Brussel. Tijdens de warmste herfst in drie eeuwen schreef premier Balkenende met de Britse premier Blair een verontrustende brief. „Catastrofale keerpunten” worden gepasseerd als vergaande maatregelen tegen uitstoot van broeikasgas op korte termijn uitblijven, aldus de twee in oktober aan hun collega’s in de EU.

Balkenende raakte definitief overtuigd van het klimaatprobleem tijdens het zien van Al Gore’s broeikasfilm An Inconvenient Truth. De Brits-Nederlandse zorgen worden in veel Europese hoofdsteden gedeeld. De Duitse bondskanselier, en voormalig milieuminister, Angela Merkel heeft klimaatverandering zelfs bovenaan de agenda geplaatst van het komende EU-voorzitterschap door Duitsland.

„Waar 2006 het jaar van de gebroken warmterecords is, hoop ik dat 2007 het recordjaar van de aanpak wordt", aldus Jos Cozijnsen. Hij adviseert bedrijven en overheden over de handel in emissierechten van het broeikasgas CO2. Om aan verplichtingen voor verminderde CO2-uitstoot in het Kyoto-protocol te voldoen draait de EU tot 2008 proef met een systeem van emissiehandel. Momenteel beoordeelt de Europese Commissie, het dagelijks EU-bestuur, allocatieplannen van de lidstaten. Hierin geven ze aan hoeveel emissierechten ze hun bedrijven en instellingen, bijvoorbeeld universiteiten met een flinke verwarmingsinstallatie, tussen 2008 en 2012 willen geven. In die periode moet de EU de CO2-uitstoot terugbrengen tot acht procent onder het niveau van 1990. „We zitten daar nu tien procent boven, dus dat is een flinke inspanning”, aldus Cozijnsen.

De Commissie heeft een groot deel van de allocatieplannen afgewezen. „De ambities van de lidstaten lijken te laag om de doelstelling te halen, maar dat is vooral spel. Ze willen hun industrieën niet onnodig strenge normen opleggen en laten het aan de Commissie om de ‘bad guy’ te spelen. Ze gaan ervan uit dat die als onafhankelijke scheidsrechter straks strenge, maar eerlijke normen oplegt, waarmee het doel alsnog wordt bereikt.”

Het Kyoto-protocol bepaalt dat vóór 2008 afspraken worden gemaakt voor de periode na 2012. De Duitse milieuminister Sigmar Gabriel zei er vorige week in Brussel naar te streven dat de EU zich bij de voorjaarstop in juni vastlegt op 30 procent minder uitstoot in 2020. „Duitsland is dan bereid 40 procent voor zijn rekening te nemen”, zei Gabriel. In januari komt de Commissie al met voorstellen hiertoe. Een herwaardering van kernenergie, waarbij weinig CO2 vrijkomt, is daar vermoedelijk onderdeel van. In februari en november komen nieuwe en waarschijnlijk alarmerende klimaatrapporten uit die de roep om maatregelen zullen versterken.

Mogelijk leidt dit ertoe dat het goede EU-voorbeeld eind 2007 wordt gevolgd tijdens internationale klimaatonderhandelingen op Bali. Vooral de VS moeten worden overtuigd. Cozijnsen is daar op de langere termijn niet sceptisch over. „Bush heeft zich te fel tegen Kyoto gekeerd om daar alsnog mee in te stemmen. Maar een nieuwe regering zal meedoen, simpelweg omdat veel Amerikanen dat willen.”

(c) NRC Next

Europees klimaatvoorbeeld

Alarmerende situatie versterkt roep om extra maatregelen tegen de uitstoot van CO2