Bloemenveiling als model voor emissiehandel? (foto ANP)

Industrie start alvast met emissiehandel, kopte het FD 4 dec.
Vier bedrijven verhandelden via New Values (onder voorwaarden)
enige NOx-rechten. Dit platform, en de Emissiebeurs strijden om
de paarhonderd bedrijven die NOx kunnen kopen/verkopen.
Men hoopt na de grootschalige Demo ook bij de CO2-handel een rol  te kunnen spelen.

Samenloop emissiehandel en benchmarking beslecht
De Commissie Benchmarking heeft vastgesteld hoe de samenloop tussen emissiehandel en benchmarking zal lopen (zie brief aan deelnemers). Bedrijven die onder emissiehandel vallen zullen geen Energiebesparingsplannen meer voor de Provincie hoeven te maken. De industrie is het er echter niet mee eens dat ze met emissiehandel een emissieplafond krijgen terwijl het convenent groei toestaat. Omdat het convenent alleen nationale verscherping van milieuregels tegenhield, kunnen emissieplafonds o.g.v. het EU-systeem wel doorgevoerd worden.
Er is nog discussie over of bedrijven die niet onder emissiehandel (willen) vallen toch emissierechten kunnen kopen om aan de benchmarking verplichtingen te voldoen. Het convenent biedt die mogelijkheid op zich.
Verder heeft de overheid beloofd zich hard te zullen maken voor Europese CO2-benchmarks (CO2/ton product), zodat de allocatie in de EU gelijk plaats kan vinden.

Voorafgaande behandeling:

Tweede Kamer: Wetsvoorstel CO2-emissiehandel 1 juli aangenomen: amendementen VVD/CDA overgenomen; PvdA-motie over veiling niet.
Op 21 juni debatteerde de Tweede Kamer met het kabinet over het Wetsvoorstel CO2-emissiehandel (29.565). De belangrijkste uitkomsten (zie verslag)
- PvdA diende een motie in om het gedeelte van het totale allocatie dat in de Richtlijn is toegestaan voor veiling (5%), dat dan ook te veilen; de regering ontraadde deze motie; men wil veiling wel als optie open houden voor de toekomst; SP, GroenLinks, PvdA, Groep Lazrak, D66 en ChristenUnie stemden voor.
- CDA wilde toch dat eerst andere Lidstaten hun allocatieplannen op orde hebben. De regering reageerde door aan te geven dat zij zelf door de Commissie er per brief op was gewezen dat men juist de Nederlandse allocatie aan de ruime kant vond; verder wil de CDA meer betrokkenheid van de kamer bij het NAP;
- VVD diende een aantal technische en inhoudelijke amendementen in.
De regering heeft in de Nota van Wijzigingen (29565, nr.12) een aantal amendementvoorstellen van de VVD en CDA overgenomen, w.o.
- de Emissieautoriteit krijgt 6 mnd i.pv 9 mnd. tijd om het emissiejaarverslag goed te keuren;
- 4 weken voordat het NAP naar de Commissie gaat, moet het aan de Kamer worden gestuurd;
De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel inclusief de wijzigingen op 1 juli met algemene stemmen aangenomen.

VROM verzoekt bedrijven om vóór 1 oktober de emissievergunning aan te vragen (zie brief 23 juli); dan is men op 1 jan 2005 níet in gebreke; vraagt men de vergunning later aan, dan kan een bedrijf er niet op rekenen deze tijdig, op 1 januari binnen te hebben. Het is bedrijf is dan strafbaar zegt de Staatssecretaris.

Uit het Voorlopig Verslag van de Kamercommissie VROM en reactie van anderen werden volgende discussiepunten al naar voren gebracht: 
- of in 2006 en daarna elke 5 jaar telkens opnieuw moet worden onderhandeld over cap en allocatie (EU wil dit harmoniseren);
- hoe Nederland kan zorgen dat de allocatiemethode in de EU gelijk wordt (zelfde sectoren etc);
- of pooling (emissierechten samenleggen en beheren door een groep bedrijven) mogelijk is;
- of emissierechten toch als onderpand (voor lening) kan gelden, zoals in Duitsland;
- in hoeverre bedrijven klaar kunnen zijn 1 januari 2005 (volgens recente onderzoeken is in de EU de helft nog niet zover)
- of het toezicht op de emissiehandel wel goed geregeld is;
- de de reserves inderdaad van de sector blijven, of dat deze vervallen;
- of er geen regeling moet komen voor de koppeling met internationale projecten/credits (CDM/JI).
Als de regering en de Kamer het snel eens worden en de Eerste Kamer de wet ook aanneemt, is er een kans dat in oktober 2004 de dead line wordt gehaald voor het versturen van de allocatie-beslissingen. De Europese Commissie heeft dan, in juli, haar reactie op de Europese Allocatieplannen ook gegeven.

