-maatregelen jaren uitstellen. Een
hoge CO2-prijs heeft baat bij bedrijven die forward looking zijn, maar voor
veel bedrijven is cash king en stelt men een strategie voor de CO2-markt uit.
De CO2-markt is geen emotie-markt, maar een compliance markt.
Uiteindelijk moeten bedrijven tijdig over emissierechten beschikken om te kunnen opereren.
Dat leidt tot grote pieken. We zien we nu een sterke stijging in de emissieprijs, omdat
bedrijven in mei de rechten moeten inleveren en eventuele tekorten moeten aanzuiveren. Dat
doet zich jaarlijks voor. En we zullen een grote piek in 2012 zien: het laatste jaar voor
2013, vanaf wanneer de meeste emissierechten niet meer gratis verstrekt worden, maar
worden geven.
Korte
termijn verwachting
Ik
denk dat we de komende tijd een combinatie van strategieën zien, zo veel mogelijk
cashen nu, en later terugkopen dus short gaan-. Als de
Poolse bedrijven hun rechten aanbieden is een prijs onder 10 tot 9 euro mogelijk; net zo
laag als het all time low in februari. De lange termijn is rooskleuriger voor
de CO2-prijs.
Er is inderdaad sprake van 'uitstelgedrag'. Het dagvolume verhandelde contracten voor de
levering van emissierechten in december 2012 [nu 20 miljoen ton] neemt sterk toe. De prijs
is volgens Societe Generale dan ook hoger dan gebruikelijk, dus meer dan carry
cost interest voor contracten over levering na 3 jaar. Men noemt deze
prijsverhouding tussen 2008- en 2012-contracten 'super contango'.

Geen fundamenteel nieuws, CO2-prijs waait met diverse winden mee [15 mrt].
Met grote uitslagen naar beneden en naar
boven, lijkt de CO2-prijs zich de laatste weken toch snel te herstellen naar boven
de Euro 11 per ton. De vraag is of dat stand houdt. Want in mei worden de
geverifieerde emissiecijfers van de deelnemende bedrijven over 2008 gepubliceerd.
We weten dan meer over de grootte van het
overschot aan emissierechten in de laatste maanden van 2008. En er komen nog meer
verkopende bedrijven uit de Oost-Europese Lidstaten op de markt, die hun overschot willen
cashen. En er zullen verkopers zijn die hun verwachte overschot van 2009 al van de hand
doen. Een daling naar 7 euro, voor korte tijd, wordt dan ook niet uitgesloten, alvorens de
CO2-prijs vanaf 2011 weer boven de euro 20 uit zal komen.
De huidige volatiliteit en hoge prijs
komt, omdat de CO2-prijs aanhaakt als de olieprijs stijgt, zoals vorige week naar boven $
45 per vat, zij het voor korte duur. Dat doet ze ook, nu de stroomprijs in Duitsland
toeneemt (met 1,9% naar 46,50/MWh). Maar dat zijn stijgingen van korte duur. De CO2-markt
had juist in het verleden ervaren dat de CO2-prijs niet zo zeer met de olieprijs
samenhangt, maar op de eigen merites van vraag en aanbod beoordeeld moet worden.
Maar de markt wil nu eenmaal, als daar maar enige aanleiding voor is, hogere prijzen in de
toekomst zien. Ook wordt de markt wat meer forward
looking, de spread tussen de afzonderlijke futures contract neemt weer
wat toe (zie grafiek).
Europa
De Europese Commissie zie graag dat regeringen vanaf 2012 minstens de helft van de
opbrengst van de veiling van emissierechten besteed aan klimaatbeleid. Er is rond 2020
wereldwijd 175 miljard nodig om de emissies voldoende terug te brengen. Maar de Europese
Ministers van Financiën wilden daar op hun vergadering
Brussel deze week niet mee instemmen. Zo wil Wouter Bos de gelden gebruiken
om de economie te stimuleren, deels voor groene banen, maar hij wil de handen vrijhouden.
De Financiën minstens geven aan dat het meeste geld voor klimaatbeleid uit private
middelen moet komen. Dat betekent dus meer gebruik maken van de CO2-markt. Dat zal zeker
ook voor het voorkomen van ontbossing gelden.
In
een Resolutie roept het Europees Parlement de Commissie op haar verzet tegen een koppeling
van bos-credits en de emissiemarkt te staken. Men wil dat als landen meer ontbossing
tegengaan dat ze verplicht zijn, ze emissiecredits mogen verkopen op de CO2-markt, want
dat geeft zicht op meer en langduriger financiering, dan via subsidies.
Bodem CO2-prijs nog niet in zicht; markt nog te weinig 'forward
looking' [23 jan]
De bodem van de CO2-prijs is toch nog niet in zicht. De
cijfers van het laatste kwartaal in 2008 laten zien dat de productie van de Nederlandse
industrie 7% lager was dan het januari er voor. Omdat lagere productie gepaard gaat met
minder CO2-emissies is er bij veel bedrijven een overschot aan emissierechten. Zij
verkopen hun overschot massaal. Dat heeft mede geleid tot een daling van de emissieprijs.
De CO2-prijs is meer dan gehalveerd t.o.v. medio 2008 en op het '2 year low' van Euro
13.50.
De prijs van offset CDM-credits van
CO2-projecten uit ontwikkelingslanden naderen de bodemprijs van Euro 12,
waaronder men verwacht dat deze projecten niet lonend meer zijn. De spread tussen
emissierechten en CDM-credits is met iets meer dan Euro 1 een
'all time low'; in juni was het verschil Euro 8: met Euro 28 voor een emissierecht en Euro
20 voor een een CDM-credit. Dit kan een opmaat zijn naar eenzelfde mondiale CO2-prijs.

Emissierechten-schaarste
geslonken, maar blijft bestaan; prijs van euro 10 mogelijk
Omdat de totale emissieruimte voor bedrijven onder emissiehandel is gezet op 5% beneden
2005-niveau is er nog steeds een tekort aan emissierechten. Maar zolang de industrie nog
geen zicht heeft op het eigen herstel houdt men geen rekening met dit tekort.
- Fortis Bank constateerde eind vorig jaar al
dat veel bedrijven niet forward looking zijn, waardoor ze de komende jaren een CO2-prijs
van Euro 9 voor mogelijk houden. Als bedrijven goed kijken naar demand
end supply en het tekort, ligt een CO2-prijs van Euro 27 meer voor de
hand.
- De Deutsche Bank heeft hun verwachtingen
door de aanhoudende economische stagnatie en lagere olie-prijs naar beneden Euro
10. Men berekent dat de emissies in 2009 10% onder 2007 kunnen komen Dat halveert
het jaarlijks tekort van maximaal 100 miljoen ton naar 50 miljoen
ton emissierechten.
Energiebedrijven vullen hun
tekorten nog niet aan; men wacht op lange termijn signaal
De energiebedrijven die met een groot tekort aan emissierechten over de periode 2008-2012
zitten wachten nog af hun tekorten aan te vullen. Men kijkt hoever de prijs nog zakt. De
CO2-markt wacht ook op de signalen uit de VS: zullen ze vanaf 2010 een cap-and-trade
systeem beginnen? Zullen ze ook bij de internationale onderhandelingen de leiding nemen
bij het sluiten van een nieuw mondiaal klimaatakkoord, waarbij ook China betrokken is?
Zullen en lange termijn signalen komen 80% in 2050.
De EU gaat in elk geval voor 20% reductie in 2020, een
jaarlijkse vermindering van 1,74% aan emissierechten vanaf 2013.
Zie: Europese afspraken over CO2-emissiehandel na
2012 [4 jan].
Omdat de energiebedrijven 100% van de emissierechten moeten
kopen oop de markt en veilingen en ook de industrie steeds minder emissierechten gratis
krijgt zal men al vooor 2012 extra emissierechten kopen om te 'banken' voor later. Maar op
dit moment vindt deze 'long buying' nog niet plaats.
De crisis in de financiële wereld van
medio en eind september, gevolgd door dalingen op alle aandelenbeurzen had nog weinig
invloed op de CO2-prijs Zie 'Verhouding
ontwikkeling CO2-prijs, AEX en New York Stock. Exchange'. Hij daalde een paar procent,
van Euro 25 naar Euro 22 maar krabbelde weer enigszins op naar Euro 23. Marktpartijen
realiseerden zich dat CO2-rechten toch nodig zijn om te produceren en dat de stemming op
de beurs weinig invloed heeft op deze compliance markt. Verhandelde dagvolumes
behaalden records met 20 miljoen ton CO2-rechten op een dag.
Maar sinds medio en eind oktober
realiseren delen uit de industrie, staal, aluminium, chemie e.d. dat de verwachte groei
tegen zal vallen. De productie-vraag in de EU en ook vanuit China valt terug. Dat heeft
natuurlijk wel invloed op de CO2-prijs, want die wordt door vraag & aanbod bepaald. De
industrie zet het verwachte overschot aan emissierechten nu op de markt.
