15 juni 2006 DEN HAAG (Energeia) - Nieuwe elektriciteitscentrales in Nederland worden niet gekort in hun CO2-emissierechten. En de korting op de uitstootrechten van oude centrales komt ten goede aan de energie-intensieve industrie. Dat zijn twee belangrijke punten uit het allocatieplan 2008-2012 die direct verband houden met de oplossing die wordt gezocht voor de problemen van de energie-intensieve industrie. Dat zei minister Brinkhorst van Economische Zaken vandaag in een Kamerdebat over het allocatieplan.
Dat is nog maar een ontwerp, de sector kan er nog bezwaar op maken en ook de Europese Commissie moet er zich nog over buigen. Toch was het overleg van vandaag eigenlijk het enige moment waarop de Tweede Kamer zich erover uit kon spreken. Kamerbreed was hier onvrede over. "Hebt u eigenlijk wel aan ons gedacht? Of was u ons vergeten?", vroeg Wijnand Duyvendak (Groenlinks) zich verbaasd af. De politici wilden eerst de inspraakreacties afwachten en meer duidelijkheid krijgen wat andere landen zoals Duitsland en België doen.
CDA-Kamerlid Liesbeth Spies zei "buitengewoon huiverig" te zijn nu al ja te zeggen tegen het alloctieplan. Ze is bang een "blanco cheque" te geven. "De Kamer moet hier nog een keer naar kijken na het zomerreces", viel Duyvendak haar bij. "Dan gaat het rapport maar twee maanden later naar Brussel", zei Spies. Eigenlijk moeten alle landen hun allocatieplan voor de tweede fase uiterlijk 30 juni in Brussel inleveren. Dat lijkt voor Nederland echter sowieso onhaalbaar, omdat de inspraaktermijn pas op 4 juli afloopt.
Staatssecretaris Van Geel zei dat het kabinet toch niet zo lang kan wachten, anders komt de regering in tijdsproblemen. "De Europese Commissie kan vragen en opmerkingen stellen. Daarna moeten wij mogelijk nog regels en wetten aanpassen naar aanleiding van nieuwe onderdelen van het allocatieplan. Dan moeten we nog rekening houden met een bezwaarprocedure tegen het toewijzingsbesluit bij de Raad van State. Als dat allemaal is afgerond, zitten we tegen het eind van 2007."
Het kon de Kamer niet overtuigen. Groot-Brittannië heeft ook al aangekondigd zijn allocatieplan te l0aat in te dienen, wist Paul de Krom (VVD) te melden. Waarom kan Nederland dat dan niet? De aap kwam uit de mouw toen Brinkhorst meldde dat hij "een signaal" van de Kamer wenste dat zijn voorstellen over het niet korten van nieuwe centrales en het toebedelen van de korting op bestaande centrales aan de energie-intensieve industrie op goedkeuring van de Kamer kan rekenen. Dat zijn "wezenlijke elementen" voor een oplossing voor het consortium van negen bedrijven, dat volgens Brinkhorst niet tot na het zomerreces kan wachten.
Volgende week zal de minister van Economische Zaken de Kamerleden in een vertrouwelijk overleg inlichten over de stand van zaken rond de onderhandelingen van oud-Hoogovens topman Fokko van Duyne. Diezelfde of de daaropvolgende week wordt het vanmiddag geschorste debat over het allocatieplan 2008-2012 hervat, zo kwamen Kamer en minister overeen.
Duidelijk is dat er wat sommige fracties betreft nog wat harde noten gekraakt moeten worden over het allocatieplan. Zo is er de korting van 15% op de allocatie aan energiebedrijven. Waar komt dat cijfer vandaan, vroeg Spies zich af. En levert dat geen extra verschillen op tussen de elektriciteitsprijs in Nederland en Duitsland, wilde De Krom weten. Het percentage van 15% is de uitkomst van een overleg met België en Duitsland, antwoordde Brinkhorst. "Duitsland gaat de energiebedrijven ook 15% korten, dat staat in hun ontwerp-allocatieplan. En België houdt ook een korting aan van 15%. En het is mijn sterke inzet dat ten opzichte van Duitsland geen grotere prijsverschillen ontstaan."
Nederland wil in de tweede fase van het emissiestelsel 4% van alle rechten veilen. Diederik Samsom (PVDA) vond dat niet ver genoeg gaan. "Waarom niet 10%, wat Europa maximaal toestaat?" Brinkhorst zei dat hij ook 10% wil veilen. "Want 10% van wat de elektriciteitssector krijgt is 4% van het totaal." Maar Duitsland veilt niet. Brinkhorst: "Met de opbrengst van de veiling, zo heb ik met minister Zalm [Financiën, red.] afgesproken, wordt de compensatie van EUR 52 per huishouden voor de gestegen energieprijzen betaald. Die wilde u, dus dan moet ik een manier zoeken om dat te betalen."
Verschillende oppositiepartijen vinden dat het nieuwe allocatieplan niet ver genoeg gaat. De totale hoeveelheid uitstootrechten blijft gelijk, terwijl er over 2005 een overallocatie van bijna 8% bleek te zijn. Dat is veel te veel ruimte, vindt Samsom. "De industrie kan nog twee à drie jaar op zijn handen blijven zitten en niets doen", aldus het PVDA-Kamerlid. "Het eerste handelsjaar is er nauwelijks geïnvesteerd in beperking van de emissie. Door overallocatie was de prikkel daarvoor te klein. Emissiehandel is alleen succesvol als schaarste wordt gecreërd", vond ook Tineke Huizinga van de Christenunie.
Minister Brinkhorst was het daar (uiteraard) niet mee eens. Hij wees erop dat in de tweede allocatieperiode veel meer bedrijven onder het stelsel van emissiehandel vallen: 500 tegen 207 nu. Bovendien gaat de minister uit van economische groei, waardoor meer geproduceerd wordt. Daardoor gaat het plafond vanzelf meer knellen, redeneert Brinkhorst. CDA en VVD steunen Brinkhorst hierin. Zo lang Nederland de Kioto-doelstellingen haalt, en dat lijkt te lukken, hoeft het emissieplafond van Spies en De Krom niet omlaag.