Op 14 mei had de Staatssecretaris voor VROM het wetsvoorstel CO2-emissiehandel naar de Tweede Kamer gestuurd (persbericht VROM). Hij vroeg de kamer het voorstel vóór het zomerreces te behandelen om inwerkingtreding op 1 oktober 2004 mogelijk te maken. Want dan wil men de beschikkingen over emissierechten naar de bedrijven sturen en de Emissieautoriteit installeren, zodat die de monitoringsprotocollen kan goedkeuren. In het voorstel neemt de regering een aantal adviezen van de de Raad van State (van 14 maart) over. De Raad had nogal wat commentaar op de .NOx-voorstel; maar dat onderdeel wordt pas later ingediend (zie verdere bespreking: juridische aspecten).

• VNCI: wetsvoorstel ontbeert de mogelijkheid van pooling en confronreet bedrijven met 2 instanties: provincie en NEa (chemiezine, 4 juni 2004)

Nederlands NAP Staatssteun?
Andere Lidstaten hebben bij overleg in Brussel opmerkingen gemaakt over de relatie van de allocatie van Nederlandse bedrijven en het programma van de regering om 100Mton aan CO2-credits in 2008-2012 op te kopen. Ze verwijten Nederland Staatssteun. Dat zal bij de beoordeling van de NAPs denken wij minder een rol spelen. Immers, andere landen kunnen dat echter ook doen en hoe om te gaan met de link van EU-emissiehandel en JI/CDM komt in de tweede NAP aan de orde (zie hier voor bespreking Staatsteun-test). Het Brits milieuministerie laat Ecofys UK middels een studie uitzoeken of de allocatie in andere Lidstaten niet leidt tot oneerlijke concurrentie van haar industrie.
-'Commissie niet krachtig genoeg bij aanpak Allocatieplannen?'

Eind  juni wil de Commissie haar beoordelingen gereed hebben. De Europese Commissie vindt enige vertraging niet erg: als de bedrijven maar genoeg voorbereidingstijd hebben vóór de start van de markt, jan. 2005 (artikel FD).

Grootschalige NEa-demonstratie: verslag eerste handelssessie (24 juni)
Op 24 juni vond de eerste New Values handelssessie plaats in het kader van de NEa-demonstratie voor de handel in NOx- en CO2-emissierechten. Tijdens de sessie sloten 12 handelende partijen evenzoveel transacties af. Vijf daarvan betroffen NOx-emissierechten en zeven CO2-emissierechten. Bij een totaal volume van 18.000 kg NOx-emissierechten, bedroeg de gemiddelde prijs € 1,40. Voor CO2 zijn er in totaal 31.000 ton emissierechten verhandeld tegen een gemiddelde prijs van € 9,40. De verwachting is dat deze prijzen niet ver van het werkelijke prijsniveau zullen liggen. En daarmee lijkt de NEa-demonstratie zijn belangrijkste doel te behalen: alle facetten van de daadwerkelijke handel nu al zo dicht mogelijk benaderen.

Tijdens de demonstratieperiode, is het handelsplatform van New Values geopend voor het invoeren van orders en het afsluiten van transacties. Elke donderdagmiddag, tussen 14.00 en 16.00, wordt er een intensieve handelssessie georganiseerd. Een moment waarop een groot deel van de ingeschreven handelaren actief zijn en er veel transacties gesloten worden.

Wat ging hier aan vooraf?

Behandeling in de Tweede Kamer, 31 maart.
Op 31 maart vond overleg plaats van de Tweede Kamer met bewindslieden Brinkhorst en Van Geel (zie verslag en zie ook de april column van Cozijnsen in de New Values Nieuwsbrief). De Kamer steunt het allocatieplan, maar dringt er bij de regering op aan zich voor de Nederlandse benadering hard te maken (d.w.z. groei; benchmarking; chemie doet deels mee). Anders zullen bedrijven, door een andere interpretatie door andere landen (valt chemie nu wel of niet onder het EU emissiehandelssysteem?), achtergesteld worden. Brinkhorst en Van Geel hielden de kamerleden echter voor dat andere Lidstaten juist vinden dat de Nederlandse allocatie te royaal is.