De CO2-prijs heeft eind oktober aan
18 month low gehaald van Euro 17! We verwachten de komende maanden lage
CO2-prijs niveaus. De daling zal doorzetten totdat men zich realiseert dat de
investering in schone installaties en schonere energie ook uitstel oploopt, waardoor men
langer afhankelijk zal zijn van energie door kolen, waardoor de vraag en dus ook de
CO2-prijs weer omhoog gaat. Het dagelijks verhandelde volume is nu laag, onder de 10
miljoen omdat me niet weer hoe laag de bodem zal liggen.
Verhouding ontwikkeling CO2-prijs, AEX en New
York Stock Exchange

bron: Binck.nl
De schommelingen van de CO2-prijs
daling gevolg door stijging door extra inkoop door energiebedrijven zal blijven
voortduren tot de markt in de loop van 2009 meer informatie heeft over het CO2-beleid van
de VS en of er een nieuw lange termijn Klimaatverdrag komt voor na het Kyoto-protocol,
vanaf 2013. Dan pas beseft de markt wederom dat vraag en aanbod de prijs bepalen. Want ook
zonder de verwachte economische groei is er een tekort aan emissierechten. Het totaal
toegekende rechten is 10% lager dan in 2005 en zo diep zal de economie niet dalen.
De invloed van de financiële
crisis op de CO2-markt [8 okt]
Zoals te zien, was ook op de CO2-markt rond 11/13 en 28/30 september een dip naar
22,50 per ton te zien. Want als de financiën en de energie neerwaarts gaan doet de
CO2-prijs dat ook. Opmerkelijk is dat de daling van de CO2-prijs heel licht is en zich
zeer snel weer herstelde naar 24. Analisten zijn het erover eens dat de CO2-markt
steeds meer losgekoppeld is van olie- en gasprijs en dat de CO2-prijs bepaald wordt door
de schaarste aan emissierechten zelf. Mocht het tot een algehele economische crisis komen,
dan dalen de CO2-prijzen wat verder door naar beneden omdat een lagere groei van de
economie gepaard gaat met een lagere CO2-uitstoot.
Volume stijgt sterk door banking als prijs daalt
Het meest opvallend was het grote verhandelde volume rond die dagen dat rond de 20
miljoen ton kwam, dus zon 460 miljoen op een dag, waar dat normaal rond de 10
miljoen ton emissierechten is. Vermoed wordt dat banken en energiebedrijven nu al extra
emissierechten kopen bij een prijsdaling om mee te nemen naar de volgende periode, na 2012
(banking), om wellicht hoge veilingkosten te voorkomen
Tekort op CO2-markt neemt toe; CDM-credits vallen tegen.
De Deutsche Bank herhaalde vorige week haar verwachting dat het jaarlijks tekort aan
emissierechten 100 Mton is, wat een emissieprijs tussen 25 en 35 per ton
rechtvaardigt. CDM-credits (CERs) zijn certificaten van CO2-reducties door projecten in
ontwikkelingslanden. Voor een deel (10%) zijn deze door Europese bedrijven te gebruiken om
de eigen CO2-emissies mee af te dekken. De berichten van Pointcarbon en UNEP vorige week
dat het aanbod van CERs tegenvalt versterkt deze schaarste-verwachting. Dat wordt nog een
groter probleem, omdat de zakenbanken, die anders totnogtoe vol als belegging in
CDM-projecten investeerden, zoals Lehman Brothers, Morgan Stanley daar, door de
financiële crisis, nu mee gestopt zijn.
CO2-markt nog meer een compliance-markt
Nu zullen vooral bedrijven die CERs nodig hebben om verplichtingen na te komen, in
CDM-projecten investeren. Wellicht kunnen ze dan lagere prijzen bedingen; maar eerst
moet er meer volume komen. CEO Ertel van handelskantoor Evolution Markets zei het op een
conferentie in New York vorige week treffend: The European market will go from
being a bank-driven market to a compliance-driven market.
Spothandel nog niet mogelijk; werk aan koppeling registers
De meeste Lidstaten hebben de emissierechten voor dit jaar nog niet bijgeschreven op
de bedrijven-rekeningen in de Emissieregisters. Dat betekent dar er wel gehandeld kan
worden in futures op de beurs en bilateraal in forwards van
emissierechten, maar dat ze nog niet kunnen worden overgeschreven. Bijzonder is dat de
forward prijzen iets hoger liggen dan die van de futures omdat die een latere leverdatum
hebben (jan. 2009) en dus minder risico lopen dan futures (dec. 2008)Spothandel vindt nu
niet plaats. De Emissieregisters zijn trouwens op dit moment off-line. Dat is om de
Europese registers te koppelen aan het Emissieregister (International Transaction Log,
ITL) van het Klimaatverdrags-secretariaat in Bonn om de overdracht van CERs naar de landen
mogelijk te maken.
CO2-markt is
bearish, maar wacht op echte lange termijn CO2-signalen [27 aug]
De CO2-prijs is gedurende de zomer bijna
20% gedaald van Euro 29 naar Euro 21. s-Zomers daalt de CO2-prijs altijs enigszins,
omdat er dan minder druk op de gasprijs is en energiebedrijven iets minder kolen kunnen
stoken. Dat betekent dat er minder CO2-emissies zijn en de vraag naar emissierechten, met
name van de energiebedrijven, iets afneemt. De daling was deze keer extra groot, omdat de
olieprijs zo scherp was gestegen en ook daalde. Dat vergrootte de neerwaartse druk op de
gasprijs en het dus extra interessant was gas te stoken.
Op dit moment trekt de CO2-prijs weer
iets aan naar Euro 24 per ton CO2e. De markt gaat er van uit dat de schaarste aan
CO2-rechten van 2008-2012 nog zeker aanzienlijk is en dus tot prijsstijging zal leiden. Je
ziet namelijk dat toen de prijs op 9 juli, 18 juli en 1 augustus sterk daalde het
dag-handelsvolume ineens steeg van 4 miljoen naar meer dan 7 miljoen ton CO2-rechten.
CO2-markt zoekt nog echte signalen.
Zeker weten tot hoe hoog de CO2-prijs
wordt, weet niemand, dus blijft men naar nieuwe grenzen zoeken. De prijs zou beperkt
kunnen stijgen als de nationale Emissieregisters met het CDM-register in Bonn gekoppeld
wordt (later dit jaar). CDM-certificaten zijn door Europese bedrijven te gebruiken om de
CO2-emissies af te dekken onder emissiehandel en zijn afkomstig van CO2-reductieprojecten
in ontwikkelingslanden.
Deze beperkte stijging wordt verder
versterkt als er in Europa veel
beroepsprocedures tegen de emissierechten-toewijzing gegrond worden verklaard (dat weten
we pas volgend jaar).
De prijs zal wat sterker stijgen als eind
2008 duidelijk wordt of er een mondiaal CO2-akoord (Klimaattop
in Polen) komt , de VS meedoen en de beroepsprocedures stranden. Verder in het jaar neemt
de druk op de gas-prijs en dus CO2-prijs weer verder toe, met de winter in aantocht.
CO2-markt: korte termijn
nervositeit; minder voor de langere termijn [17 juli]
Handelaren constateren een grote volatiliteit op de huidige
CO2-markt en men weet niet welke CO2-prijs er morgen is; wij evenmin..... Erg
actieve handelaren zullen verliezen leiden. Maar handelaren die voor hun klanten de lange
termijn 'compliance' moeten verzekeren kunnen geruster zijn. Het perspectief voor 2020 is
niet gewijzigd. Nieuws dat er minder CDM/CERs beschikbaar komen [of trager] werd gevolgd
door nieuws dat de schaarse groter wordt omdat de luchtvaart vanaf 2011 bij het EU
emissiehandelssysteem aanhaakt, met een tekort oplopend vana 80 Mt. Bovendien, dit tekort,
plus de mogelijkheid om bij een significante prijsstijging extra emissierechten in te
kopen en te 'banken' houdt de lange termijn-prijzen tussen de 35 en 40. Dus,
het emissierechtencontract voor 2014 op de ECX staat genoteerd voor 32 ziet er interessant
uit.
CO2-markt blijft records
vestigen [2 juli]
De CO2-prijs voor het 2008-contract is
t.o.v begin dit jaar met 30% gestegen van 22 naar 28 Euro per ton CO2. Eind 2007 was het nog de vraag de of
emissierechten-prijs wel rond de 20 Euro zou komen, wat analisten als marginale kost-prijs
van het halen van de Kyoto-doelstellingen hadden genoemd. Maar zelfs een
goedkoper CDM-credit, afkomstig van een CO2-reductieprojekt in een
ontwikkelingsland, is daar sinds juni al overheen. Een CDM-credit is dit jaar met 17%
gestegen van 17,50 naar 20,50 per ton. Ook het dagelijkse verhandelde transactievolume
bereikte in juni recordgrootte met 17 miljoen ton. begin dit hjaar was dat 5-7 miljoen.
