Mogelijk grote verliezen

Mogelijk grote verliezen bij energiebedrijven door prijsval CO2-uitstootrechten (10/5)

AMSTERDAM (Energeia) - Prijzen op de markt voor CO2-uitstootrechten zijn gedaald van EUR 30 per ton enkele weken geleden naar EUR 12 per ton nu. Dat leidt tot grote verliezen bij bedrijven die 'long' zitten: bedrijven die over meer emissierechten beschikken dan ze nodig hebben. Onbekend is hoe de situatie bij individuele bedrijven is, maar bekend is wel dat de Nederlandse energiebedrijven over het algemeen long zitten.

Of een specifiek bedrijf een overschot of tekort heeft, hangt af van twee factoren. Ten eerste van het aantal emissierechten dat bij de start van de handel in 2005 aan dat bedrijf is toebedeeld. Ten tweede van de handel die er nadien heeft plaatsgevonden. Natuurlijk zijn er ook nog allerlei individuele factoren die een rol kunnen spelen. Zo heeft de raffinaderij van Shell in Pernis er een tijdje uitgelegen door een storing, wat als voordeel had dat het bedrijf flink wat emissierechten overhield.

Het beeld is dat bij het begin van de handel in 2005 energiebedrijven relatief krap zijn bedeeld met emissierechten in vergelijking met de rest van de industrie, zo zegt adviseur Jos Cozijnsen tegen Energeia. In de periode daarna zijn de bedrijven, met name Nuon en Essent, mogelijk vooral aan de inkoopkant gaan zitten. Ook is het zo dat bedrijven als Nuon en Essent nog eens extra CO2-uitstootrechten hebben verdiend doordat ze meer biomassa hebben bijgestookt dan op basis van het kolenconvenant nodig was.

Volgens Cozijnsen zijn er grote verschillen tussen bedrijven in Nederland. Sommigen zitten long en extreem long; terwijl anderen short zitten tot zeer short. Dit bleek uit een dia tijdens een presentatie van het minsiterie van Vrom van enkele weken geleden. In totaal hebben bedrijven in Nederland een overschot van zo'n 6 mln ton. De daling in de waarde van de CO2-rechten van EUR 18 per ton leidt dus tot een verlies voor het Nederlandse bedrijfsleven van meer dan EUR 100 mln.

De twee grote energiebedrijven zwijgen angstvallig. Nuon zit waarschijnlijk long maar een woordvoerder wil er niets over kwijt over de mate waarin er CO2-rechten op de plank liggen. Essent evenmin. Uit het feit dat Essent relatief veel duurzame energie opwekt, kan wel worden afgeleid dat het bedrijf in ieder geval vorig jaar een flink overschot had. Bij de opwek van duurzame energie kunnen de kolen of gascentrales immers uit blijven staan en kan er bespaard worden op CO2-rechten.

Het verlies bij Eneco zal beperkt zijn, zo zegt woordvoerder Cor de Ruijter. Het energiebedrijf heeft niet zoveel productievermogen. Alleen voor de Intergen-centrale krijgt het bedrijf emissierechten toegewezen: zo'n 2 mln rechten. Volgens De Ruijter is dit aantal ongeveer gelijk aan wat het bedrijf jaarlijks nodig heeft, gegeven de stroom die er in de centrale is opgewekt. "Alleen bij grote calamiteiten zal zo'n gasgestookte centrale niet produceren op de momenten dat hij dat geacht wordt te doen."

Als bedrijven met een overschotpositie de rechten tegen een hoge prijs gekocht hebben -en de prijzen blijven op het huidige lage niveau liggen- dan is er sprake van een feitelijk verlies dat ook de weg naar de verlies- en winstrekening zal weten te vinden. Als er sprake is van een waardedaling van 'gratis' toebedeelde rechten, dan hangt het verlies af van de manier waarop ze in de boekhouding worden opgenomen. Als ze geactiveerd zijn tegen een hoge prijs, moet er verlies worden genomen.

Overwinsten' energiebedrijven verdwijnen door lagere stroomprijzen (Energeia 10/5)

10 mei 2006
AMSTERDAM (Energeia) - De prijsdaling van CO2-rechten heeft ook nog een andere consequentie: de prijzen van stroom zelf zijn ook gedaald. Ook dit kan veel invloed hebben op de winsten van energiebedrijven. Helemaal als de prijzen van stroom en CO2 op de huidige niveaus blijven liggen of als ze nog verder omlaag gaan, zoals door velen verwacht wordt.

Prijzen van stroom zijn flink gedaald in de afgelopen periode. Zo kostte 'basislast' in maart op de APX door de week nog vaak EUR 90 per MWh; vanaf eind maart is dat ongeveer EUR 60 per MWh. Ook op de buitenlandse beurzen zijn de prijzen structureel gedaald vanaf ongeveer 28 maart. Opvallend is dat de prijsdaling van stroom dus voorafging aan die van CO2-uitstootprijzen, die eind april plaats vond. Toch schrijven analisten en handelaren de daling van de eerste toe aan die van de laatste.

Als de stroomprijzen op de huidige niveaus blijven liggen, zal het woordje 'windfall profits' als het om de winsten van energieproducenten gaat mogelijk iets minder vaak in de mond worden genomen. Bart Rouwenhorst van de Gen Group schat de gemiste inkomsten door die prijsdaling op zo'n EUR 1 mrd per jaar, zo schrijft hij vandaag in een ingezonden brief in de krant. Hij komt tot dit bedrag door de totale productie in Nederland -zo'n 100 TWh (100 mln MWh) te vermenigvuldiging met EUR 10 per MWh, zo legt hij aan Energeia uit. In heel Europa gaat het om een verlies van EUR 20 mrd.

Rouwenhorst verbaast zich erover dat er zo weinig controle is op de handel die binnen energiebedrijven plaatsvindt. Overheidsorganisaties worden gecontroleerd door het parlement, zo zegt hij, en banken door de AFM. Maar wie controleert de energiebedrijven? Niemand. De aandeelhouders, gemeentes en provincies, lopen daardoor grote risico's, zo vindt hij.

Niet toevallig levert Gen Group ook de software die de risico's van de handel in gas of stroom kan beperken. De software zorgt ervoor dat handelaren bepaalde limieten niet overschrijden.