Brinkhorst legde de Kamer uit dat het de taak van de Europese Commissie is om verschillen in Allocatieplannen uit de weg te helpen en 'level playing field' bij emissiehandel te garanderen. Overigens zal de Commissie voor de volgende periode (2008-2012) de allocatiemethodiek harmoniseren.

De publieke tribune zat vol: "het doet er nu kennelijk toe, het gaat nu om geld, dat merk ik ook aan de frequentie en het niveau van het lobbywerk", constateerde PvdA-woordvoerder Samson.

Inhoud concept Allocatieplan
In het concept plan werd 94,1 Mton aan ruim 206 installaties van de emissiehandel-deelnemers toegewezen voor de periode 2005-2007 (zie de lijst met bedrijven met de allocatie ). Volgens gebruikte referentiescenario's zouden deze deelnemers 86,1 in 2005 uitstoten, dus 8 Mton extra ruimte.
Er is ook een lijst met 123 installaties die minder dan 25.000 kton CO2 uitstoten: die wil de regering liever om praktische gronden buiten het systeem houden. Het is niet te verwachten dat de Europese Commissie hier mee akkoord gaat; de Richtlijn zelf geeft al drempels aan. Overigens betreft het hier meestal installaties van grote concerns, die wel onder het systeem vallen.

Er is 4 Mton gereserveerd voor juridische claims en vergeten emissies (1,5) en niet geplande groei (2,5). De reserve die eind 2006 niet is aangesproken wordt verdeeld onder deelnemers. Er is rekening gehouden met sectorale groeicijfers (van 1,5-3%).
De Correctiefactor om de allocatie binnen 115Mton te houden (C in de rekenmethode) komt neer op 0,96 (-4%). De 94,1 Mton aan CO2-emissierechten wordt als volgt verdeeld over de sectoren (zie tabel).

Brief van VNO-NCW somt bezwaren tegen Allocatieplan op.
In haar brief zet de bedrijven-organisatie de bezwaren tegen het Allocatieplan op een rijtje: er is te weinig emissieruimte - wegens groei -; de regeling nieuwkomers moet praktischer (alloceer pas als je weet wat de emissies zijn); de inspraak is te kort; de kleinere deelnemers (<25kton) moeten úit het systeem blijven of via de 'opt-out'; men constateert rekenfouten bij een aantal allocaties. Verder pleit men voor een algehele hardheidsclausule en om de Europese Commissie te vragen achterblijvende en uit de pas lopende Lidstaten meer bij de les te houden.

• EnergieNed beschrijft in haar brief de problemen waar de energiebedrijven tegen aan lopen: andere groei- en allocatiecijfers dan industrie, onduidelijkheden in de 'nieuwkomersregeling', relatie met benchmarking en het kolenconvenant bijv.
• VNCI roept leden op gebruik te maken van inspraakrecht
  Op de Ledenvergadering van de VNCI, 2 maart, is naar voren gekomen dat een groot aantal bedrijven bezwaren gaat maken omdat bij hen de rekenregels niet goed zijn toegepast, ofwel zijn niet te reconstrueren. De VNCI meent dat het NAP nog niet klaar voor Brussel is en roept dan ook haar leden op van haar inspraakrecht (uiterlijk 14 maart) gebruik te maken (chemiezine wk 10.2004). De VNCI heeft zelf ook een commentaar gestuurd
• Electrabel is ontevreden: er wordt te weinig rekening met groei gehouden en er wordt te veel toegekend aan vervuilers: Electrabel wil meer alloceren aan gas dan aan kolen voor dezelfde MW stroomopwekking als het ware. Electrabel denkt niet zonder meer het kolenconvenant en benchmarking te kunnen uitvoeren. Men verwacht verder stijging van stroomprijzen (zie brief Electrabel).
• De petroleumindustrie (VNPI) wil meer emissieruimte: het produceren van shoner brandstof meer kosten;
• WNF vindt dat bedrijven niet moeten zeuren en eerst moeten afwachten of de Europese Commissie überhaupt de in vergelijking met andere Lidstaten ruime allocatie accepteert. Wel erkent woordvoerder Schöne dat de energiebedrijven twijfelen aan de investering van schonere centrales: die zijn pas over 8 jaar klaar en niemand weet hoe de allocatie van emissierechten dan verloopt. Eenzelfde toon hebben de brieven van SNM en Greenpeace.