Dit komt o.a. omdat er sinds dit jaar voor 7 jaren emissierechten kunnen worden gekocht;
het handelsvolume van CDM/cers was een half miljoen ton groot.
CO2-markt
in contango
Analisten wijzen ook op het in contango gaan van het verschil tussen de
emissierechten-contracten. Begin dit jaar was het verschil tussen een 2008-contract en een
2012 futures contract 2,5 Eurocent, op dit moment is dat 4,5 Eurocent. En de
tussenliggende contracten gaan gelijk op [contango]. Je zou kunnen stellen dat een
energiebedrijf dan wat meer 2008-contracten sluit, om aan verplichtingen van 2012 te
voldoen en geld te besparen, want er is voldoende liquiditeit. Maar dat doet men niet;
want 2008-contracten moeten wel in december 2008 geleverd en betaald worden! Dus het
contract van toekomstige jaren plaatst men nu echt in de toekomst, inclusief cost
carry. In economische modellen rekent met vaak met 5% inflatie voor allerlei kosten.
Dat handelaren bereid zijn deze kosten te accepteren betekent een verder blijk van
vertrouwen in de CO2-markt.
Luchtvaart
vergroot schaarste CO2-markt
De prijs van CO2 gedraagt zich verder als de aandelenmarkt: als er nieuws is over
marktschaarste dan stijgt de prijs; is er tegengesteld nieuws dan word dat nauwelijks
gecorrigeerd. Er is nieuws over marktschaarste genoeg: toch onverwacht heeft het Europees
parlement eind juni het op een akkoordje gegooid met de Europese milieuministers: een jaar
later dan het parlement wilde, vanaf 2012 valt
de internationale luchtvaart in het Europees emissiehandelssysteem. De doelstellingen zijn
weliswaar beperkt 3% reductie in 2012 en 5% in 2013 en 15% moet op een veiling worden
gekocht. Toch betekent het voor de CO2-markt een extra tekort van 80 miljoen ton in 2012:
de totale schaarste neemt dan tussen de 30 en 40% toe. Fortis bank had eerder becijferd
dat dat tekort de CO2-prijs in 2012 op Euro 45 zou kunnen brengen.
jc@emissierechten.nl
Volatiliteit CO2-markt
neemt toe [19 mei]
Het 2008-emissierechten contract bereikte deze maand voor de tweede
keer in een maand de euro 25 per ton CO2; het 2012 contract euro 28 en het 2014-contract
al euro 30! Een jaar geleden leek euro 24 al een lastig doorbreekbare barrière. De
achtergrond is de hoge olieprijs (dollar 120/vat) en gasprijs en de dalende kolenprijs.
Omdat,
in een groot aantal EU-landen, net als in Nederland, de emissierechten voor het lopende
jaar 2008 vanwege administratieve redenen nog niet op de rekening van bedrijven zijn
bijgeschreven, en de rechten dus niet aan kopers kunnen worden overgedragen, kan het zijn
dat aanbieders terughoudender zijn. Omdat de meeste 2008 futures contracten
december 2008 als leverdatum hebben, hoeft dat evenwel niet onoverkomelijk hoeft te zijn.
Al met al leveren de omstandigheden
druk op de markt op en zullen we met deze prijzen korte tijd een extra tekort aan
emissierechten zien. Want, meer kolengebruik betekent meer CO2-emissies en grotere
emissierechten-schaarste. Maar dat zal mijns inziens worden gevolgd door een extra
omschakeling van gas-naar-kolen in de vroege zomer als de CO2-prijs hoog blijft. Dat zal
het tekort aan emissierechten van voorheen compenseren.
Ik wil op deze plek waarschuwen
voor de speculatiever wordende waarde van de CO2-prijs. Immers, de vraag en aanbod naar
emissierechten bepalen de prijs. En aan die fundamentele waarden is dit kwartaal niets
veranderd. Daarom zullen hoge transactievolumes en lagere prijzen de huidige lage
liquiditeit aflossen. Want met de huidige prijs zullen handelaren hun winst gaan nemen.
De volatiliteit zal de komende
maanden daarom toenemen. De prijsschommelingen op de energie- en brandstofmarkten, gevolgd
door winstnemingen doen de CO2-prijs extra uitslaan. Twee keer steeg de prijs recentelijk
met 6%. Ik ga ervan uit dat de schommelingen niet helemaal voorspeld en verwacht waren. Ik
zie dat aan de spread (het verschil) tussen de emissierechtenprijs en de
CER-prijs (credits voor CDM-projecten). Die was de afgelopen maanden euro 6. Maar de
CER-prijs volgde niet de huidig emissierechten-prijsverhoging en blijft met euro 16,55
daar euro 8,50 onder. De CER wordt ook minder als speculatief en meer als
compliance- instrument gezien en volgt daarom meer de fundamentele waarden. Dat komt
ook omdat de bruikbaarheid in de toekomst, na 2012, van CERs nog ongewis is.
| CO2-prijs stijgt naar specultatieve waarden [16/4] Na een maand van rustig golvende CO2-prijzen op en
neer binnen de marge van 20 en 22, heeft de markt er zin in. Het
2008-emissierechten contract bereikte gisteren 25 per ton CO2. Een jaar geleden
leek 24 al een uitdagend prijsniveau om te doorbreken. Toegegeven, de olie- en
gasprijs gaan omhoog, kolen gaat weer naar beneden. Dus we zullen korte tijd een extra
tekort zien. Maar dat wordt gevolgd door een extra switch van gas naar kolen in de vroege
zomer als de CO2-prijs hoog blijft. Dat zal het tekort van voorheen compenseren.
U bent dan ook gewend van deze analyst dat hij er op wijst dat de vraag en aanbod naar
emissierechten de prijs bepaalt en dat een dreigende oververhitting van de CO2-markt
altijd op de loer ligt. Daarom zullen we momenteel hoge transactievolumes zien en lagere
prijzen, omdat handelaren hun winst nemen met de huidige aantrekelijke prijs.
Lange termijn CO2-prijsprognoses
De jaarlijkse conferentie over emissiehandel van Pointcarbon
in maart bleek een uniek moment voor diverse CO2-marktanalisten en financiële
instellingen om hun actuele prijsprognoses te presenteren. U ziet er een aantal verzameld
in onderstaande grafiek: er zitten nog veel verschillen de prijsverwachting voor
2013-2020. Ze zitten wel allemaal boven de Euro 20; en maar weinigen verwachten een prijs
van Euro 50 tot 70. Men gaat uit van een tekort van rond 400 Mton per jaar.

Uit een door Pointcarbon gehouden
enquête onder 3700 markt-betrokkenen blijkt dat de meerderheid een prijs in 2010 van Euro 34 verwacht en Euro 35 en 2020. Bij de
enquete vorig jaar lagen die verwachtingen bijna driemaal lager. 70% van hen acht dan ook
een mondiale opvolger van het Kyoto Protocol als haalbaar.
CO2-markt schuift langzaam omhoog [4/4]
De bandbreedte van de
gebruikelijke schommeling van de CO2-prijs (het dec. 2008 contract) is eind maart was naar
boven geschoven en doorbrak de EURO 22-grens. Bij de energiebedrijven zien we beginnen dit
kwartaal weer wat extra vraag naar emissierechten voor de tweede periode. Op die manier
ook krijgen ze een indruk wat het plafond van de CO2-prijs de komende jaren is en of men
daar nog risicos loopt door een snel stijgende CO2-prijsverhoging bijvoorbeeld en
een achterblijvende stroom-prijs. Het dagvolume was hoog en lag tussen de 6 en 15 miljoen
rechten. De prijsstijging was slechts van korte duur; door winstnemingen daalde prijs weer
wat. Op de olie- en kolenmarkt is de druk wat afgenomen, waardoor ik verwacht dat er weer
wat rust de komende tijd is op de CO2-markt. Daalt de kolenprijs nog verder, dan zal de
vraag naar emissierechten en de prijs navenant toenemen. Fortis verwacht dat de
CO2-prijs voor de energiesector om van kolen naar gas te switchen en daarmee CO2-emissies
te besparen in de zomer rond de Euro 25 zal liggen. De gasprijs is daar, door et
plotseling koudere weer te hoog voor.
Eindspurt op de spotmarkt.
De spotmarkt maakt wellicht nog een eindspurt.Uiterlijk 30
april moeten door de ETS-deelnemers de emissierechten worden ingeleverd bij de
emissieautoriteiten om de emissies van 2007 mee af te dekken. En, een nieuwtje wellicht:
er schijnen toch energiebedrijven te zijn, met name in Engeland en Spanje, die nog een
tekort hebben goed te maken. Die zitten nu met een inkoopprijs van 1 of een halve Eurocent
op de eerste rij. En het Roemeens bedrijf, dat net op de markt verschijnt zal zeker
tevreden zijn als ze met een eerste verkoop van het overschot van 1 miljoen rechten Euro
10.000 kan verdienen.
