Men kan stellen dat de kaders van CO2-emissiehandel onderhand duidelijk zijn geworden:

• de CO2-wetgeving is op 28 sept. aangenomen in het parlement en wordt na plaatsing in Staatsblad van kracht;
• het Allocatieplan is al in juli door de Europese Commissie goedgekeurd: er is geen sprake van over-allocatie en groei is verzekerd. Het Besluit nationale allocatie kan binnenkort van kracht worden;
• bedrijven hebben voor 228 installaties een CO2-monitoringsplan ingediend bij de Emissieautoriteit (NEa); bedrijven die nog wat tijd nodig hebben en daardoor op 1 januari 2005 nog niet in het bezit van een CO2-vergunning zijn, zullen door de NEa - zo heeft Staatssecretaris Van Geel toegezegd - coulant worden behandeld ('er wordt niet direct gehandhaafd');

De praktijk van EU emissiehandel is echter nog ongewis. Er zijn slechts weinig bedrijven die zich echt op de mogelijkheden van emissiehandel voorbereiden en een strategie voor 2005-2007 aan het ontwikkelen zijn. Dat blijkt uit de 130 bezwaren tegen de allocatie; de focus is daar nog steeds op. Ik weet dat een aantal bedrijven in vergelijking met anderen een iets minder royale allocatie hebben gekregen (nadelig basisjaar, ongunstige benchmark etc). In elk emissiehandelssysteem komt dat voor. Als elk bedrijf krijgt wat het nodig heeft, worden er geen extra reducties gecreëerd en ontstaat er geen CO2-markt. De verzekering van voormalig NEa-directeur Van Kuijen op de COP2-congres eerder dit jaar "dat bedrijven niet hoeven te handelen, maar gewoon de milieueisen moeten nakomen", lijkt aan te geven en dat allocatie voldoende moet zijn en mist het besef van de autoriteiten dat het niet ongunstig hoeft te zijn gebruik van de emissiemarkt ('outsourcing') te maken. Dat besef begint te komen. Vorige week gaf Staatssecretaris voor milieu Van Geel in de Eerste kamer aan dat bedrijven die interesse in een opt-out hebben nog eens moeten nadenken hierover: emissiehandel hoeft niet ongunstig te zijn t.o.v. benchmarking.

Ook in het SO2-Allowance programma in de VS- dat voor Europa als voorbeeld van de CO2-markt dient -. Daar ging men er van uit dat eventuele onrechtvaardige uitkomsten in de allocatie door de emissiemarkt verzacht worden. De bezwaren leiden in elk geval tot frustraties bij bedrijven: men kan niet tegen het goedgekeurde allocatieplan op zich ageren, als er al bedrijven zijn die veel extra allocatie krijgen, gaat dat van de anderen af én het leidt tot onzekerheid.

Aan te raden is dat bedrijven tóch alvast werken gaan een emissiestrategie, door het volgende op een rijtje te zetten:

• wat zijn de kosten per ton CO2 en investeringen die het bedrijf nu moet plegen om tot 2010 aan benchmarking of MJA te voldoen ('marginale reductiekostencurve');
• zijn er projecten (upgraden, efficiency, planning) op het bedrijf mogelijk die reducties op leveren die goedkoper zijn per ton dan de marktprijs (momenteel 8€/ton), zonder al te grote investeringskosten?
• Wellicht kan het bedrijf bij productieverhoging met geringe kosten dan over voldoende emissierechten beschikken;
• Wellicht heeft het bedrijf daardoor nu of op termijn emissierechten over en kunnen er inkomsten tegenover staan, door emissierechten te verkopen?

Immers op dit moment is er al een markt voor emissierechten ('payment on delivery'). Ter illustratie: in september wisselde 1 Mton CO2-emissierechten van eigenaar met een marktwaarde van 800.000€. Men verwacht dat er over 2004 minstens 8 Mton verhandeld wordt. Toch goed om eens te shoppen? Dan eerts de eigen analyse maken.

jc@emissierechten.nl