Reactie in het kort van de regering op de ingediende bezwaren:
- allocatie van bedrijven die door de hantering van 2001/2002 als basisjaar door de ongunstige uitkomst in grote problemen  komen, wordt herzien;
-  Commissie wordt gewezen op verschillende hantering van begrip installatie en stookinstallatie binnen EU;
-  kleine installaties (<25kton) worden als aparte groep behandeld mocht de Commissie het buiten het emissie-systeem houden
   van deze bedrijven houden niet  accepteren;
-  van groeifactoren per sector word niet afgeweken;
-  korting van 4% (om binnen 115MT plafond te blijven) wordt ook over procesemissies gehanteerd (ook reducties mogelijk;
   aanvullende emissierechten ook te koop);
-  bedrijven die niet aan MJA of benchmarking meedoen krijgen een korting van 15%, ook als ze efficiënt zijn. het gaat er  n.l. om dat ze hun energie-efficiency target halen; en dat hebben deze bedrijven niet;
-  of en hoe de elektriciteitsprijs wordt beïnvloed door emissiehandel, hangt van ontwikkeling in EU af.
-  nieuwkomersregeling blijft gehandhaafd.

Regering en industrie bereiken akkoord over CO2-emissiehandel 2005-2007.
Op 13 januari bereikten regering en industrie een akkoord over CO2: EZ-minister Brinkhorst schreef hierover een brief aan Schraven, voorzitter van de VNO (artikel FD 14/1).  Dat akkoord brengt de totstandkoming het Nationaal Allocatieplan in een stroomversnelling.
In het akkoord staat eigenlijk hoofdzakelijk dat de energiesector en industrie samen maximaal 115 Mton CO2 per jaar van 2005-2007 mogen uitstoten. Dat is 6 Mton meer dan waar de ECN denkt dat deze sectoren in 2005 op uitkomen, inclusief groei (ECN rapportage dec 2003; zie tabel S.1). Die 115 Mton is beschikbaar voor bedrijven die aan emissiehandel meedoen, maar ook aan andere bedrijven. Het is nog niet duidelijk hoeveel elk bedrijf afzonderlijk krijgt.

Kabinet besluit over sectorale CO2-taakstellingen voor 2005 en 2010.
Het kabinet heeft op 16 januari, op basis van de RIVM/ECN-rapporten, een besluit genomen over de sectorale CO2-emissieplafonds voor 2005 en 2010. Dat wil zeggen over de eerste (2005-2007) respectievelijk voor de tweede emissiehandel-periode (2008-2012). Voor de eerste periode is voor industrie en energie tezamen 115 Mton beschikbaar (zie reeds hierboven). Voor de volgende periode 109Mton (zoals door ECN/RIVM beraamd). Voor de landbouw is in de eerste periode 7Mt, voor verkeer 38Mton en bebouwde omgeving 29Mton (VROM-persbericht). Op 23 januari heeft de regering hierover per brief de kamer ingelicht.

• Het LTO meent dat de streefwaarden voor haar sector een krimp met 25% inhoudt en kondigt juridische stappen aan. Zij doet dot op basis van een studie van KPMG/LEI voor de LTO/PT (persbericht 15 mrt).

• ECN rapport: 'Sectoral CO2-emissions in the Netherlands up to 2010'

Expert Meeting: Tweede Kamer debatteert over emissiehandel (11 febr)
Op 11 februari had de Tweede Kamer-Commissie VROM een aantal VROM en EZ en een aantal experts uitgenodigd voor presentaties en om met hen te debatteren over een aantal facetten van emissiehandel (zie kort verslag en het officieel Kamerverslag). De Commissie deed dat om zich te verdiepen alvorens op 17 maart met de minister in discussie te gaan over het Allocatieplan en het wetsontwerp emissiehandel.

Kabinet keurt Wetsontwerp Emissiehandel goed (persbericht VROM)
Op 19 dec. keurde het kabinet het Wetsontwerp emissiehandel, goed. Het bevat een nieuw hoofdstuk voor emissiehandel en de oprichting van een nieuwe toezichthouder, de Nationale Emissieautoriteit (NEa). Het wordt gebruikt om toewijzing van rechten en de handel erin t.a.v. NOx alsook van CO2 vanaf 2005 mogelijk te maken. Het wetsontwerp gaat nu naar de Raad van State voor advies (terug verwacht eind maart) en wordt daarna pas openbaar als het naar de Tweede Kamer gaat.