CO2-markt, volatiel en
stabiel [17 maart]
De CO2-prijs toonde afgelopen maand enige
volatiliteit. Maar de marge waarbinnen dat zich afspeelde Euro 20 22
laat zien dat de schommelingen stabiel zijn, omdat er niet aan het tekort aan
emissierechten tot 2012 wordt getwijfeld. Daar bedoel ik mee dat een zekere volatiliteit
gezond is in de markt. Je ziet bedrijven meer CDM-credits verkopen, omdat de bruikbaarheid
en de prijs op termijn wellicht afneemt. Je ziet bedrijven, met name banken, hun winst
nemen, als de prijs boven Euro 23 komt. Financiële instellingen en energiebedrijven kopen weer in als de prijs de Euro 20 nadert. Dus
voor elke marktpartij is er, afhankelijk van zijn strategie en de marktprijs, een moment
om in te stappen. Dagvolumes zijn momenteel niet erg groot (3-5 miljoen); er komt
momenteel geen eenduidig en drastisch nieuws uit Brussel. De voorstellen van de Commissie
(zie vorig bulletin), moeten nog door landen worden besproken.
Prijsprognose
Zolang de olieprijs hoog blijft, de dollar daalt en de kolenprijs stijgt, zullen de
CO2-prijzen de komende maanden regelmatig naar Euro 24 stijgen, om vervolgens weer, na
winstnemingen en positievergroting in de energiesector weer te dalen (dit laatste hangt af
van hoeveel CO2-kosten in de stroomprijs kunnen worden meegenomen. Was de CO2-markt in de
eerste fase toch voornamelijk een compliance markt (voldoen aan CO2-plafonds), doordat
emissierechten hun waarde na 2012 behouden en er, incidentieel, grote liquiditeit in de
markt is, wordt een emissierecht ook steeds meer een beleggingsobject gezien. Om deze
redenen en zolang de druk op de wereldprijzen blijft bestaan, zal de markt bij voortduur
de marges van de CO2-prijs gaan verkennen.
Watch april 2008!
In april dit jaar zal duidelijker worden of de tekort aan emissierechten tot 2012
inderdaad duurzaam is en dus de prijs op een duurzaam niveau blijft. Dan hebben de
bedrijven de emissiejaarverslagen over 2007 ingeleverd en zien we of de geverifieerde
emissies in 2005 een goede basis waren voor de allocatie voor deze periode en een goede
basis zullen zijn voor de CO2-doelen voor na 2012. De economische groei was in de EU in
2005 immers hoog en is daarna afgenomen: dus wellicht blijkt de ambitie voor klimaatbeleid
dan toch lager te zijn als 2005, de schaarste aan emissierechten toch minder groot en kom
de CO2-prijs onder druk. Voor Nederland zelf is het gunstig dat de Europese Commissie voor
de lange termijn-doelen 2005 als basisjaar neemt en niet meer 1990. Want sinds 1990 zijn
de Nederlandse emissies net gedaald, zoals dat in Denemarken en Duitsland wel het geval
was.
CO2-prijs corrigeert met
markten mee naar beneden en weer omhoog door aanscherping CO2-regels [18/2]
Medio januari vond er, met de neergaande mondiale
aandelenmarkten mee, ook een prijscorrectie plaats op de CO2-markt. Met
wel 10% van 23 naar 20. Enige prijscorrectie was op zich gezond, omdat er oververhitting
dreigde door de snelle stijging de afgelopen maanden [zie hier].
Op de mondiale markten speelden zwakke posities van banken en kredietverleners een
belangrijke rol en emoties bij beleggers, die erger vrezen.
Dat speelt eigenlijk niet op de CO2-markt - of dat hoort althans niet zo te zijn - omdat
schaarste en vraag en aanbod de CO2-prijs bepalen. Dat bewijst de prijsstijging van
afgelopen week alweer. Door de aankondiging van de Europese Commissie op 23 januari van aanscherping
van CO2-normen en -regels na 2012 [zie hier] vond
er een opwaartse stijging plaats. Die prijstijging vond ook plaats doordat banken, die
bekend zijn met de schaarste in de markt, hun posities versterkten. Voor het oog van de
kijkers van het 8-uur journaal kocht Seb Walhain van Fortisbank voor 20/ton extra
emissierechten. Dit leidde tot een grotere vraag: het dagvolume is vorige week tot een
record van 9 miljoen ton emissierechten gekomen. Ook daardoor steeg de prijs weer
van 20 naar 21. In het algemeen is er wel een relatie tussen
CO2-markt en de mondiale markt wat de olieprijs betreft - nu weer onder $ 100 -. Dit
betekent dat gas goedkoper wordt en energiebedrijven meer gas kunnen stoken ten kosten van
kolen, waardoor ze op emissierechten en -kosten kunnen besparen.
Stijgende CO2-prijs in afwachting van aankondiging
wijzigingen emissiehandelssysteem (07/01)
Eind 2007 waren korte bear-runs naar 22 en
bull runs naar 24 kenmerkend voor de CO2-markt. Het begin van 2008 laat
totnogtoe alleen maar stijging zien. Allereerst zijn natuurlijk de prijsbewegingen van de
alle belangrijke commodities [olie, gas] en grondstoffen [tot en met kobalt] opwaarts,
terwijl de dalande dollar de inkomsten lager maakt. En ook de stroomprijs stijgt weer in
Duitsland. Maar ook de stemming van de CO2-markt zelf gespannen. De Klimaattop op
Bali maakte duidelijk dat voor de lange termijn scherpe CO2-reducties boven de markt
hangen. En berichten in de media over de op handen zijnde aankondiging [23 januari
a.s.] van de Europese Commissie van wijzigingen in het Europese emissiehandelssysteem
geven de indruk dat reikwijdte van emissiehandel wordt uitgebreid, dat bedrijven steeds
minder gratis emissierechten, krijgen maar naar een veiling moeten gaan. Ook komen er
maatretgelen t.o.v. import door bedrijven uit landen zonder CO2-beperking.
Zie ook: Voorstel
wijziging Emissiehandel door Europese Commissie: meer veilen en aandacht voor mondiale
effecten [31/12]
De Europese Commissie geeft aan meer
harmonisatie binnen de EU te willen op het terrein van emissiehandel en allocatie maar ook
dat het simpel moet blijven. Ook het gebruik van de goedkopere CDM-rechten wordt beperkt.
Bedrijven vrezen kortom dat er druk op de CO2-markt komt, waardoor de CO2-prijs stijgt.
Het gevaar van overhitting van de CO2-markt hangt daardoor nog altijd in de lucht [zie hier].
Internationale ontwikkelingen doen CO2-markt flink schommelen;
maar 2008-prijs blijft rond 22-23 per ton (01/01)
Prijsverlagend nieuws
Ten eerste het nieuws dat Slovakije toch iets meer ruimte krijgt in haar Allocatieplan van
de Europese Commissie; dat zet de deur open naar de 6 andere Oost-Europese Lidstaten, w.o.
Polen, die naar het Europese Hof zijn gegaan. Zij willen ook iets van hun korting af.
Hoewel ik deze landen weinig kans geef de Commissie zet in op een duidelijke
schaarste op de CO2-markt - zullen ze het wel
proberen.
- Ten tweede zijn er signalen dat het aanbod van CDM-project-credits (CERs) van de
ontwikkelingslanden op de markt 19% groter dan gedacht. Vorige week week werd juist gemeld
dat het aanbod achterbleef. Hierdoor de vraag
naar emissierechten afneemt. De prijs van CERs zelf kruipt langzaam richting EU
emissierecht-prijs omhoog naar 18; dit is een voorbode van het feit dat er
uiteindelijk een mondiale prijs is.
Prijsverhogend nieuws
Het besluit van Australië om het Kyoto Protocol te ratificeren; dat betekent dat er meer
vraag naar CERs zal zijn. Australië heeft waarschijnlijk een tekort van 350 Mton. En men
zal dat met CERs kunnen compenseren, wat een prijsopwaarts effect heeft op de CO2-prijs.
Over het algemeen schommelt de CO2-prijs verder mee met de ontwikkelingen op de stroom- en
gas/kolenmarkt.
Deze korte prijsschommelingen zijn voor
de meeste bedrijven die emissierechten nodig hebben om onder hun CO2-plafond te blijven
van minder belang dan voor handelaren. De lange termijn prijsverwachting ligt in de marge
23 - 35. Het dagelijks handelvolume was vorige week 7 miljoen ton, een
record sinds een half jaar. Dat record zal dit jaar met de kerst voor de deur, niet meer
gehaald worden.
Heeft u trouwens ook gezien dat de
spotprijs 3 Eurocent is, maar de stroomprijs niet is gedaan: zou er zoiets zijn als
windfall losses?
