Zie ook: Prognoses voor toekomstige CO2-prijzen verschillen sterk (28/1)

'Het risico bestaat dat het hele systeem ineenstort.' Dat stellen Olek Keenan en Chris Rogers, analisten bij JP Morgan Securities, in een rapport over de markt voor CO2-emissierechten. Ze verwachten dat de prijs van de rechten in de komende twee jaar verdubbelt.

De analisten schatten dat er in 2007 een groot tekort aan rechten ontstaat. Vanwege de hoge gasprijzen kiezen energiecentrales immers voor het weliswaar veel goedkopere, maar wel verontreinigender steenkool. Het verwachte tekort voor circa 250 miljoen ton aan CO2 vertegenwoordigt bij het huidige prijspeil een waarde van euro 6,6 mrd, terwijl de boetes voor het te veel uitgestoten CO2 naar verwachting uitkomen op euro 10 mrd.

Een politieke rel is verre van onwaarschijnlijk. Keenan en Rogers achten de kans dan ook reëel dat de emissiehandel ter discussie komt te staan. 'Er zijn in het verleden veel afspraken in de EU weer ongedaan gemaakt als de implementatie politiek gezien te lastig werd. Denk maar eens aan het Stabiliteitspact.'

Volgens de analisten is het grote probleem dat er geen link zit tussen de eerste (2005-2007) en tweede fase (2008-2012) van de handel in broeikasgas. Bedrijven kunnen rechten voor 2006 gebruiken om tekorten in 2005 te dekken en rechten voor 2007 voor 2006. Maar in 2007 kunnen ze niet vooruit lenen.

'Vergelijk het met een spelletje stoelendans', schrijven de analisten. 'Als met het verstrijken van 2007 de muziek ophoudt, zullen bedrijven die te veel hebben uitgestoten emissierechten moeten bijkopen, maar dan zal blijken dat ze allemaal al gebruikt zijn.'

Op de spotmarkt kost een ton CO2-uitstoot euro 26,40. Het termijncontract dat in december 2006 expireert kost euro 0,50 meer, terwijl het december 2007-contract euro 27,45 doet. Volgens Keenan en Rogers zou het systeem ermee gered zijn als de prijs op euro 50 ligt. Dan wordt het voor energiebedrijven weer voordelig om kolen voor gas in te ruilen.

Kennelijk zijn op dit moment maar weinig marktpartijen bang voor een 'crunch'. Dat geldt bijvoorbeeld voor James Cameron, directeur van het Britse Climate Change Capital. Hij verwacht dat het systeem inderdaad getest wordt in 2007, maar het uiteindelijk wel houdt. Europese bedrijven kunnen namelijk 'credits' scoren met energiebesparende projecten in arme landen buiten Europa. Als ze daar een reductie van de CO2-uitstoot realiseren, mogen ze op hun thuismarkt meer vervuilen. Hoe groot de stroom credits uitpakt, is op dit moment echter nog moeilijk in te schatten.