Centrale actuele discussiepunten CO2-emissiehandelcongres (29/1)
Op 30 januari 2004 gaven vertegenwoordigers van VROM, EZ op het Jaarlijkse NOx/CO2-emissiehandel Congres (30 jan), de stand van zaken met de voorbereidingen met het Nationaal Allocatieplan; het overleg heeft al heel veel opgeleverd; men heeft een groot aantal hobbels genomen, maar het concept allocatieplan was helaas nog niet klaar (werd 24 febr.).

• zie presentaties van 29/1

Wel werden de aanwezigen getrakteerd op de uitgangspunten voor het berekenen van emissierechten en een aantal rekenvoorbeelden. De aanwezigen hoorden een en ander aandachtig toe. Er was discussie over de grenzen die werden gehanteerd; er werd gewezen op wellicht onrechtvaardige situaties; er waren vragen over relatief gunstige behandeling van bedrijven met een benchmarking convenant en een extra emissierechtentoekenning bij WKKs.

De Nederlandse Emissie Autoriteit i.o. (NEa) wees er op dat de ontwerpwet bij de Raad van State ligt en dat onduidelijk is wanneer het wordt ingediend bij de Tweede Kamer en of het wel op tijd effectief is (zie verder onder juridische aspecten). De NEa haastte zich door te zeggen dat het zaak is snel CO2-vergunning en CO2-rechten aan te vragen en een monitoringprotocol bij de NEa in te dienen.

Grootste onzekerheden blijken nu te zijn:
1) lukt het om de wetgeving snel gereed te hebben, om de besluiten - nodig voor 1 jan 2004 - op te baseren?
2) lukt het de bedrijven op tijd om hun monitoringplannen gemaakt te hebben, in overeenstemming met de eisen van de EU-richtlijn?
3) lukt het om het Allocatieplan overeind te houden als de andere Lidstaten het anders en vooral moeilijker voor bedrijven hebben gemaakt?
4) lukt het om de emissiemarkt een Toezichthouder te geven die nodig is, die ook let op de handel en de marktontwikkelingen en die ingrijpt bij marktverstoringen?

Om deelnemers op de hoogte te houden geven VROM, EZ en het VNO onder redactie van Ecofys een tweewekelijkse CO2-Emissiehandel Nieuwsbrief (klik hier voor recentste) uit. (opgave nieuwsbrief)

Kansen voor Corus en Arcelor met emissiehandel Corus zoekt met Arcelor en TKS in EU-consortium (ULCOS) naar klimaat- neutraal staal: Corus zal met eendergelijke benadering voordelen van emissiehandel kunnen krijgen: emissiehandel bevordert innovatie op CO2-gebied. (Zie bericht FD)

Snelle ontwikkelingen bij Nederlandse overheid en bedrijfsleven om aan te sluiten bij het Europees emissiehandelssysteem (foto www.planetark.org)

Besproken Allocatiemethode
Wat allocatiemethode betreft streeft het rijk naar een absoluut getal en men  steltde volgende formule voor

Voor de allocatie van emissierechten t.a.v, een warmtekracht centrale (WKC), heeft men een formule gekozen, waarbij rekening gehouden wordt met geproduceerde GWh, geproduceerde wamte in TJ en de conversiefactor van TJ naar CO2 in vergelijking met de opwekking daarvan in een aparte stookinstallatie.

Commissie Vogtländer adviseerde de regering aan EU-emissiehandel mee te doen.
Op 15 januari 2002 had Vogtländer dit advies aan ministers Jorritsma (EZ) en Pronk (VROM) aangeboden. Het eindadvies en de samenvatting zijn op de site van de Commissie beschikbaar. Beide ministers zijn het eens met het advies dat emissiehandel, m.n. op EU-niveau een goed instrument voor klimaatbeleid is. Het is werkbaar voor bedrijven en het geeft de overheid  zekerheid. 
Ook het Wereld Natuur Fonds (WNF) en Stichting Natuur en Milieu (SNM) verwelkomen milieuhandel, zij het onder stricte voorwaarden en als het op EU-niveau wordt ingevoerd (artikel NRC). Het Centraal Planbureau stelt in haar advies aan Vogtlander dat de uitvoeringskosten van een nationaal systeem te duur zijn.