Handelaren hebben er
zin in, maar risico overhitting CO2-markt dreigt (30 nov 2007)
Wederom is een
record bereikt op de CO2-futures markt. In 5 maanden noteerde een ton CO2-recht voor 2008
niet zo hoog als nu, 24. Het is
onderhand wel duidelijk dat we aankoersen op een tekort voor de tienduizend onder
emissiehandel vallende bedrijven van ruim 200 Mton per jaar. Daarom verwachten analisten
een prijs tussen 20 en 35 tussen nu en 2020. Maar wat handelaren doen is nu
reeds de technische of psychologische grens van kopers testen.
Energiebedrijven zijn de grootte kopers. Ik vind het een riskante onderneming. De
CO2-markt is een lange termijn markt. Met de huidige stijging nu is een correctie naar
beneden te verwachten. Interessant voor handelaren, maar het schrikt de duizenden, nog
niet actieve, deelnemende bedrijven af een investeringsbeslissing te nemen voor
CO2-reductie. En dat is bij een tekort wel nodig!
Bovendien, de
allocatie voor de periode na 2008 is nog niet zeker. Er lopen procedures bij nationale
rechters en het Europees Hof. In Nederland is het Ontwerp Allocatiebesluit nog niet eens
gepubliceerd en daarna is toch een aantal beroepen bij de Raad van State te verwachten.
Men heeft nog te weinig geleerd van de grote prijscorrectie in mei 2006. Toen bleek dat
niet de emotie, of de opwaartse richting in de olie- en energiemarkt de prijs bepalen,
maar met name vraag en aanbod. De CO2-markt is een compliance-markt.
Deelnemende bedrijven hebben emissierechten nodig om te kunnen produceren.
Om 2 andere redenen
is het belangrijk op de prijs te letten. Ten eerste is het belangrijk kosten te beperken;
want de prijs moet door ons allen worden opgebracht en emissiehandel is juist uitgevonden
om kosten te verdelen en te beperken. Ten tweede moeten we ons moeten realiseren dat de VS
alleen hun CO2-markt aan de onze zullen koppelen als de CO2-prijs laag is. In het Congres
ligt daar een concreet voorstel voor, gesteund door beide partijen. Wat willen we: een
Europese markt met hoge prijzen, of een mondiale met lage prijzen? Hierbij ga ik ervan uit
dat met beide varianten emissiereducties te behalen zijn.
De oprisping van de
spotprijs vorige weken is weer tot rust gekomen en noteert 8 Eurocent. Het is immers nog
niet duidelijk of en hoeveel teveel aan Duitse bedrijven toegekende emissierechten de
Duitse Emissieautoriteit gaan terughalen. Het Europees Hof had daarin toegestemd. Maar de
Europese Commissie gaat wellicht tegen deze ex post allocatie in beroep.
Verwachting van de
CO2-markt groeit; '5 month high 23-grens doorbroken korte opleving spotprijs
[21/11]
Voor het eerst sinds 5 maanden tipte de CO2-prijs voor de
levering van Europese emissierechten (EAUs) van 2008 deze week de Euro 24 aan; beleggers
en speculanten veerden op. Na winstnemingen zal de prijs voorlopig rond dat niveau
blijven. De dagelijks verhandelde hoeveelheid emissierechten was met 5 miljoen ton per dag
redelijk groot. De laatste keer was de prijs zo hoog in juni 2007. De voorlaatste keer was
in juni 2006, na de grote prijscorrectie van mei 2006.
De gestegen olieprijs nu op $ 100 per vat, heeft zelf momenteel minder invloed op de
CO2-prijs dan in 2005 en 2006 toen de olieprijs en CO2-prijs recordhoogtes behaalden. Wel
speelde op de bullish energiemarkt de huidige verhoging van gasprijs en ook
kolen enige rol. Duitse energiebedrijven kondigden al weer prijsverhogingen aan.
Korte opleving spotprijs 2007
Afgelopen weken nam de spotprijs voor emissierechten, d.w.z. de prijs voor rechten in de
eerste fase, 2007 met 25% toe, van 8 Eurocent naar het nog steeds lage niveau van 10
Eurocent. Aanleiding is dat Duitsland van het Europees Hof toch toestemming krijgt in
bepaalde gevallen het Allocatieplan naar beneden te wijzigen bij duidelijke gevallen van
over-allocatie bij nieuwe bedrijven. Het Hof deed deze week uitspraak op de beroepszaak
die Duitsland tegen de Europese Commissie was begonnen; de Commissie verbood n.l. de zgn.
'ex post' allocatie-wijziging. Duitsland kondigde daardoor aan 15 miljoen ton
emissierechten bij 700 bedrijven terug te vragen. Een tekort wordt er in de eerste
emissiehandelsfase in Europa niet mee gecreerd - het overschot is tientallen miljoenen -
maar het geeft kennelijk wel iets meer druk op de spotprijs. Een aantal bedrijven moet nog
wat tekorten aanvullen.
Zie ook: Europees Hof: 'Commissie moet sommige aanpassingen aan
CO2-Allocatieplan achteraf toestaan' [11/11]
|
Wat zijn de
markt-fundamentals?
Welke sentimenten en marktfundamentals spelen bij deze continue prijsstijging
een rol? Allereerst nestelt zich in de emissiemarkt steeds meer de zekerheid dat er vanaf
2008 een significante schaarste in emissierechten zal zijn van zon 100 miljoen ton
per jaar. Een aanleiding daarvan is het signaal dat de Europese Commissie binnenkort ook
de Allocatieplannen van Bulgarije, Roemenie en Portugal zal korten. Ik verwacht ook dat de
beroepen van een aantal nieuwe Lidstaten tegen hun korting door de Commissie niet door het
Europees Hof overgenomen zal worden. Immers meer emissierechten toekennen dan nodig is
niet toegestaan volgens de emissiehandels-richtlijn; maar minder emissierechten toekennen
dan de te verwachten emissies mag wel. De schaarste wordt voor de tweede periode nog
vergroot vanaf 2010 met 150 miljoen ton per jaar extra, als de Europese luchtvaartsector
misschien al in 2010 aan de Europese CO2-markt wordt gekoppeld; daar vinden op dit moment Brussel besprekingen over plaats.Nog meer zekerheid en ook marktsignalen voor de periode na 2012
verwacht ik pas eind 2008 In december maakt de Europese Commissie de wijzingen voor de
emissiemarkt voor na 2008 bekend en zal de klimaattop op Bali (zie elders in deze uitgave)
ook meer perspectief bieden op de mondiale CO2-markt voor de lagere termijn.
De EUA-CER spread, dat wil zeggen, het verschil
tussen de emissierechten prijs met de prijs van credits (CERs) van projecten uit
ontwikkelingslanden (CDM) die, zij het beperkt, gebruikt kunnen worden om emissies in het
kader van emissiehandel mee af te dekken neemt weer iets toe naar Euro 5 per ton. De
CER-prijs stijgt wel gestaag maar iets minder snel als de prijs van emissierechten.
Kennelijk vindt de markt de prijs van Euro 17 per ton het voor CERs voldoende of hebben de
meeste aktieve marktspelers de energiebedrijven hun toegestane maximum van 10% CERs al
binnen en wachten banken op een hogere spread met de EAUs. |
Historisch overzicht:
wat ging hier aan vooraf?
Lage-prijs-moeheid slaat toe; de markt test
liever de forward CO2-curve [29/9]
Vorige week werd een
all time low aangetikt voor de spotcontracten voor emissierechten: 5 Eurocent
voor een ton CO2-uitstoot: het was in april 2006 nog Euro 33! Een voordeel is nu wel dat
de energiebedrijven de enige met nog een tekort aan emissierechten minder
CO2-kosten zullen doorberekenen in de stroomprijs. De royale allocaties van de
proefperiode tot 2008, het gebrek aan goede basis-emissiecijfers van bedrijven en de warme
winters zijn debet aan het huidige overschot.
De lange termijn handel
levering van emissierechten in 2008 2012 - laat steeds meer zien dat de
CO2-markt een volwassen markt is: ze reageert op het weersverwachtingen en op informatie
over verwachte tekorten. Een prijsstijging wordt gevolgd door een winstneming en daarop
een prijsdaling. En het is een markt met een eigen dynamiek: het reageert nauwelijks
direct op de huidige hoge olieprijs. Het reageert wel op wijzigingen in gas- en
kolenprijs, die weer van invloed zijn die de vraag naar emissierechten en de stroomprijs.
Een duidelijke richting is daar momenteel overigens niet in
de herkennen.
Handelaren testen
ondertussen de weerstand uit: die ligt nu op Euro 21. Ik hoop evenwel dat de handelaren
hun les uit de proefperiode hebben geleerd. De CO2-markt leent zich niet voor emotie: het
is een compliancemarkt(bedrijven moeten rechten kopen om aan verplichtingen te
voldoen}, die voornamelijk door vraag en aanbod wordt geregeerd. Wat prijs-prognoses
betreft geven analisten aan dat de prijs in 2020 wel eens naar 35 Euro per ton zou kunnen
gaan. De Europese Commissie houdt dan ook haar been stijf en volhard in haar streven na
2008 een significant tekort te creëren en een rem te zetten op het gebruik van
goedkoper credits uit ontwikkelingslanden.
