Prijscorrectie CO2-rechten mei 2006: nog vaak onjuist geinterpreteerd (31/12)

De prijsval in mei 2006 na het uitkomen van de verificatierapporten over de emissie van bedrijven in 2005 wordt nog steeds onjuist geinterpreteerd. Analisten en journalisten hebben het nog steeds over een 'beurskrach' of het ineenstorten van de emissiemarkt. Zie bijvoorbeeld een artikel in het Jaaroverzicht van de Volkskrant van 30 december:

"Het lijkt aanvankelijk zo’n succes, de Europese markt voor emissierechten, waar vervuilende bedrijven rechten moeten kopen als zij te veel kooldioxide uitstoten. Milieuvriendelijke bedrijven kunnen er geld verdienen door de emissierechten te verkopen die zij overhouden. Maar eind april stort de markt in, omdat er zo veel emissierechten boven de markt zweven dat niemand ze meer wil hebben. De prijs keldert van 30 euro naar 11 euro per ton kooldioxide. De reden: een aantal Europese landen wil het eigen bedrijfsleven de hand boven het hoofd houden door meer emissierechten toe te kennen dan nodig is (zie artikel)".

Transactievolume groeit
Ten onrechte wordt gezegd dat 'niemand meer rechten wil hebben'. Zie het scherm hiernaast (eerste tabel): er werd nog nooit zoveel verhandeld per dag als na de daling van de prijs: 3 tot soms 5 miljoen aan emissierechten. In 2005 werd 250 Mton verhandeld; in 2006 817 Mton. Daarvan werd 72% (683 Mton), via handelaren (OTC) verhandeld; 28% (234 Mton) via emissieplatforms. Fortis verwacht dat het in 2007 meer dan 1,5 miljard wordt.

CO2-markt: compliance-markt.
Men vergeet dat de emissiemarkt in eerste instantie een 'compliance' markt is. Er waren in 2005 en nu nog steeds vele bedrijven en sectoren 'short' aan emisierechten; en men heeft deze nodig om aan verplichtingen te voldoen.

                                                                                  | mei 2006

Het scherm van een emissiehandelaar: dalende prijs, stijgende transactie-volumes


De spread tussen emissierechten '06/'07 en die van 2008 is sinds mei 2006 gestegen naar 12 €

 

En bovendien bleef de prijs voor emissierechten voor na 2008 hoog (zie tweede tabel). Daarnaast blijkt er vijf- tot zeskeer zoveel verhandeld te worden als voor compliance nodig is, i.v.m. speculatie en beleggingen. De markt schat in dat de schaarste na 2008 toeneemt en dat een prijssignaal nodig is. De Europese Commissie heeft inderdaad de Allocatieplannen voor de tweede periode 2008-2012 flink gekort. In januari valt het oordeel over het Nederlandse Allocatieplan.

2005 was uitzonderlijk jaar
Het jaar 2005 kenmerkte zich door een zachte winter en een lage economische groei. Daardoor waren de emissies lager dan verwacht. Natuurlijk is het moeilijk emissies te voorspellen en was de allocatie van emissierechten in deze proeffase royaal. Maar het is niet zo dat met emissierechten is gesmeten. De Allocatieplannen werden gecontroleerd door de Europese Commissie, die er bij veel landen heel wat van af haalde. Als het royaal was, dan was het in commissie.
Maar halverwege 2006 merkten energiebedrijven in Europa dat ze al over de helft van het emissiebudget voor het jaar waren: de winter begin 2006 is extra koud geweest en de zomer haalde eveneens records. Ook energiebedrijven in Polen zijn al door de overschotten heen. De vraag naar emissierechten is na mei eigenlijk hoog gebleven.

Prijscorrectie was nodig
Ik zie de prijsval meer als een 'prijscorrectie'; handelaren hadden, op de achtergrond van de piekende olieprijs, de CO2-prijs naar te ver naar boven verhandeld. het betreft eigenlijk een beperkte groep actieve handelaren die, gebruikmakend van de prijsindexen op de diverse beurzen, de prijs naar boven dreven. Er was begin 2006 ook het idee dat de prijs eigenlijk wel naar 50 € MOEST als men energiebedrijven wilde stimuleren meer gas i.p.v. kopen te stoken. Dat is echter een theoretische benadering van emissiehandel. Er is niet voldoende gas om veel meer te 'switchen' en de meeste gasgestookte centrales zitten al aan hun tax. En binnen de EU waren er voldoende energie- en CO2-besparingsmogelijkheden die goedkoper zijn.

En element dat meespeelt is dat energiebedrijven - de grootste kopers op de CO2-markt - de CO2-kosten kunnen doorberekenen aan de klant in de stroomprijs. De markt is niet concurrerend genoeg om op de prijs de concurreren. En hoewel bij elk contract de verkoper of serviceverlener moet proberen de kosten voor de klant te beperken, geldt dat kennelijk niet voor stroombedrijven. Want door slimmer emissierechten in te kopen hadden de samenleving voor extra kosten kunnen behoeden. En hoewel handelaren mij telkens uitleggen dat de mart de prijs bepaalt en dat elke prijs eigenlijk goed is, denk ik dat slimmer van de markt gebruik gemaakt moet worden. De prijscorrectie kwam wellicht laat maar wel terecht.

jc@emissierechten.nl