Hoofdconclusie van de Commissie "Naar aanleiding van haar onderzoek is de Commissie tot de conclusie gekomen dat emissiehandel een haalbaar, wenselijk en efficiënt instrument is voor het bereiken van de CO2 -doelstellingen.De Commissie trekt deze conclusie omdat voor Nederland de maatschappelijke baten (economische en milieu-effectiviteit) groter zijn dan de maatschappelijke lasten (instandhouding van het systeem). Dit geldt voor een nationaal systeem en in sterkere mate wanneer een internationaal (Europees) systeem zou worden ingevoerd.  Door het recente voorstel voor een Europese Richtlijn voor emissiehandel komt Europese handel meer in beeld. Om praktische redenen is gefaseerde invoering van emissiehandel gewenst. Het draagvlak voor het concept van emissiehandel in Nederland zoals door de Commissie voorgesteld is breed, hoewel over bepaalde onderdelen ervan geen volledige overeenstemming bestaat".

Analyse
Het helder geschreven advies is duidelijk ten aanzien van de hoofdconclusie: op EU-niveau bespaart emissiehandel maatschappelijke kosten en voorkomt het concurrentieproblemen. Wat gemist wordt is een indicatie hoe dat voor individuele bedrijven uitpakt. Het advies is minder duidelijk over de gewenste situatie als het EU-systeem er in 2005 niet komt of met grote vertraging. Je zou verwachten dat Nederland zich dan alvast moet voorbereiden op EU-emissiehandel.  Maar men kiest er voor dan gefaseerd grote bedrijven, kleinere bedrijven en vervolgens individuele burgers en verkeer aan nationale emissiehandel mee te laten doen. Er wordt daarbij een arbitrair onderscheid gemaakt tussen energie-intensieve bedrijven (niet-afgeschermd) en andere bedrijven. Om concurrentieverstoring te voorkomen wil men de eerstgenoemde bedrijven efficiency-normen (performance standards) opleggen en onder andere bedrijven emissiequota veilen om onder de ecotax uit te komen.
Betwijfeld kan worden of er op zo'n manier wel een goedkope emissiemarkt ontstaat. De meeste kans op een bloeiende emissiemarkt is als alle bedrijven daaraan meedoen. De markt bevordert eerlijke concurrentie en biedt voor deelnemers goedkopere reducties.

Op het punt van de elektriciteit kiest men er voor energie-intensieve bedrijven aan te slaan op de emissies van de opwekking daarvan (downstream). Men krijgt een nationaal gemiddeld (forfait) CO2 per kWh opgelegd, waardoor keuzes voor schonere energie niet mogelijk zijn. Voor emissies van de overige elektriciteitsopwekking worden leveranciers aangeslagen (midstream). De meeste kans om energie-opwekking met minder emissies (schone energie) te krijgen is als de energiesector voor alle emissies aangeslagen wordt (upstream). Kosten van die sector kunnen dan doorberekend worden. Dat is het voorstel van de Europese Commissie.

Dit is ook een van de kritiekpunten van het MKB. Dat vindt dat een gekunsteld onderscheid tussen energie-intensief en minder intensief emissiehandel bij de
energielevering en emissiehandel voordelig is voor energieleveranciers en grote bedrijven en nadelig voor kleinere bedrijven.

Studie CPB naar effect van emissie-handel op BNP
Het CPB concludeert dat in de Nederlandse situatie, emissiehandel de kosten voor het realiseren van de Kyoto doelstellingen aanzienlijk beperkt. Zonder emissiehandel zijn de kosten voor Nederland drie maal hoger dan met emissiehandel. Zonder emissiehandel wordt een vermindering van 0,6 % van het BNP in 2010 voorzien, met emissiehandel een vermindering van 0,1 –0,2%. Nederland profiteert  relatief veel van emissiehandel omdat de kosten van maatregelen en aanpassing in Nederland hoger liggen dan het EU-gemiddelde. Men vindt dat Nederland, zonder emissiehandel duurdere maatregelen zal moeten inzetten (w.o CO2-opslag,) en verdere uitfasering van kolen is dan ook noodzakelijk (www.cpb.nl )

Adviezen SER
De SER heeft op 19 mei 2000 advies gegeven over emissiehandel voor klimaatbeleid. Ze adviseert de regering om vooral deel te nemen aan Europese handel in emissierechten. Ze stimuleert nationale experimenten, als dat onder duidelijke voorwaarden gebeurt (afspraken, monitoring, handhaving, duidelijke rol overheid e.d.). Vakbeweging, werkgevers en de land- en tuinbouwsector gaven aan toekomst in emissiehandel te zien door met kosteneffectieve emissiereducties bij te dragen aan klimaatbeleid.