In november weten we
wat het waard is: dan publiceert de minister het concept Allocatiebesluit voor de meer dan
300 Nederlandse bedrijven die van 2008-2012 onder emissiehandel vallen. Dan zullen we
kunnen zien of er inderdaad een schaarste is gecreëerd. De indruk is dat de autoriteiten
flink aan de allocaties heeft gesleuteld, om het aantal beroepen flink te beperken.
Nieuws over koppeling EU met Kyoto markt doet
CO2-prijs schommelen [17 sept]
Het bericht van de VN
Klimaatverdragssecretariaat van 27 augustus dat vanaf november de Europese CO2-markt aan
de mondiale Kyoto-markt wordt gekoppeld bracht CO2-handelaren kennelijk even in de war en
deed de CO2-prijs even heftig schommelen. VN-chef Yvo de Boer bracht naar buiten dat in
november dit jaar het zgn International Transaction Log [ITL] on-line
komt en dan wordt gekoppeld met de emissieregisters van de partijen bij het Kyoto Protocol
[zie persbericht].
Als die koppeling definitief is kunnen de credits [CERs] van CO2-projecten in
ontwikkelingslanden [CDM] overgeschreven worden van het CDM-register in Bonn naar de
rekening in het Emissieregister van individuele bedrijven in Europa. Die bedrijven kunnen
dan deze credits gebruiken om een deel van hun emissies in het kader van het
EU-emissiehandelssysteem af te dekken.
CO2-emissierechtenprijs
vloog omlaag
Als reactie vlogen de prijzen van CO2-emissierechten in eerste instantie met meer dan een
euro omlaag van 19,50 naar 18,50 omdat handelaren meenden dat er een extra
aanbod van 'goedkoper' CER-credits zou komen. Dit speelde energiebedrijven in de kaart die
snel tegen een lagere prijs extra emissierechten konden kopen. Extra vraag vanuit de
energiehoek had de prijs de week ervoor juist opgedreven naar bijna 20.
Energiebedrijven zijn de belangrijkste koper en in de huidige tijd waarin niet veel vraag
en liquiditeit is willen ze een lagere prijs afdwingen na dit soort markt-nieuws.
inmiddels blijft de vraag van energiesector toenemen en is de prijs weer boven de
20.
CER-prijs kruipt
omhoog
Later besefte de markt kennelijk dat dit nieuws ook kan betekenen dat de prijs van CERs
omhoog gaat, omdat makkelijker daarover beschikt kan worden. De CER-prijs steeg inderdaad
enigszins van 15,80 naar nu 16.35. Eveneens besefte de markt dat de
koppeling van de EU met Kyoto nog even op zich kan laten wachten. De Europese commissie
wil dat alle EU-landen tegelijk worden aangesloten met de Kyoto-markt. Daarvoor moeten
eerst vanuit Bonn de CO2-rapportages en monitoringsysteem van de landen die partij zijn
van het Kyoto Protocol worden goedgekeurd. Dat is nog maar gebeurd met een paar landen:
Oostenrijk, Tjechie, hongarije, Japan, Nieuw Zeeland, Zwitserland en het VK. Een aantal
beslissingen t.a.v. andere landen wordt in oktober verwacht.
Kortom, de CO2-soep hoeft niet zo heet gegeten
te worden en de markt kwam deze week weer tot rust en CO2-prijs richting 20. Wel is
het verschil tussen emissierechtenprijs en CER-prijs ['EUA-CER spread'] sinds juli
aanvankelijk kromp tot het minimum van 3 Euro en nu weer toeneemt. Het verschil zal in de
toekomst waarschijnlijk verdwijnen; dan ontstaat er een mondiale CO2-prijs.
Zie ook; Derde keer op de
CO2-markt: groei handel in credits [CERs] uit ontwikkelingslanden [JC 30/7]
Zomerse
CO2-markt: geen peil op te trekken;
tweede fase blijft hoog geprijsd [27 aug]
Het is niet eenvoudig de
ontwikkelingen op de zomerse CO2-markt op hun waarde in te schatten. Voor de zomer
duikelde de CO2-prijs voor CO2-rechten voor de tweede fase - voor na 2008 - onder de EURO
20. Enige weken schreven analisten in ABN AMRO Weekly nog dat de "beer" voor de
tweede fase los was en tipte de CO2-markt even de EURO 22 aan. Deze week slingert de prijs
weer tussen de Euro 18 en 20. Het is dan ook niet verstandig de zomermaanden als maat te
nemen want de industrie en de energiesector draaien een paar tandjes lager, waardoor de
vraag naar emissierechten lager is. Omdat de dagelijkse handel dun is - 3 miljoen
ton CO2-rechten, tegen normaal 5 tot 6 miljoen - valt een bieding van, zeg, 200.000 ton
aan CO2-rechten direct op, en heeft terstond invloed op de prijs. Een winstneming door
banken volgt direct op een korte prijsstijging. De zomer kent daardoor meer volatiliteit
dan gebruikelijk. Wie zijn er dan nu actief: banken die een tekort aan CO2-emissierechten
t.o.v. CER-credits weer goedmaken bij een prijs-dip, omdat de CO2-prijs toch een hoge
waarde houdt en ook speculanten en marketeers die de boven- en ondergrens van de CO2-markt
willen testen: de technische waarde heet dat in markttermen. En hoewel de'
Deutsche Bank inschat dat de CO2-prijs voor 2008-2020 rond de EURO 35 uitkomt,
schommelt deze vooralsnog tussen EURO 19 en 23.
De spotmarkt - handel in emissierechten van 2007, die in mei 2008 hun waarde verliezen -
is door de bodemprijs van 10 Eurocent, amper de moeite waard. De zet van CLIMEX om de
kosten van spothandel minimaal te maken, 0,5 Eurocent per ton CO2, kan daardoor een slimme
zet zijn. Ondanks de lage winstmogelijkheden, zal een groot aantal industrieën van hun
resterende emissierechten af willen en deze verkopen aan energiebedrijven, die op hun
beurt tegen de laagste prijs in 'compliance' kunnen zijn.
Er is een pluspuntje voor CO2-beleid in de zomer. Net als in 2005 en 2006 is er door
energiebedrijven meer gas verstookt ten koste van kolen. Door de stijgende kolenprijs en
de dalende gasprijs, en de bijkomende lagere CO2-kosten is het interessant meer gas te
gebruiken. Fortis berekende dat een dergelijke 'fuel switch' de afgelopen 2 jaar 200
miljoen ton CO2-emissie heeft bespaard.
CO2-prijs
stijgt niet met olieprijs; ondanks zomerdip blijft prijs rond 20 [31 juli]
De stijgende olieprijs, door toegenomen
vraag, internationale spanningen en uitblijven extra reserves, is tot boven $ 80 per vat
gekomen. Maar dat heeft niet tot effect dat de CO2-prijs extra stijgt. Dat deed ze wel in
2005 en 2006. De markt heeft wellicht geleerd van de prijscorrectie in mei 2006, waardoor
er meer stilgestaan wordt bij de fundamentele waarden in de CO2-markt zelf: n.l. de vraag
naar en het aanbod van emissierechten. Er wordt nog steeds een prijs rond 20 voor
de CO2-contracten na 2008 neergeteld, gebaseerd op een inschatting dat er een jaarlijks
tekort is van 200 Mton. Maar een hogere olieprijs verhoogt dat tekort niet direct. Je zou
zeggen dat een hoge olieprijs, kolen interessant maakt en dat er door de gerelateerde
extra emissies meer vraag naar emissierechten komt. In de zomer, waarin de gasprijs toch
lager is, treedt dat effect minder snel op. Dat gebeurt als de olieprijs echt veel hoger
wordt. Bovendien is de prijs van kolen iets aan het stijgen. En de belangrijkste kopers op
de markt, de energiebedrijven, zijn gedurende deze zomer niet zo actief. De prijs voor
CO-rechten voor 2008 en 2009 is nu 20,25 resp. 20,65 euro/ton.
