Tweede Kamer debatteert over Klimaatplannen EU [Energeia, 28 febr]
Nederland legt nadruk op 30% CO2-reductie, 'Shell lobbyt klimaatbeleid kapot'

DEN HAAG (Energeia) - De Nederlandse ministers Maria van der Hoeven (Economische Zaken) en Jacqueline Cramer (Vrom) gaan zich in Europees overleg hardmaken voor het verder uitwerken van hogere CO2-doelen: niet een CO2-reductie van 20% in 2020, maar 30%. Een groot deel van de Tweede Kamer vindt dat het 30%-scenario niet voldoende is uitgewerkt in de Europese klimaatplannen. Alleen VVD en PVV vinden 30% te ver gaan.

De Tweede Kamer vergaderde woensdag ruim zes uur lang over het klimaatplan van de Europese Commissie. Dat omvat onder meer duurzame energiedoelen voor alle lidstaten en regels voor het emissiehandelsstelsel na 2012 en CO2-afvang en -opslag. De komende tijd wordt er in Europees verband vergaderd over de maatregelen, te beginnen met een bijeenkomst donderdag in Brussel.

Het is volgens de Kamer belangrijk dat er volledige duidelijkheid is over het 30%-scenario. Als de EU dat concreet uitwerkt, laat het andere landen zien dat het Europa menens is met zijn belofte om een extra inspanning te leveren als andere landen (Amerika, China, India) ook meedoen. "Het versterkt de Europese onderhandelingspositie op de top van Kopenhagen [eind 2009, red.] als er ook een concreet voorstel ligt voor 30%", aldus Liesbeth Spies (CDA)

Daar heeft Nederland ook voortdurend voor gepleit, antwoordde minister Cramer. "En de methodiek zit ook in de plannen verwerkt. Er staat in wat er wijzigt als het doel 30% CO2-reductie wordt in plaats van 20%." Maar de Kamer wil ook "rekensommen en akkoorden zien", zoals Wijnand Duyvendak (Groenlinks) zei. Want juist hierover wordt het onderhandelen moeilijk, omdat dit de écht pijnlijke maatregelen worden, zo is het idee. Volgens Cramer zijn de reductiedoelen voor 30% wel "grotendeels verkend", maar staan ze niet in het klimaatpakket beschreven.

Alleen de VVD en de PVV willen niks weten van een doelstelling van 30% CO2-reductie. "30% is dromenland", vond Helma Neppérus van de VVD. "Wij zijn voor reële doelen." Barry Madlener van de PVV vindt het sowieso niet zinvol als Europa iets doet, terwijl de rest van de wereld stilzit. De Europese acties zijn dan "betekenisloos", vindt de PVV-er.

Europa lijkt het aardig eens

De Europese klimaatplannen vallen goed bij de meeste lidstaten van de Europese Unie. De ministers van Energie van de EU-landen bespreken het plan donderdag de eerste keer. In vooroverleg hebben alleen België, Oostenrijk en enkele Oost-Europese landen geklaagd dat hun doelen te hoog gegrepen zijn. Waarschijnlijk zijn de andere lidstaten echter niet bereid tot nieuwe onderhandelingen.

Europees Commissaris Stavros Dimas (Milieu) toonde zich optimistisch dat er een wereldwijd akkoord over klimaatbescherming komt. De onderhandelingen daarover beginnen binnenkort, als vervolg op een afspraak op Bali. Dimas meent dat eind 2009 een akkoord mogelijk is, zei hij donderdag bij een lezing voor de European Policy Centre in Brussel. Het akkoord moet de CO2-uitstoot beperken na 2012.

Verder gaat de Nederlandse regering zich hard maken voor het zo veel mogelijk veilen van emissierechten. Er zijn een aantal sectoren waarvan de Europese Unie nu nog bekijkt of ze wel of niet mee moeten doen aan het veilen van emissierechten, wat vanaf 2013 wel gaat gelden voor de elektriciteitsproducenten. Bedrijven als bijvoorbeeld Corus, die door het kopen van emissierechten concurrentienadeel oplopen ten opzichte van bedrijven elders ter wereld, krijgen een uitzonderingspositie.

Voor de staalsector is dat, voorlopig, begrijpelijk, vond Diederik Samsom van de PVDA. Maar andere bedrijven "proberen het hele klimaatbeleid kapot te lobbyen", aldus Samsom. Hij noemde daarbij Shell als voorbeeld. Het Nederlands/Britse oliebedrijf heeft er volgens Samsom voor gezorgd dat raffinaderijen onder veiling uit lijken te komen. Zij staan nu op het lijstje van sectoren waarover de Europese Unie later nog een beslissing moet nemen, terwijl raffinaderijen volgens Samsom in de conceptplannen gewoon mee moesten veilen. "We moeten niet zwichten voor de druk van Shell", aldus Samsom.

Minister Van der Hoeven antwoordde Samsom dat ze had overwogen om een brief van een aantal andere EU-lidstaten te steunen. Daarin wordt gepleit voor snelle duidelijkheid op dit punt en veel veilen. Daarmee is de Nederlandse regering het eens, aldus Van der Hoeven. Maar in de brief wordt ook gepleit voor een importheffing op producten die zijn geproduceerd in landen die weinig of niets aan CO2-reductie doen. Zo worden de Europese bedrijven ook beschermd tegen concurrentie uit andere werelddelen. Van der Hoeven ziet dat echter niet zitten. "Het kan namelijk leiden tot importheffingen op Europese producten in andere delen van de wereld."

Liesbeth Spies (CDA) maakte zich zorgen over de veiling van rechten. "Iedereen mag daaraan meedoen. Dus ook hedge funds? Daar hebben wij grote moeilijkheden mee", aldus Spies. Minister Van der Hoeven is het de bedoeling dat de CO2-markt zo veel mogelijk functioneert als andere markten. Dus compleet met banken en investeerders, want die zorgen voor liquiditeit. Wel zei Van der Hoeven toe dat de Nederlandse regering, die al in de periode 2008-2012 een klein deel van de rechten veilt, naar aanleiding van die veilingen gaat bekijken of de regels misschien aangepast moeten worden.

In de Europese onderhandelingen over het klimaatpakket legt Nederland volgens Cramer de nadruk op vier punten: betere criteria voor de duurzaamheid van biomassa en biobrandstoffen, de ecodesign-richtlijn (die energiezuinigheid van huishoudelijke apparaten regelt), CO2-afvang en -opslag en een goed functionerend emissiehandelsstelsel.

Het debat werd afgesloten met elf moties. Uiteindelijk is er daarvan maar één aangenomen: een motie van Boris van der Ham (D66) en Neppérus die beoogt dat "de regering zich inspant om binnen de EU-afspraken ruimte te maken voor gezamenlijke projecten voor opschalen en ontwikkelen van schone energie".