De SER pleit in haar concept advies - Advies Nationale CO2-emissiehandel in Europees perspectief -voor snelle invoering van Europese CO2emissiehandel. Ze stelt dat bij een EU-emissiehandelssysteem minder concurrentieproblemen spelen. De prestatienorm (afspraken over efficiency), die in een nationaal systeem nodig is, kan dan achterwege blijven. Een systeem met een emissieplafond is goed werkbaar, Vooral als bedrijven die schoner zijn meer emissieruimte krijgen en vervuilende extra rechten moeten kopen. Daarbij is van belang welke sectoren meedoen, om tot lagere marktprijzen te kunnen komen (SER-behandeling: 22 maart).

Onderzoeksrapport ECN Allocatie-effecten
Op verzoek van VROM heeft ECN onderzoek gedaan naar de economische effecten van diverse allocatiemethodes over de periode 1990-2030: Economic effects of grandfathering CO₂ emission allowances (apr. 2002). Men concludeert het volgende:

• wanneer de overheid gratis emissierechten verstrekt (grandfathering) in een EU-handelssysteem van 2010-2030 zal slechts 10-25% daarvan onderling tegen marktprijs verhandeld worden. 

• De handel leidt dan wel tot grote vermogensoverdrachten (1,4 (peiljaar 2010) - 44 miljard Euro(peiljaar 2030)) . 

• Voor individuele sectoren kan dat oplopen van 2 - 15% van de sectoromzet (afhankelijk van de sector, het peiljaar en de specifieke beleidsvariant).

• om deze vermogenseffecten te vermijden is een eenvoudiger allocatie- en handelssysteem nodig;

• Hoewel de vermogensoverdrachten in een aantal varianten gemiddeld veel groter zijn dan in andere varianten, zijn de totale maatschappelijke reductiekosten aanzienlijk lager in andere varianten.

VNO-NCW heeft mei 2001 een brochure uitgegeven met informatie over hoe in Nederland verhandelbare emissierechten een werkbaar instrument kan zijn. In een artikel, "Emissiehandel is aantrekkelijk voor het bedrijfsleven", in het Financieel Dagblad van 17 mei, geeft Korten namens het VNO-NCW aan dat men bij emissiehandel - net zoals bij convenanten - het liefst geen absolute emissie-verplichtingen ziet, maar efficiency-eisen en dat vrijwilligheid belangrijk blijft.

NOx-emissiehandel (stikstofoxiden)
Stand van zaken:

• NOx-systeem gaat in 2005 officieel van start. Vrom wil al dat bedrijven eerder vrijwillig het monitoringssysteem in hun bedrijf opzetten. Verder is er de Nederlandse Emissie Autoriteit io (NEA) en een Bureau Registratie Emissies (BRE) ingesteld.
  • Het VNO en de VNCI willen uitstel van de start van NOx-handel als er geen correcties in het wetsvoorstel plaatvinden. Het gaat om de volgende punten:
    - men wil dat de NOx-regeling - met scherpe verificatie en normen - achterwege blijft voor bedrijven die tot 2008 ook niet met CO2-handel mee hoeven doen. Het gaat om bedrijven met een uitstoot van 25.000 ton CO2 of minder.
    - men wil het toezicht in één hand. Voor CO2 is dat de NEa; voor NOx is dat de NEa én de provincie;
    Op 26 oktober praat de Tweede Kamer over de regeling.
    Zie chemiezine 6/10
  • Bedrijven zal worden gevraagd monitorings-protocollen voor NOx voor te bereiden en in te dienen bij de NEa io; men krijgt daarbij ondersteuning van een helpdesk.
  • De werkgroep Monitoring heeft aanbevelingen vastgelegd in een programma van eisen. Er zijn een proefprojecten georganiseerd in enkele bedrijven om een monitoringsprotocol op te stellen.
  • Annemarie van der Rest (Shell), de voorzitter van deze werkgroep, heeft één grote aanbeveling voor de bedrijven: "Begin op tijd aan het monitoringsprotocol te werken! Het maken van een protocol kost namelijk meer tijd en moeite dan veel bedrijven denken." (zie artikel nieuwsbrief NME)
• Wetsvoorstel Wet Milieubeheer (i.v.m. emissiehandel) en AmvB NOx-emissiehandel (NOx-standaarden) worden in de loop van 2003 naar de Tweede Kamer gestuurd, alsmede een Monitoringsregeling (zie hier voor het voorlopig wetsontwerp)

• Ongeveer 230 deelnemers,  verplicht vanaf 2004, namelijk:
  - Stook- en (afval)verbrandings- installaties, inclusief drogers, bepaalde typen (proces)fornuizen, stationaire motoren e.d. met gez. opgesteld vermogen van 20 MW_th
  - Procesinstallaties: voor productie o.a. ijzer, staal, aluminium, vlak glas, hol glas, cement, salpeterzuur, roet, actief kool of magnesium.