CO2-prijs voor na 2008 blijft rond
20; daling tijdelijk van aard
Sommige marktpartijen geloven hun ogen haast niet: de
prijzen voor de tweede fase blijven hoog! Logisch, steeds meer analisten gaan uit van een
duurzame schaarste op de emissie-markt. Zo gaan UBS Warburg, Deutsche Bank en
Ecofys uit van een tekort van rond de 200 Mton per jaar. En voor
elk nieuws dat de prijs drukt, zoals druk op de stroomprijs, groeiend aanbod van CDM- en
JI-credits, komt er weer nieuws met een opwaarts effect. Zoals de aanhoudende druk van de
Europese Commissie op de lidstaten de allocatie beperkt te houden en het CO2-systeem
strenger te gaan maken. Dan is er nog de verwachting die Dresdner Bank uitsprak dat de
Noorse bedrijven vanaf 2008 aan de Europese Emissiemarkt gekoppeld gaan worden een
jaarlijks tekort van 69 miljoen ton emissierechten hebben: netto kopers dus. Voor de
periode na 2012 gaat de Deutsche Bank nu uit van een extra reductie van 17%. Door deze
extra reductie en het feit dat emissierechten van de jaren 2008-2012 meegenomen kunnen
worden naar de volgenbde periode [banking] gaat de Deutsche Bank van een vrijwel
stabiele prijs tussen 2008 en 2020 van 35 ; haar vorige prognose van 25
[persbericht 25
juli].
Volatiliteit
De huidige volatiliteit komt met name door extra verkopen
door bedrijven, banken en fondsen die nog van een lagere prijsverwachting uitgingen en hun
winsten pakken. De dagelijkse volumes waren hoog, soms 7 miljoen ton: dus meer dan EUR 147
miljoen op een dag! Banken zullen overigens later weer gaan kopen. En energiebedrijven
zijn met het aanvullen van hun tekorten voor 2008 halverwege en nemen even de pas op de
plaats in de zomer.
Maar er is met die volatiliteit nog iets bijzonders aan de hand. ABN AMRO Carbon
Weekly schreef eerder dat de verhandelde CO2-prijss-ochtends steeds flink
stijgt en s-middags weer daalt. Dat geeft aan dat de marktprijs met name door banken
en energie-handelaren elke dag opnieuw wordt uitgetest. Men wil weten hoe hoog vragers
willen gaan en hoe robuust de huidige marktprijs is. Maar die lijkt vooralsnog rond de EUR
20 te blijven.
Op de lange termijn bezien hoeven
bedrijven voor effecten van volatiliteit minder te vrezen: daar bestaan financiële
instrumenten voor: de call en put opties. En de mogelijkheid van
het opsparen van emissierechten voor volgende periode banking maakt op de
langere termijn prijsbeheersing mogelijk.
Volatiliteit = de
beweeglijkheid, gemeten in procenten, van de koers van een aandeel of een andere
onderliggende waarde, zoals emissierechten van een optie. De beweeglijkheid is een
belangrijke factor bij de prijsbepaling van een optie .
Toekomstige CO2-prijs blijft stijgen; markt snakt naar einde van
de proeffase [15/6].
De weerrecords van het eerste kwartaal
droogte, warme winter - worden gevolgd door CO2-prijsrecords in het tweede
kwartaal, met 22 EURO per ton het hoogste niveau dit jaar. En het is het hoogste sinds
juni 2006; toen was er een prijscorrectie van 33 naar 22 EURO, toen de emissierapportage
van 2005 een overschot aantoonde.
Maar nog belangrijker is dat de Europese
Commissie, die toezicht op het de CO2-systeem houdt en de allocatieplannen moet
goedkeuren, consequent toewerkt naar een significatie schaarste. De Commissie heft
gemiddeld 10% van de allocatieplannen afgetopt. Analysten verwachten een tekort van
maximaal 200 miljoen ton per jaar. Men realiseert zich dat niemand gebaat is bij een
halfslachtige allocatie.
Natuurlijk blijft de CO2-prijs enigszins
volatiel, omdat gas- en korte termijn stroomprijzen blijven fluctueren en de CO2-prijs
beïnvloeden en andersom. En omdat de financiële sector actief opereert, zal elke
stijging gevolgd worden door een tijdelijke daling, omdat handelaren dan hun winst nemen.
De markt snakt er naar de proeffase 2005-2007 - te verlaten. Want de huidige
spotprijs, 30 Eurocent, biedt geen investeringsperspectief. Bovendien is het nu lucratief
reeds ingekochte, goedkoper, CO2-credits uit ontwikkelingslanden [CDM-projecten] met een
prijs van maximaal EURO 15 in te wisselen voor in groten getale aanwezige spotrechten, om aan
de emissieverplichting over 2007 te voldoen. Vanaf 2008 zal lange termijn strategie deze
korte termijn strategie vervangen.
Debat tussen Jepma en Cozijnsen
Interessant is dat eind april professor Jepma van de Groningse
universiteit voorspelde dat de CO2-markt, net als in de huidige periode, wel eens in
elkaar kan storten door het overschot aan emissierechten. Dit zou vooral door komen door
de deelname van Oost-Europe en de ontwikkelingslanden aan de CO2-markt.
In
mijn recente column voor Energeia,
voer ik hiertegen in dat Jepma er wellicht onvoldoende rekening mee houdt dat bedrijven in
de EU maar voor een beperkte hoeveelheid hun emissies afdekken met dit
soort CO2-credits. Dat is vastgelegd. Nederlandse bedrijven mogen tot maximaal 10% van de
toebedeelde emissierechten niet-EU-credits gebruiken. Wellicht wordt de EU-emissiemarkt
met Californie of New York gekoppeld; maar dat zal alleen gebeuren als die markten
vergelijkbaar zijn - zelfde inspanningen voor bedrijven - of dat er een soort wisselkoers
is.
Wat
Jepma ook over het hoofd ziet is dat de EU en de Nederlandse regering voor de derde
periode en verder [2020] nog scherper CO2-doelen hebben afgesproken:
20-30% ten opzichte van 1990. Zodra de prijs door extra aanbod daalt naar
bijvoorbeeld 10 zal er juist meer vraag komen, omdat de emissierechten
voor 2008-2012 meegenomen kunnen worden naar de strengere periode erna; dat noemt men 'banking'.
De prijs stijgt daardoor weer. Als de prijs rond de 30 komt, verwacht
ik dat meer bedrijven en projecten CO2-rechten op de markt brengen, zodat de prijs weer
wat zakt. In zijn reactie op mijn kritiek geeft Jepma aan dat er weinig bekend
is over banking en de door mij beschreven prijselasticiteit [zie Energeia]. Uit het Amerikaanse
SO2-emissiehandelssysteem, waarop CO2-handel grotendeels is geent, blijkt banking - het
extra bewaren of inkopen van rechten voor latere, strengere periodes - een belangrijke, en
successvolle emissiehandelsstrategie.
Enige
volatiliteit zal er dus wel blijven. Interessant is dat als de prijs daalt, er direct meer
handel ontstaat. Het grootste handelsvolume werd genoteerd in mei 2006 toen de CO2-prijs
van 30 daalde naar 8 zodra de emissiecijfers van 2005 bekend werden.
CO2-prijs voor 2008 boven 20:
hoogste niveau van dit jaar [15 mei]
CO2-markt bevestigt lange termijn prijssignaal
Met een stabiele CO2-prijs van emissierechten voor de
tweede periode, na 2008, op een niveau net boven 20, en langzaam stijgend, kunnen
we voorzichtig 3 zaken concluderen:
- De daling in prijzen begin april rondom de publicatie van de
emissiecijfers van 2006, was van voorbijgaande aard en van korte duur; het overschot in
2006 was in Europa kleiner dan verwacht.
- De emissie-prognoses voor na 2008 hoeven dan ook niet veel
worden aangepast. Uitgegaan kan nog steeds worden van een jaarlijks tekort tot 2012 van
circa 200 Mton en de markt dan ook uit van een significante schaarste na 2008;
- Handelaren pikken uit de aanhoudende berichten in media, van
Europese Commissie, EU-regeringen en bedrijven een lange termijn prijssignaal voor CO2 op.
Het zijn met name energiebedrijven die al emissierechten voor de komende periode kopen en
stroomprijzen voor die periode willen vastzetten. Verkopers zijn nu vooral in de
financiele wereld te vinden; zij zoeken de markt af op zoek naar bedrijven die denken
emissierechten over te gaan hebben, of bereid zijn daarop te speculeren.
CO2-prijs
rond 1; vanaf 2008 wordt prijs voor emissierechten boven 20 verwacht [10
mrt.]
De verwachtingen van UBS vorige maand werden wel erg snel
bewaarheid: de CO2-prijs is sinds begin dit jaar van 5,5 gekrompen tot een-vijfde
daarvan naar de all time high prijs van 1. De laagterecords van de
CO2-prijs volgen cynisch genoeg de weerrecords. Je zou kunnen zeggen dat de zachte
winters, zeer waarschijnlijk veroorzaakt door het broeikaseffect, leiden tot een prijsval.
Het deed Gerhard Mulder van ABN AMRO op 9 februari in Pointcarbons Carbon Market
Europe verzuchten: How low can you go? Hij vindt het een wake up
call voor regeringen strenger te alloceren. Als de emissierechten van alle 12.000
installaties moeten worden ingeleverd eind april om 2006 af te rekenen, is er een kans dat
de prijs weer wat aantrekt. 2006 verschilde veel van 2005: extremer weer en een hoge
economische groei.
Veel
handel ondanks lage prijs.
Toch
is de handel niet stil komen te liggen. Het dagelijks verhandelde aantal emissierechten
voor 2007 was in januari en februari nog steeds 2 tot 3 mln ton. De waarde daarvan is EUR
3 mln, waar dat vorig jaar makkelijk EUR 30 mln bedroeg! Waar tot vorige maand het volume
in handel in emissierechten voor 2007 groter was dan die van 2008 en verder, is dat nu
omgedraaid en dat zal wellicht voorlopig zo blijven: de focus gaat meer en meer naar de
tweede periode.
Drie soorten partijen zorgen voor handel van de goedkope rechten:
1. Energiebedrijven uit m.n. uit Engeland, die hun laatste tekorten voor 2006 nog
voordelig aanvullen;
2. Bedrijven die, rekenend op een schaarste in de eerste periode, CO2-credits van
zogenaamde CDM-projecten in ontwikkelingslanden hadden gekocht. Die waren in 2006
goedkoper dan emissierechten. Die hedgen ze nu tegen emissierechten, en maken
daarmee circa 10 per ton goed. Bedrijven bewaren de gekochte CDM-rechten voor het
nakomen van hun CO2-verplichting na 2008. Emissierechten, uitgegeven in 2007 verliezen na
2007 hun waarde; CDM-rechten behouden die.
3. Nieuwkomers op de markt, die denken dat de emissierechten straks niets meer waard zijn
en nu hun overschot nog verkopen. Maar aanbod leidt tot een lagere prijs.
Na
2008 wordt emissieprijs boven 20 verwacht
UBS
Warburg rekent op een schaarste aan emissierechten voor de periode 2008-2012, waardoor de
CO2-prijs tussen de 20 en 30 komt. Pointcarbon verwacht een gemiddelde
CO2-prijs na 2008 van 21. Pointcarbon komt wat lager uit omdat ze er van uitgaat
dat een deel van het tekort aan emissierechten in de tweede periode afgedekt kan worden
met wellicht 'goedkoper' credits uit ontwikkelingslanden [CDM-projecten]. Maar er
zijn natuurlijk meer factoren die invloed hebben op vraag en aanbod en dus de prijs na
2008.
Ik verwacht zelf dat een 20-euro-prijs een goed gemiddelde is. Gaat
de prijs omlaag, dan zullen bedrijven extra rechten bijkopen voor de periode na 2012
['banking']. Want de Commissie en de Richtlijn zelf zijn duidelijk: het
emissiehandelssysteem gaat door na 2012 en men bereidt amendementen voor verbeteringen
voor. De Commissie zal onder andere voorstellen om kolencentrales tot CO2-opslag te
verplichten en de energiesector emissierechten toe te kennen per kWh. Dat betekent dat
stroom van kolencentrales pas echt ongunstig wordt ten opzichte van duurzaam, gas en zelfs
sommige CO2-opslag-projecten. Wat nog onbekend is, is het ambitieniveau van de reducties.
Als de prijs hoger dan EUR 20 wordt, komt er direct een groter deel aan reductie-projecten
van binnen de EU op de markt. Want het potentieel aan de benutting van restwarmte,
-energie- en -CO2 is voorlopig eindeloos. Zeker als de Commissie andere sectoren aan de
markt wil koppelen, verplicht op vrijwillig: denk aan bebouwde omgeving, verkeer, en
landbouw-projecten.
16 januari
Spothandel
Sinds juni 2005 is spot-handel mogelijk van CO2-emissierechten. De spotprijs lag altijd
veel lager dan de prijs waarvoor forward-contracten verhandeld worden. Daar is sinds kort
verandering in gekomen. Door de grotere beschikbaarheid van spot-contracten (de meeste
registers zijn on-line en bedrijven bieden meer aan) en het belang van spottransacties
voor het nakomen van emissieverplichting van bedrijven is de spotprijs naar de
forward-prijs gekropen. Op de platforms is de spotprijs met gemiddeld 20,85 en
bilateraal met 21 is deze 50 tot 75 eurocent lager dan de forwardprijs. We denken
dat deze ontwikkeling zich in 2006 voortzet. Op zich is dit een bijzonder verschijnsel;
bij de meeste commodity markten zijn spotprijzen, door de settlement binnen 2 dagen, hoger
dan die van futures. T.o.v. de toekomstige emissierechten, vanaf 2008, is er eveneens
sprake van een bijzondere situatie. Meestal zie je daar forwardation plaatsvinden. Maar
door de afwezigheid van een forwardcurve, zie je dat de 2008-emissierechten voor 3
minder van eigenaar wisselen!
Druk van Europese Commissie leidt niet tot hogere
prijzen.
De aankondiging van de Europese Commissie dat de uitstoot van CO2 verder omlaag moet,
heeft niet geleid tot een spectaculaire stijging van de CO2 -prijzen.Dat komt omdat ook de
mogelijkheden worden verruimd voor zowel bedrijven als overheden om buiten de EU projecten
uit te voeren waarmee de uitstoot van broeikasgassen wordt teruggedrongen. De 'credits'
die daarmee worden verdiend, mogen bedrijven meetellen bij hun eigenverplichtingen.
Overheden kunnen de credits gebruiken om de normen voor hun nationale industrie te
verlichten. We verwachten dat t als gevolg van de strenge Brusselse aanpak de CO2 -prijzen
zich zullen stabiliseren op het huidige, vrij hoge niveau. Dat komt overeen met de
verwachting van Merryl Lynch die in haar rapport 'Electric Utilities: 2006
Trends' uitgaat van een gemiddelde prijs van 24 in 2006 en 23 in 2007.
Het kan hoger uitkomen als olieprijzen sterk stijgen en lager als Rusland aan de CO2-markt
gaat deelnemen.
Terug- en vooruitblik
Het einde van het eerste jaar van het Europees Emissiehandels- systeem liet een aantal
interessante ontwikkelingen en verwachtingen voor 2006 zien.
| CO2- prijs laat
stroomprijs los. De afgelopen maanden was er
een hoog opgelopen discussie in de Tweede Kamer en media over het doorberekenen van de
CO2-kosten in de stroomprijs (zie hier). In
februari 2006 komt de DTe en ECN met een rapportage over de vraag of en zo ja hoeveel
energiebedrijven winst hebben gehad zonder daar kosten voor te maken (zgn 'windfall
profits' ). Sinds kort lijkt de CO2-prijs losgekoppeld te zijn van de stroomprijs (zie
figuur hiernaast). Dit wordt bevestigd in het recente marktbericht
van Electrabel. Wellicht dat energiehandelaren twijfelenm of en hoeveel CO2-kosten er
nog doorberekend mogen aan de klant. Het kan ook zijn dat onderkend wordt dat de CO2-markt
eigen 'fundamentals' heeft die de prijs bepalen. Dat bleek vandaag een gerucht over een
uitgelekt ontwerp van een Commissiemededeling de ronde deed dat de Commissie Lidstaten zou
willen vragen in hun Allocatieplannen voor 2008-2012 circa 6% minder rechten te alloceren,
om Kyoto binnen bereik te houden.Lidstaten moeten deze plannen juni 2006 inleveren.
Handelaren wachtten nog even met kerstreces en verzekerden hun posities. |
Belang van Spothandel neemt toe;
Sinds juni 2005 is spot-handel mogelijk van CO2-emissierechten. De spotprijs lag altijd
veel lager dan de prijs waarvoor forward-contracten verhandeld worden. Daar is sinds kort
verandering in gekomen. Door de grotere beschikbaarheid van spot-contracten (de meeste
registers zijn on-line en bedrijven bieden meer aan) en het belang van spottransacties
voor het nakomen van emissieverplichting van bedrijven is de spotprijs naar de
forward-prijs gekropen. Op de platforms is de spotprijs met gemiddeld 20,85 en
bilateraal met 21 is deze 50 tot 75 eurocent lager dan de forwardprijs (28 dec). We
denken dat deze ontwikkeling zich in 2006 voortzet. Op zich is dit een bijzonder
verschijnsel; bij de meeste commodity markten zijn spotprijzen, door de settlement binnen
2 dagen, hoger dan die van futures.
|
In het algemeen acht ik een prijs boven 20 hoog,
omdat áls de markt volledig liquide is en alle potentiële rechten en reducties worden
gebruikt, lagere prijzen mogelijk zijn. Dat is echter op dit moment nog niet beschikbaar.
Interessant is de prijs van opties op emissierechten voor het jaar 2008:
die is al een tijdje lager dan de 2005-2007 rechten en wel onder de 18 . Dit
betekent dat men nog weinig zekerheid heeft over de tweede allocatieperiode (2008-2012).
In december zal de Klimaattop in Montreal wellicht een indicatie geven voor lange termijn
'carbon constraints' en de beschikbaarheid van CDM-credits. Ook de discussie rond de
stroomprijzen en weinig zicht op de tweede allocatieronde en of er daarbij meer
harmonisatie komt binnen de EU, zijn hier op van invloed. |