• Allocatie zal plaatsvinden middels een prestatienorm (PN); deze norm is op 29 januari 2004 aangepast (begint iets ruimer, maa moet sneller naar beneden).:
  - Voor procesemissies: prestatienorm als kg NOx per ton product. Dit zal lopen van 0,44 to 7 kg NOx.ton product, afhankelijk van het product (van zink tot magnesium en actieve kool)
  - Voor stook- en afvalinstallaties: prestatienorm als gram NOx per gebruikte gigajoule energie, zie tabel:

  2005	2006	2007	2008	2009	2010
  68 g/GJ	63	58	52	46	40

• Zie site van ministerie VROM over NOx-emissiehandel voor documenten;
• Twee NOx-emissiehandelsplatorms zijn inmiddels in de lucht (Chemiemagazine, 22 okt)
  • www.emissiebeurs.nl (Emissioncare/Triple Deal (Abn-amro), gesteund door de VNCI en
  • New Values (Rabo/Tennet).
  • Amsterdam Capital Trading: ook hier kunt u voor koop en verkoop van NOx-emissierechten terecht [en CO2]
• Marktverwachting. Gezien de te maken reductiekosten (volgens Novem-studie van 0,11 € - 3€/kg NOx) zijn marktprijzen van 1 – 5 € / kg NOx te verwavchten, met pieken halverwege en aan het eind van het jaar
  • Recent aanbod: 3,60 €

  • Werkgroep Handelsplatform NOx zegt dat er tot 2006 voldoende NOx-rechten aanwezig zijn om te verhandelen en dat er vanaf 2010 een tekort is van 20 ton NOx; extra reductie-investeringen zijn dan nodig

  • De banken verwachten een volume van 15-30 mln € per jaar (10.000 ton) met een 'transactie-fee' vanaf 0,05 €/Kg NOx

• De regering heeft de motie overgenomen van Middelkoop/Crone (motie 27 089, nr 11) waarin wordt opgeroepen dat Nederland alleen emissierechten dient te kopen van industrielanden die emissies gereduceerd hebben (via 'joint implementation'). Deze motie richt zich op aankopen door Nederland (bijvoorbeeld via zgn. ERU PT-subsidie). Dit neemt niet weg dat aan individuele bedrijven deze beperking niet kan worden opgelegd. Zij kunnen emissierechten kopen op de markt of van bedrijven of landen die emissieruimte over hebben.

• In het antwoord op de Kamervraag van Molenkamp n.a.v. de Belgische publicaties gaat de milieuminister in op de rol van de overheid, niet op de ruimte die bedrijven al dan niet hebben (2001/2002, vraag 984).

• Op een conferentie gaf een woordvoerder van EZ aan wel brood te zien in het kopen van credits van projecten in Rusland.

Ratificatie door Nederland en EU van het Kyoto Protocol.

Europese Unie en Nederland ratificeren Kyoto Protocol: op 1 juni heeft de EU gezamenlijk met de Lidstaten zoals afgesproken het Kyoto Protocol geratificeerd. Ook Japan heeft geratificeerd. Russisch President Putin heeft aan EU-Commissaris ratificatie toegezegd; dit wordt eind 2002 verwacht. Als nog een aantal Oost-Europese landen, w.o. Polen, ratificeert, treedt het protocol in werking.

In verband met noodzakelijke wijzigingen in de Wet milieubeheer had Pronk op 3 april 2001 een discussienotitie 'Met Recht Verantwoordelijk',  (TK 27664 nr. 1) naar het parlement gestuurd, waarin veranderingen in de opzet van de Wet milieubeheer worden besproken. Het gaat o.a. om emissierechten en vergunningen per concern en bedrijventerrein. Ook wordt aandacht besteed aan de positie van derden-belanghebbenden en NGO's.Dit stuk werd 14 juni met de Tweede Kamer besproken. Op 27 juni vond een publieksbijeenkomst plaats. Inmiddels zijn consultaties begonnen.